Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/1997 K.2023/1651

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen sigorta başlangıç tarihinin tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının, davalı kurum nezdinde ... sigorta sicil numarası ile sigortalı olduğunu, Davacının daha önce çalıştığı iş yerinde işe giriş bildirgesinin 27.10.1982 tarihinde verildiğini, sigortalı olarak işe başlama tarihinin 27.10.1982 olarak göründüğünü, davacının işveren nezdinde çalışması ve davalı kurum nezdinde sicil numarası ile kaydı olmasına rağmen bu çalışma kaydı sicilinde sigortalılık başlangıcı olarak kabul edilmediğini, hizmet dökümlerinde de sigorta başlangıç tarihini 27.10.1982 olmasına rağmen bu durum davalı kurum tarafından kabul edilmediğini, Davalı kurumun,

işe giriş bildirgesi verilen işçinin tescilini usulüne uygun yapmadığını, sigortalılık başlangıç tarihini 27.10.1982 olarak baz almadığını, Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 20.06.1995 tarih 5529 esas 5652 sayılı kararında da açıklandığı üzere işe giriş bildirgesinin verilmiş olması halinde en azından bir günlük süreyle sigortalı olarak çalışıldığının kabul edilmesi gerektiği yönünde olduğunu,

beyan ederek davanın kabulü ile davacının işe başladığı 27.10.1982 tarihinin sigortalılık başlangıç ve çalışma günü olarak kayıt ve tesciline karar verilmesi bu tarih itibariyle sigortalılık haklarından yararlanmasına karar verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde; dava şartı bakımından itirazda bulunarak davanın usul hükümlerine aykırı olarak açıldığını, davalı işverenin zorunlu dava arkadaşı olduğunu, dava dilekçesinde davalı gösterilmemiş olmasının osul hükümlerine aykırı olduğunu, davacı tarafından hizmet akdine tabi olarak yanında çalıştığını iddia ettiği işveren ve kanuni hasım olarak SGK Başkanlığı zorunlu davalı gösterilmek suretiyle hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talebini içeren bir “Hizmet Tespit” davası olduğunu,

bu nedenle davacı tarafından işverenin davalı gösterilmesi ve SGK'nın davalı konumundan çıkarılarak feri müdahil konumuna alınması gerektiğini, ayrıca davacının tespitini talep ettiği hizmet süresinin ... işyerinde olduğunu bu nedenle davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, SGK Kurumunun ikametgahının ... olduğunu, Davanın ... mahkemelerinde açılması gerektiğini, ayrıca hizmet tespit davalarında davaya bakmaya yetkili mahkeme çalışmanın geçtiği yer mahkemesi olduğunu, bu durumda da yetkili mahkemenin ... mahkemeleri olduğunu, ayrıca 1 günlük tescil talebini rededen kurumun ...

Konak SGM olduğunu HMK 14 üncü maddesi gereğince de yetkili mahkemenin ... Mahkemeleri olduğunu HMK’nın 19/2 inci maddesi gereğince seçimlik hakkını kullanarak davanın ... mahkemelerinde görülmesi şeklinde kabulü ile yetkisizlik kararı verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 21.01.2021 tarihli ve 2018/272 Esas, 2021/19 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulü ile; davacı ...'un 109888.33 sicil sayılı işyerinde 27.10.1982 tarihinde hizmet akdine tabi asgari ücret ile 1 gün çalıştığının ve sigortalılık başlangıç tarihinin 01.04.1988 tarihli olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 03.09.2021 tarihli ve 2021/10837 Esas, 2022/1409 Karar sayılı kararıyla;

"Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile; ... 1. İş Mahkemesi'nin 21.01.2021 tarih, 2018/272 Esas ve 2021/19 Karar sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi uyarınca kaldırılmasına,

1-Davanın kabulü ile;

Davacının, ... sicil sayılı ...'na ait işyerinde 27.10.1982 tarihinde hizmet akdine istinaden ve cari asgari ücret üzerinden en az 1 gün çalıştığının, sigortalılık başlangıç tarihinin 27.10.1982 tarihi olduğunun tespitine, " karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Daire Kararında; "Dosyadaki kayıt ve belgelerden,davacının çalıştığını iddia ettiği işyerinin sigortalı işe giriş bildirgesinde besi işletmeciliği olduğu yazılı olmasına karşın tanık beyanlarında davacının paketleme tesisinde çalıştığını beyan ettikleri dikkate alındığında öncelikle davacıya nerde kimlerle çalıştığı, hangi işi yaptığı ücreti kimden aldığı vb hususlarda konusunda açıklama yaptırılmalı, somutlaştırma yükü kapsamında araştırma yapılmalıdır. (Yargıtay 10.HD nin 2021/2306 E, 2021/13688 K kararı)

Yine bu kapsamda dava dışı işyerinin işyeri sicil dosyası getirilmeli, komşu işyeri bulunup bulunmadığı kurumdan sorulmalı, tanıklar tespit edilip dinlenmeli, sigortalı giriş bildirgesi üzerinde imza incelemesi yaptırılmalı.tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre karar verilmelidir." hususlarına işaret edilerek bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Davanın kabulü ile; davacının, 109888.35 sicil sayılı ...'na ait işyerinde 27.10.1982 tarihinde hizmet akdine istinaden ve cari asgari ücret üzerinden 1 gün çalıştığının, sigortalılık başlangıç tarihinin 27.10.1982 tarihi olduğunun tespitine," karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı SGK vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarla eksik araştırma ve inceleme sonucu karar verildiğini, davacının iddiasını destekler bilgi, belge ve tanık beyanı bulunmadığını, davacının 1 gün çalıştığı belirtilen 109888.35 sicil sayılı işyerinin 1982/3 üncü dönem bordrosunun bulunmadığını, bordro tanığı olarak belirlenen kişilerin ifadelerine başvurulmadığını, davanın kanıtlanamadığını beyanla, kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, sigorta başlangıç tarihinin 27.10.1982 olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu madde hükümleridir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı SGK vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

...