Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/1690 K.2023/1528

vekili Avukat ... 2- ... vekili Avukat ..., T.C Ziraat Bankası A.Ş. ve Halk Banka A.Ş. Mensup vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ : 23.10.2015

KARAR : Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen davalı Banka nezdinde geçen çalışmaların davalı Vakıf ile ilişkilendirilmesinin tespiti ve aksine Kurum işleminin iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili özetle; davacının 04.01.2010 tarihinden itibaren davalı kurumda geçen çalışmalarının T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilmesi işleminin aykırılığının tespitiyle, T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve T.Halk Bankası A.Ş. Mensupları Emekli ve Yardım Sandığı Vakfına geçişin tesisine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle.

15.11.2000 tarih, 4603 sayılı Kanun'a göre bankaların kanunun yürürlüğe girdiği tarihte mevcut personeli hakkında aylık, özlük ve emeklilikleri yönünden tabi oldukları mevzuatın uygulamasına devam edileceğinin, bunlardan uygun görülenlerin istekleri halinde emeklilik statüleri devam etmek üzere özel hukuk hükümlerine göre çalıştırılabilecekleri, 5434 sayılı Kanun ile ilgileri devam eden personelin özel hukuk hükümlerine göre çalışacakları sürelerin kazanılmış hak aylıklarında değerlendirileceğinin hükme bağlandığını,

4603 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten sonra atanacak personel hakkında 4603 sayılı Kanun'un Ek 71 inci maddesinin uygulandığını, bu hüküm uyarınca da özelleştirme programına alınan kuruluşlarda programa alınma tarihinde 5434 sayılı Kanun'a tabi olarak çalışmakta olanların|zorunlu olarak,

kurumun sermayesindeki kamu payının %50 nin altına düşenlerin ise isteyenlerin 5434 sayılı Kanun uyarınca ilgilerinin devam ettirildiğini, 5434 sayılı Kanun'a tabi görevde çalıştıktan sonra bu görevden herhangi bir nedenle ayrılarak daha sonra özelleştirme programına alınan kuruluşlara atananların da yine isteklerine bakılmaksızın zorunlu olarak 5434 sayılı Kanun'la ilgilendirildiklerini, davacının 21.08.1987-17.3.1997 tarihleri arasında memur olarak görev yapması nedeniyle de T.C.

Ziraat Bankası A.Ş. ve T.Halk Bankası A.Ş. Mensupları Emekli ve Yardım Sandığı Vakfıyla ilgilendirilmesine imkan bulunmadığını, kurum tarafından yapılan işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığını, davanın reddi gerekttiğini beyan etmiştir.

2.Davalı T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve T.Halk Bankası Sandığı Vakfı vekili cevap dilekçesinde; Husumet itirazında bulunduklarını, talebin zamanaşımına uğradığını, davacının isteminin hukuka aykırı olduğunu, davanın reddi gerektiğini beyan etmiştir.

3.Davalı Ziraat Bankası vekili cevap dilekçesinde: Müvekkili Bankanın 4603 sayılı Kanun ile A.Ş. statüsüne geçirildiğini, çalışmakta olan persohelin sosyal güvenlik açısından Emekli Sandığına tabiiyetinin devam ettiğini, bu tarihten sonra Bankada göreve başlayan personelin de Emekli Sandığına bağlı hizmetinin olmaması halinde TZHEMSAN'a tabi olarak göreve başladığını, geçmişte Emekli Sandığına tabi |hizmeti bulunan personelin isteğine bakılmaksızın Emekli sandığı ile ilgilendirildiğini, dâvanın reddi gerektiğini beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 17.03.2016 tarihli ve 2015/525 E. 2016/67 K. sayılı kararıyla; dava dilekçesinin yetki yönünden ve usulden reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı davalı Vakıf vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 07.03.2017 tarihli ve 2016/17491 E. 2017/1888 K. sayılı ilamında; mahkemenin yetkili olduğu, davanın esasına girilmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 05.06.2018 tarihli ve 2017/197 E. 2018/247 K. sayılı kararda; davanın kabulüne karar verilmiş; karara karşı davalılar vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Dairemizin 15.05.2019 tarihli ve 2018/4996 E. 2019/4321 K. sayılı ilamında.

