Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/1556 K.2023/1078

vekilli Avukat ...

DAVALILAR

1- ... Tasarım Granit Turizm Taşımacılık İnş. Tic. Ltd. Şti. vekili Avukat ... 2- ... Sigorta A.Ş. vekili Avukat ... 3-... vekili Avukat ... 4-...

DAVA TARİHİ : 21.12.2010

HÜKÜM/KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında görülen rücuan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 10. Hukuk Dairesince mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda, davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiştir.

Karar davacı SGK Bşk. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı Kurum asıl ve birleşen dava dilekçelerinde özetle, 26.05.2007 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu ölen ve yaralanan kurum sigortalıları için bağlanan ilk peşin değerli gelirler, yapılan tedavi masrafları ve ödenen geçici iş göremezlik ödenekleri sonucu meydana gelen kurum zararının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, "1-Davacının davasının kabulü ile 23.706,45 TL kurum alacağının ilk gelir bağlama onay tarihi olan 21.12.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,

2-Davacının diğer davalılara karşı açtığı davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine" karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Daire kararında; "Davacı Kurum dava devam ederken gerçek hasmın “... Cam Hediyelik Eşya Çicek Kırtasiye ve Konfeksiyon Hizmetleri Turizm San. Tic. Ltd. Şti.” olduğunu bu şirketin davalı olarak gösterilerek tebliğat çıkarılmasının talep edildiği, Mahkemece, davacının talebi yerine getirilmeyerek yapılan yargılama sonucunda, davalı ... Tasarım Granit Turizm Taşımacılık İnş. Tic. Ltd. Şti. hakkındaki davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun “Tarafta iradi değişiklik” başlıklı 124'üncü maddesinde; bir davada taraf değişikliğinin, ancak karşı tarafın açık rızası ile olanaklı olduğu bildirildikten sonra, maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği isteminin, karşı tarafın rızası aranmaksızın hakim tarafından kabul edileceği, dava dilekçesinde yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hakimin karşı tarafın rızası aranmaksızın taraf değişikliği isteminin kabul edebileceği açıklanmıştır. Nitekim madde gerekçesinde de, taraf değişikliğini mutlak olarak davalının rızasına bağlamanın yargılama ilişkisini katı bir şekle bağlayarak yargılamaya hakim olan ilkelerden “usul ekonomisi ilkesi” ile bağdaşmayacağı belirtilmiştir.

Eldeki dosyada, davacı Kurumun talebi değerlendirilerek gerçek hasma davanın yönetilmediği anlaşılmaktadır. Mahkemece; HMK’nun 124 üncü maddesi gereğince, dava dilekçesinin ... Cam Hediyelik Eşya Çiçek Kırtasiye ve Konfeksiyon Hizmetleri Turizm San. Tic. Ltd. Şti.'ne tebliğ ile husumet yöneltilerek, yargılamaya devam edilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme sonucu karar verilmesi isabetsizdir" gerekçeleriyle karar bozulmuştur.

Bozma üzerine davacı kurum tarafından birleşen dava ikame edilerek asıl dava dosyası ile birleştirilmiş, kurum vekili 11.09.2017 tarihli ıslah dilekçesiyle dava konusu miktarı davalı ... yönünden ıslah etmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;

"A- Asıl dava yönünden davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine, 1-34.105,18-TL kurum zararının ödeme onay ve masraf tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalı ...'dan tahsili ile davacıya verilmesine,

2- Davanın diğer davalılar yönünden davanın reddine B- Birleşen dava yönünden kısmen kabulü ile kısmen reddine, 1-60.720,64-TL kurum zararının ödeme onay ve masraf tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalı ...'dan tahsili ile davacıya verilmesine,

