Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/1453 K.2023/3059

Taraflar arasındaki İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen sigorta başlangıcının tespiti davasında davanın kısmen kabulüne,davalı iş veren yönünden davanın husumetten reddine dair verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince, (kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin bozmasına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince verilen kararın davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı asil dava dilekçesinde, Rasimoğlu Ltd.Şti.'nde 01.06.1997 tarihinde işe başladığını, işveren tarafından işe giriş bildirgesinin belirtilen tarihte verildiğini, ardından da söz konusu dönemden kaynaklanan sigorta primlerini ve gecikme zammını ödeyerek borcunu kapattığını, ancak buna rağmen kurumca sigorta başlangıç tarihinin 09.05.2003 olarak kabul edildiğini beyanla sigorta başlangıç tarihinin 01.06.1997 olarak tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde, hizmet tespiti davalarının kamu düzenine ilişkin olduğunu ve çalışma olgusunun hiçbir duraksamaya yer bırakmayacak ölçüde ispatlanması gerektiğini, Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatlarına göre hizmet tespit davaları kamu düzenini ilgilendirdiğinden re'sen araştırılması gereken hususların öncelikle araştırılması gerektiğini, davacı tarafın dava dilekçesinde ileri sürdüğü iddialarının doğruluğuna ilişkin hiçbir bulguya rastlanılmadığını, beyanla davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalı şirket adına dava dilekçesi, tensip zaptı ve ön inceleme gün ve saatini içerir davetiyenin usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davalı şirket tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı, davalı şirket yetkilisinin 25.11.2014 tarihli ön inceleme duruşmasında, şirket ortağı olduğunu, davacının oğlu olduğunu, belirtilen tarihte şirkette çalışmaya başladığını, sigorta işlemlerinin muhasebecisi tarafından yerine getirilmediğini davaya bir diyeceği olmadığını beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Davanın kısmen kabulüne,

1.Davacının 1021467 işyeri sicil numaralı işyerinden sigorta başlangıç tarihinin 01/06/1997 olduğunun tespitine,

2.Davalı işyerine karşı açılan davanın husumetten reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı SGK vekili istinaf dilekçesinde, davadan önce kuruma başvurulması gerektiğini ve mahkemenin kabul kararının yerinde olmadığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 17.10.2018 tarihli ve 2017/2656 E. 2018/1689 K. sayılı kararı ile "..Dosya kapsamından; dava tarihinin 6552 sayılı Kanun yürürlüğünden önce olduğu, ancak davacının dava tarihinden önce kuruma başvurduğu, davacının 01.06.1997 tarihli işe giriş bildirgesinin bulunduğu, yöntemince düzenlenip kuruma verildiği, davacı tanıkları, bordro tanığı ve mahkemece res'en araştırılan komşu işyeri tanığının beyanlarının alındığı, çalışılan işyerinin 15.03.1995 tarihinde yasa kapsamına alındığı, 31.05.2003 tarihinde kanun kapsamından çıkartıldığı,

tanık beyanları ve toplanan delillerden, ayrıca dosya içinde yer alan 20.04.2009 tarihli tahsil makbuzu ekindeki 1997/2. dönem bordrosunda (01/06 yazılarak) davacının adının bulunması da dikkate alındığında, davacının işe giriş bildirgesindeki işe giriş tarihi olarak davalı kuruma bildirilen 01.06.1997 tarihinde fiilen ve gerçek nitelikte işe başladığı ve çalıştığı kanaatine varılmıştır. ...." gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Kapatılan 21. Hukuk Dairesinin 19.12.2019 tarihli ve 2019/1288 E. 2019/7950 K. sayılı kararında; "...işe giriş bildirgesinin aslını Kurumdan getirterek, imzanın davacıya ait olup olmadığını bilirkişi marifetiyle tespit etmek, sigorta sicil numarasının hangi yılın ve ilin serilerinden olduğunu Kurumdan sormak, varsa davacıdan sigorta sicil kartını sunmasını istemek, tek bordro tanığı dinlendiğinden,

