Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/1699 K.2023/3842

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ve fer'i müdahil ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili.

“Müvekkilesinin, davalı ... işyerinde kapıcı olarak hizmet verdiğini, davalı işyerinin 40 konutlu olup, bahçesi olan bir ... olduğunu, müvekkilesinin çalıştığı dönemde davalı ... eski ismi ... ... olup yeni isminin ise ... ... olduğunu, işyerinde genel itibariyle evlere servis, çöp toplama, ... bahçesini temizleme ve bitkileri budama, ... girişini temizleme, merdivenleri silme ve yıkama, tamirat işlerini gözetme, posta ile gelen evrakları dairelere dağıtma ve apartmanla ilgili evrakları getirme ve götürme gibi işleri yaptığını, ... hizmetini işverenin gözetimi ve denetimi altında sürekli ifa ettiğini,

eşi ve çocuğunun da zaman zaman işten ayrı kalan zamanlarda kendisine yardımcı olduğunu, ancak, müvekkilesinin davalı ... işyerinde 10.09.2007 – 02.02.2014 tarihleri arasında sigortasız olarak çalıştığını, 02.02.2014 tarihinden sonra ise sigortalı olarak çalışmaya devam ettiğini ve kendisine tahsis edilen konutu kullandığını” iddia ile, “Müvekkilesinin, davalı ...

Yönetimi nezdinde 10.09.2007 – 02.02.2014 tarihleri arasında geçen ve ...’na bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespitine, Kurum kayıtlarının buna göre düzeltilmesine karar verilmesini” talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... Yönetimi vekili, 10.6.2015 tarihli cevap dilekçesinde özetle, “Davacı tarafın iddialarının doğru olmadığını, müvekkili ... Yönetiminin 05.07.2007 tarihli ekte sunulan sözleşme ile davacının eşi olan ... ... ile 275/7 Sk.

No:21 Manavkuyu/... adresinde bulunan o günkü adıyla ... yeni ismiyle ... apartmanında kira karşılığında genel temizlik hizmetlerini yapma konusunda anlaşmaya vardığını, bu anlama gereği 28.06.2007 tarihli dilekçesi ile talep ve taahhütte bulunan ... ...’in eşi ... ile birlikte işbu dairede ikamet edecekleri, kira ödemeyecekleri, bunun karşılığında ... ...’in ... müştemilat temizliğini bizzat kendisinin yapacağı gibi sözleşmede de açıkça belirtilen sözleşme şartları uyarınca kapıcı dairesini kullanmaya başlamış olup,

bu ilişkinin ...’in sigortalı olarak işe başladığı tarih olan ve ekte sunulan 01.02.2014 tarihli ve 01.02.2014 – 31.01.2015 tarihleri arasında bir yıl süreli ... sözleşmesi ile kapıcı olarak işe başladığı tarihe kadar geçerli olduğunu, davacının iddiasının doğruluk, dürüstlük ve iyi niyet kurallarına aykırı olduğunu, yukarıda da izah edildiği üzere, davacının eşi ... ... ile müvekkili ...

Yönetimi arasında, ... o tarihteki ihtiyaçlarını giderecek şekilde ve tam bir ... hizmeti ihtiyacı hasıl olmamasından dolayı, o günkü kat maliklerinin ve yönetimin belirli saatler dahilindeki bu sözleşmede 19.00 – 20.00 saatleri olarak günde bir saat çöpe toplama işi ve Pazartesi günü sabah olmak üzere genel temizlik yapma şeklinde bir hizmet karşılığında yasal zemin itibariyle bir ... hizmeti olmayacak şekilde kira bedeli karşılığı elektik ve su ücreti ödemeden kapıcı dairesinden yararlanma amaçlı bir ilişkiye girildiğini ve bu ilişkinin uzunca bir süre devam ettiğini,