"01.09.1987-14.04.1997 tarihleri arasında 5434 sayılı Yasa kapsamında, 1997/1-15.12.2009 tarihleri arasında 5510 sayılı Yasa’nın 4/1-a maddesi kapsamında, 04.01.2010 tarihinden itibaren ise davalı Ziraat Bankası Genel Müdürlüğü’nde 5434 sayılı Kanun kapsamında hizmeti bulunan davacının, 04.01.2010 tarihinden itibaren geçen çalışmalarının, 5434 sayılı Kanun'a göre Emekli Sandığı ile ilgilendirilmesi işleminin iptali talebinde, 5510 sayılı Kanun'un uygulama yeri bulunmamakta olup, buna göre 5510 sayılı Kanun'un 101 inci madde hükümlerine göre sınırlı yetki ile donatılmış iş mahkemesi görevli değildir.

Bu talep yönünden, idari yargının görevli olduğundan bahisle dava dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. Üçüncü Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 29.11.2019 tarihli ve 2019/351 E. 2019/345 K. sayılı kararda; davanın reddine karar verilmiş; karara karşı davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Dairemizin 23.06.2021 tarihli ve 2020/130 E. 2021/8853 K. sayılı ilamında; "Dava konusu olan T.C. Ziraat Bankası A.Ş. nezdinde 04.01.2010 tarihinden itibaren geçen çalışmaların, 506 sayılı Kanun'un Geçici 20 nci maddesi kapsamındaki T.C. Ziraat Bankası A.Ş.-T.C. Halk Bankası A.Ş. Mensupları Emekli ve Yardım Sandığı Vakfı ile ilişkilendirilmesine yönelik talebin iş mahkemesince, ilgili tarihten itibaren T.C. Ziraat Bankası A.Ş.'de geçen çalışmalarının 5434 sayılı Kanun'a göre Emekli Sandığı ile ilgilendirilmesi işleminin iptaline yönelik talebin idari yargı görev alanına girdiği belirgin olup, idari yargı alanına giren talep yönünden tefrik kararı verilip, diğer talep yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerekmektedir." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, "1-Davanın kabulü ile davacının T.C. Ziraat Bankası A.Ş. nezdinde 04.01.2010 tarihinden itibaren 506 sayılı Kanun'un geçici 20 nci madde kapsamındaki çalışmalarının T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve T.Halk Bankası A.Ş. mensupları emekli ve yardım sandığı vakfı ile ilişkilendirilmesinin tespitine ve yargılamaya konu 5434 sayılı Kanun'a göre emekli sandığını ilgilendirmesine ilişkin işleminin bu yönden iptaline," dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; yasal mevzuata göre davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesince verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı Banka vekili temyiz dilekçesinde; işlemlerin yerinde olduğunu, idari yargının görevli olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

3. Davalı Vakıf vekili temyiz dilekçesinde; husumet, zamanaşımı itirazları ile birlikte işlemlerin yerinde olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının 04.01.2010 tarihinden itibaren davalı Bankada geçen çalışmalarının T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilmesi işleminin yerinde olup olmadığı ile bu hizmetlerin davalı Vakıf ile ilişkilendirilebilmesinin mümkün bulunup bulunmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile davalı Vakıf Senedi, 4603 sayılı Kanun, 5434 sayılı Kanun'un Ek 71 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalılar vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Mahkemece her ne kadar yazılı şekilde karar verilmiş ise de, hizmetlerin 5434 sayılı Kanun kapsamında sayılmasına ilişkin işlemin iptali yönünden ayrıca bir karar verilemeyeceği, zira bu konuda tefrik kararı verildiğinin gözetilmemesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

3.Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanunun Geçici 3 üncü maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı Kanun'un 438 inci maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1-Davalılar vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinin son kısmındaki "ve yargılamaya konu 5434 sayılı Kanun'a göre emekli sandığını ilgilendirmesine ilişkin işleminin bu yönden iptaline" ibaresinin silinmesi suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgililere iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

...