Kurumdan, Belediye'den ve Vergi Dairesinden sorulmak suretiyle ayrıca zabıta marifetiyle sağlıklı bir araştırma yaptırılarak başka komşu işyerleri işverenleri veya bu işverenlerin resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlarını tespit etmek, sonrasında bu işyerlerinde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanlarının kayıtları SGK’dan getirtilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, dinlenen diğer tanıkların (Sinan ve ...) hizmet cetvellerini ve sigorta kayıtlarını getirtmek ve beyanlarının içeriğini sorgulamak,

çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Yasanın 2, 6, 9 ve 79/8 inci maddeleri gereğince ortaya koyduktan sonra davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek sonucuna göre karar vermek..." gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla;"...Tüm dosya kapsamı ve tanık beyanları birlikte değerlendirildiğinde, davacının 10.02.1978 doğumlu olduğu ve 01.06.1997 tarihinde 19 yaşında olduğu, 01.06.1997 tarihli işe giriş bildirgesinin Rasimoğlu Ağaç Doğrama San ve Tic Ltd Şti ünvanlı kapı pencere imalatı ve satışı iş yerinden süresi içerisinde 27.06.1997 tarihinde Kuruma verildiği, davacının hizmet cetvelinde 09.05.2003 tarihinde 4/a çalışmasının başladığı, 1996/1-2-3. dönem 1997/1-3 1998/1-2-3. dönem bordrosunun verildiği, hepsinde ... ve ... isimlerinin olduğu, 1997/2. dönem bordrosunun bulunmadığı,

bordro tanığı ...’in vefat ettiği, bordro tanığı olarak dinlenen ...’in aslında aynı işyerinde çalışmadığı, Rasimoğlu şirketine ait 1021467 sicil numaralı ağaç doğrama işyerinin 15.03.1995-31.05.2003 tarihleri arasında kanun kapsamında olduğu, dosya kapsamında yapılan imza incelemesinde Rasimoğlu Ağaç Doğrama San ve Tic Ltd Şti tarafından davacı adına verilen 01.06.1997 tarihli sigortalı işe ilk giriş bildirgesindeki imzanın davacının el ürünü olduğunun tespit edildiği, yine işe giriş bildirgesindeki sigorta sicil numarasının verildiği tarih ile uyumlu olduğu,

davacı tanığı ..., komşu tanığı ... ile ...'ın davacının Rasimoğlu Ağaç Doğrama San ve Tic Ltd Şti'ne ait iş yerinde 01.06.1997 tarihindeki çalışma iddiasını doğruladıkları, tanık beyanlarının birbiriyle uyumlu olduğu, gerek tanıkların, davacının davalı işyerindeki çalışmasına ilişkin ayrıntı içerir beyanları, gerekse süresinde kurum kayıtlarına geçen ve sahteliği savunulmayan işe giriş bildirgesi ile davacının davalı iş yerinde 1 gün eylemli çalıştığının kanıtlandığı,

kaldı ki, çalışmanın fıili olmaması halinde bir aylık süre içinde işverence kuruma işe giriş bildirgesinin verilemeyeceği olguları birlikte değerlendirildiğinde davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 01/06/1997 tarihi olduğu anlaşılmakla...." gerekçesiyle,

Davanın kabulü ile

1.Davacının 1021467 sicil numaralı Rasimoğlu Ağaç Doğrama San. ve Tic. Ltd. Şti 'ye ait işyerinde sigorta başlangıç tarihinin 01/06/1997 tarihi olduğunun tespitine, karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, eksik incelemeyle hüküm kurulduğunu, çalışmanın ispatlanmadığını belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık 01.06.1997 tarihinin sigorta başlangıcı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunun 2 nci 6 ncı, 9 uncu, 79 uncu ile 108 inci maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,