bu sözleşme taraflarından ... ...’in aynı zamanda ilişkin süresince düzenli olarak başka bir işyerinde sigortalı çalıştığını, işbu davanın davacısı olan ...’in de tanık ifadeleri ile doğrulandığı ile ... ile bağlantısının olmadığını, aksine bu süre içerisinde ... dışı üçüncü kişilere ev temizleme görevini ifa ettiğini, öte yandan, ... ... ile taraflar arasındaki mevcut ilişki ve sözleşme kapsamında ifa etmesi gereken hizmetin zaman içerisinde ... ihtiyaçlarını karşılamaktan uzak bir hal alması ve artık tam zamanlı emek isteyen bir ihtiyaç varlığından dolayı,

tek işi ... olan bir kişinin iş alınması konusunda apartmanda ortak fikir belirlenmeye başlamasıyla kapıcı arayışlarına girişilerek, keyfiyetten ... ...’in haberdar edildiğini, ... ... çocuklarının okullarına mazeret göstermesi, bu apartmandan memnun olduğunu, başka yere çıktıklarında mağdur olacaklarını,

eğer ... yönetimi uygun görürse bu ihtiyaçları karşılayacak şekilde eşinin ifa edebileceğini ısrarla söylemesi ve dönemin kat malikleri ile yönetim kurulunun ilişkinin insani boyutu ile etkileyerek eşi ...’in 01.02.2014 tarihi itibariyle gerçek anlamda kapıcı olarak ve sigortalı bir şekilde işe başlamasını sağladığını ve ...’in 01.02.2014 tarihi itibariyle ... görevine başlayarak ekte sunulan ...

4.Noterliğinin 14.05.2015 tarihli, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile 20.5.2015 tarihinden itibaren iş akdine haklı gerekçelerle son verildiğinin bildirilinceye kadar bu hizmetine devam ettiğini”, Diğer davalı Kurum vekili, 3.6.2015 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle, “Kurum kayıtlarının tetkikinde, davacının 5510 sayılı Kanun'un 4/a maddesine tabi olarak 7.2.2014 tarihinden itibaren ... sicil sayılı ... (...) ...

Yönetimi unvanlı işyerinde çalışmasının olduğunun görüldüğünü, bu nedenle, davada 5510 sayılı Kanun'un 86 ıncı maddesinde öngörülen 5 yıllık hak düşürücü sürenin söz konusu olduğunu, davacının iddiasını yazılı belgeler bağlamında somut ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerektiğini” ileri sürerek, davanın reddine karar verilmesini istemişlerdir.

2. Fer'i müdahil Kurum vekili, hak düşürücü süre itirazında bulunarak çalışma iddiasının yöntemince kanıtlanması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 10.10.2016 tarihli ve 2015/226 Esas, 2016/391 Karar sayılı kararıyla; "Davanın Kabulü ile, ... T.C.kimlik ve ... s.s. numaralı davacı ...’in, davalı işveren ... (...) ... Yönetimine ait ... sicil sayılı işyerinde; (taleple bağlı kalınarak) 10.09.2007 – 02.02.2014 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle ... gün çalıştığı, ... günlük çalışmasının Kuruma bildirilmediğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 02.03.2017 tarihli ve 2016/263 Esas, 2017/244 Karar sayılı kararıyla; "...inceleme konusu davayla ilgili olarak toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde, davalı ... işyerinin, 5510 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde 07.02.2014 tarihinde ... işi için kanun kapsamına alındığı, ... daire sayısı, bahçe, asansör gibi nitelikleri gözönünde bulundurulduğunda, apartmanda bir kapıcıya gereksinimin bulunduğu, davacının davalı ... yönetimine ait işyerinden 07.02.2014 –17.06.2015 tarihleri arasında sigortalı bildirimlerinin bulunduğu,

başka bir işyerinde çalıştığı belirgin olan davacının eşi ... ...'in, 03.07/2007 tarihinden itibaren ... sicil numaralı ... .... Tic.