2-Davanın diğer davalı Karadeniz Turizm yönünden reddine " karar verilmiş,

Hüküm maddi hataya dayalı olarak 18.01.2023 tarihli Tashih Şerhiyle "Hüküm bölümünün B-2) maddesindeki " ... Turizm" ibaresinin hükümden çıkarılarak bunun yerine, ... Cam Hediyelik Eşya Çiçek Kırtasiye ve Konfeksiyon Pazarlama ve Dağıtım İthalat İhracat Taşımacılık Reklamcılık ve Danışmanlık Hizmetleri Tuzim San Tic. Ltd.Şti yazılması suretiyle 6100 sayılı HMK'nın 304/1 inci maddesi gereğince hükmün tashihine" şeklinde düzeltilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı SGK Bşk. vekili, davalı şirketlerin muvazaalı işlemler yaparak sorumluluktan kaçtıkları, gerçekte otelin servis işini yaptıkları, diğer davalılar yönünden de davanın kabulü gerektiği gerekçeleriyle kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, meydana gelen iş kazası sonucu oluşan kurum zararından sorumlu olanların ve sorumluluk miktarlarının tespiti noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3 üncü maddesinin 2 nci fıkrası atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanununun 428 inci maddesinin 7, 8, 9 uncu fıkraları ve 439 uncu maddenin 2 inci fıkrası ile 506 sayılı kanunun 26 ncı madde hükümleri.

3. Değerlendirme

1. Davanın yasal dayanağı olay tarihinde yürürlükte bulunan 506 sayılı Kanununun 26. maddesidir.

2. 506 sayılı Kanun'un 26 ıncı maddesinde davalıların sorumluluğu kusur sorumluluğu ilkesine dayanmaktadır. 506 sayılı Kanun'un 26/1 inci maddesinde, kastı, işçilerin sağlığını koruma ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareketi ya da suç sayılabilir bir eyleminin varlığı halinde işverenin rücû alacağından sorumluluğu olanağı tanınmıştır. Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise “İş kazası veya meslek hastalığı, 3 üncü birkişinin kasıt veya kusuru yüzünden olmuşsa, Kurumca bütün sigorta yardımları yapılmakla beraber zarara sebep olan 3 üncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara Borçlar Kanunu hükümlerine göre rücu edilir.” hükmü getirilmiştir.

3. Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde, davalı ... yönünden davanın kabulüne, diğer davalılar yönünden reddine karar verilmişse de karar eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır.

4. Somut olayda, ölen ve yaralanan sigortalıların ... Turizm A.Ş.'nin işletmekte olduğu otelde çalıştıkları, işe gitmek üzere bindikleri davalı ...'nun sürücülüğünü yaptığı servis aracının yapmış olduğu kaza sonucu ,davaya konu uyuşmazlığın meydana geldiği anlaşılmıştır.

5. Mahkemenin, davacı tarafın diğer davalı şirketlerin sorumluluğu ispat eder belge sunamadığı, Karadeniz şirketinin kazadan sonra kurulmuş olduğuna dair tespitleri hatalı olup uyuşmazlığı çözümsüz bırakacak şekilde eksik araştırma ve incelemeyle karar vermesi isabetsizdir.

6. Mahkemece yapılacak iş; öncelikle otel çalışanlarının kaza tarihi itibariyle servis hizmetlerinin hangi şirket ya da şahıs tarafından yürütüldüğünü belirlemek, buna dair sözleşmeleri dosyaya kazandırmak, mevcut davalılardan başka bir kişinin servis işini yürüttüğü anlaşılması halinde bu kişiye de yöntemince husumet yöneltilerek göstereceği delilleri toplamak, kazanın meydana gelmesinde dava dışı işverenin sorumluluğunun bulunup bulunmadığı belirlenip, varlığı halinde işverene de yöntemince husumet yöneltip göstereceği delilleri toplamak, ... şirketinin ...

Tur unvanını kullanıp kullanmadığını belirlemek, ...'nun aracındaki ticari unvanların ne şekilde ve kim tarafından araçta bulundurulduğunu saptamak, asıl işveren, alt işveren ve üçüncü kişiler varsa kazanın meydana gelişinde bunların kusurlarını belirleyen yeni bir bilirkişi raporu alıp sorumluluklar belirlenerek, kararı temyiz etmeyenler yönünden kurumun kazanılmış hakları da gözetilmek suretiyle, oluşacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.

O halde davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilerek ilk derece mahkemesince verilen karar bozulmalıdır.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan kararın BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren mahkemesine gönderilmesine,

...