A.Ş.'ye ait makine ve yedek parça imalatı işyerinde sigortalı olarak çalıştığı anlaşılmakla, davacıya yardımcı konumu bulunduğu; şikayet üzerine düzenlenen 31.08.2015 tarih, 2015/SE-038 sayılı ... denetmen raporunda, davacının 15.08.2007-09.08.2010 tarihleri arasında çalıştığı yönünde tespit yapılmış ise de bu tarihten sonra da ... faaliyetinin devam ettiğinin dava dilekçesine ekli belgeler davalı yönetim karar ve defterleri ve tanık beyanlarının aydınlatıcı ve net anlatımları ile anlaşılması karşısında, davacı ile davalı arasında hizmet akdi ilişkisinin 10.09.2007 tarihinden beri kurulduğu,

bu yönüyle davacının talebini kabul eden mahkeme kararı usul ve yasaya uygundur." gerekçeleri ile "... 9. İş Mahkemesi'nin 10.10.2016 tarihli, 2015/226 Esas, 2016/391 Karar numaralı hükmüne yönelik davalı vekili ile feri müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1. maddesi gereğince esastan reddine," karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Daire kararında; "...davacıya, çalışma şeklinin nasıl olduğu, hangi işleri hangi zaman diliminde yaptığı bu işlere eşinin yardım edip etmediği sorularak davayı somutlaştırması sağlanmalı, ayrıca, ... sözleşmesinin ilk önce eş ile yapıldığı ve eşin başka işyerinde tam zamanlı çalışması bulunması gözetildiğinde asıl ... işini kimin yaptığı, işin kapasitesi, çalışmanın niteliği ve süresi,

kısmi ya da tam gün olup olmadığı belirlemek için re’sen araştırma kapsamında sadece taraf tanıkları ile yetinilmeyip civar kapıcılar ve varsa market çalışanlarıi dinlenerek tanık beyanlarının sağlığı denetlenmeli uyuşmazlık konusu husus hiç bir kuşku ve tereddüte yer vermeyecek şekilde tespit olunmalı, kısmi süreli çalışma olduğunun anlaşılması halinde; gerektiğinde uzman bilirkişi görüşü de alınmak suretiyle, hükme konu dönem içinde bir günde kaç saat çalışmış olabileceği, haftalık ve aylık çalışma süreleri belirlenmeli ve yedibuçuk saat çalışma bir günlük çalışma hesabı ile kaç iş gününe karşılık olduğu hususu saptanarak,

sigortalılık süresinin tespitine karar verilmelidir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 29.04.2011 gün, 21-130-256 sayılı kararı). ve tüm deliller toplandıktan elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir." gerekçelerine dayalı olarak bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Davacının Davasının kabulüne, Davacının Kurum'da ... ...... ... unvanlı işyerinde 10.09.2007 - 02.02.2014 tarihleri arasında hizmet akdine istinaden kesintisiz tam süreli ve asgari ücret ile toplam ... gün çalıştığı, bu çalışmasının 1050 gününün Kurum'a bildirildiği, 1253 günlük çalışmasının Kurum'a bildirilmediğinin tespitine, karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil ... vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davalı ... yönetiminin davacının eşiyle 05.07.2007 tarihli sözleşme ile ... genel temizliğini yapması karşılığında kapıcı dairesinde oturmaları konusunda anlaşma yaptığını, davacının bu sözleşmeye göre bir çalışmasının söz konusu olmadığını, davacının kendi çalışmasının 10.09.2007-02.02.2014 tarihleri arasında gerçekleştiğini, davanın kabulüne dayanak olarak eşinin başka iş yerinde çalışmasının gösterilmesinin haksız olduğunu, davacı yanın kötü niyetle dava açtığını beyanla kararın bozulmasını istemiştir.

2.Fer'i müdahil ... vekili temyiz dilekçesinde; eksik incelemeye dayalı olarak karar verildiği, davanın reddi gerekirken kabulüne karar verilmesinin bozmayı gerektirdiği belirtilmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ve 506 sayılı Kanun'un 79/10 maddesi ile 5510 sayılı Kanun’un 86/9 uncu madde hükümleridir. 3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ve fer'i müdahil kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,