Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/201 K.2023/344

Taraflar arasında görülen rücuan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda Dairemizce kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı Kurum ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davalı Astaş Kömür Madencilik San. İç ve Dış Ltd. Şti. işyeri işçilerinden 5901021205529 sigorta sicil sayılı ...'nun 30.12.2009 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu vefat ettiğini, sigortalının vefatı sebebiyle masraf ve ödemede bulunulduğunu ve hak sahiplerine toplam 82.183,72 TL peşin sermaye değerli gelir bağlandığını, 17.11.2015 havale tarihli ıslah dilekçesi ile 51.297,91 TL peşin sermaye değerli gelirin onay tarihi olan 27.05.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tamamının davalı Astaş Kömür Mad. İç ve Dış San. Tic. Ltd. Şti.'nden ve 25.648,95 TL'sinin ise davalılar ..., ... ve Astaş Kömür Mad. İç ve Dış San. Tic. Ltd. Şti.'nden müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı şirket vekili, Malkara Asliye Ceza Mahkemesi'nde 2010/81 E numarası altında ceza davasının devam ettiğini, bu davanın sonucunun beklenmesi gerektiğini, davalı şirketin kazanın meydana geldiği maden ocağında kiracı olduğunu, Elif Madencilik Tar. Hayv. Petr. Ür. San ve Tic. Ltd. Şti. ile aralarında yapılan rödovans sözleşmesi ile yerin kiralandığını, iş bu suretle davanın bu şirkete ihbarını talep ettiklerini, kazada hayatını kaybeden ...'nun eşi Sevim Sepetçioğlu'na yapılan yardımların tenzilini talep ettiklerini beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ..., davaya cevabında özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ..., davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 09.02.2016 tarihli ve 2010/254 Esas, 2016/140 Karar sayılı kararıyla. Dosyada alınan kusur raporunda işveren %70, sigortalı %30 kusurlu bulunmuş, davalılardan ...'un işyerinin daimi nezaretçisi olması, davalı ...'in ise işyerinin ortağı ve yetkilisi olması dikkate alınarak, üçüncü kişi konumunda olmadıkları ve kusurlarının davalı işyerinin %70 oranındaki kusurunun içinde kalan %5'er oranında olduğu dikkate alınarak,

davalı gerçek kişilerin davacı kuruma ödemesi gereken miktar, kusurları ile orantılı olarak sınırlı tutularak davanın kabulüne, 51.297,91 TL tutarında rücuen tazminatın, 27.05.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalılar ... ve ...'un sorumluluklarının ayrı ayrı 3.664,13 TL ve bu miktarın 27.05.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile sınırlı tutulmasına karar verildi.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 25.03.2019 tarihli 2016/16928 Esas, 2019/2741 Karar sayılı ilamı ile; davalı ...'ın 3. kişi konumunda olduğu ve sorumluluğunun 5510 sayılı Yasa’nın 21/4. maddesi kapsamında kaldığı belirgin olup, davalılardan Ateş'in işveren vekilliği sıfatı (işveren vekili mi yoksa 3. kişi mi olduğu) araştırılmalı, işveren vekili olması halinde teselsül sorumluluğunun 5510 sayılı Yasanın 21/1 kapsamında, 3. kişi olması halinde ise, 3. kişilerin teselsül sorumluluğunu düzenleyen 21/4 kapsamında kaldığı değerlendirilmeli,

bu kapsam ve sorumluluk belirlenirken davacı Kurum yönünden oluşan usuli kazanılmış hak durumu da nazara alınmalı ve dava dilekçesinde kurum zararının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili isteminde bulunulmuş olması karşısında ve yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler ışığında Mahkemece aleyhine hüküm kurulan davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulması gerektiği durumu göz önünde bulundurularak karar verilmek üzere hüküm bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 21.01.2022 tarihli 2021/129 Esas, 2022/20 Karar sayılı kararı ile;Bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda.

SGK ve Ticaret Sicil Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davalı ...'in işveren vekili sıfatıyla işlem yapıp yapmadığı sorulmuş, Malkara Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün yazı cevabı ile davalının 17.08.2009 - 23.07.2010 tarihleri arasında şirket müdürü olduğu belirtilmiş, yapılan değerlendirme neticesinde davalı ...'in işveren vekili olduğu, bu nedenle teselsül sorumluluğunun 5510 sayılı Yasanın 21/1 kapsamında kaldığı,

diğer davalı ...'un 3. kişi konumunda olduğu ve sorumluluğunun 5510 sayılı Yasa’nın 21/4. maddesi kapsamında kaldığı anlaşılarak davanın kabulüne, 51.297,91 TL tutarında rücuen tazminatın, 27.05.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalılardan ...'un sorumluluğunun 3.664,13 TL ve bu miktarın 27.05.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile sınırlı tutulmasına, dair karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum ve davalı ... Şenel vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, somut davada 3. Kişinin sorumluluğunun yanlış değerlendirildiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ... vekili, kaza olayında kusuru olmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 30.12.2009 tarihinde meydana gelen iş kazasında vefat eden sigortalının hak sahiplerine ödenen gelirin tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 ncü maddesinin 2 nci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 428.nci maddesi, 438.nci maddesinin 7,8,9 uncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrası ve 5510 sayılı Kanunun 21/1 maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ...'un tüm, davacı kurumun sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

2.Somut davada; Davacı Kurum 30.12.2009 tarihinde meydana gelen iş kazasında vefat eden sigortalının hak sahiplerine ödenen gelirin tahsilini talep etmiş, dosyada alınan kusur raporunda işveren %70 (bu kusurun %5'i ...'a, %5'i ...'e ait olmak üzere), sigortalı %30 kusurlu bulunmuştur. Davalı 3. Kişi ... yönünden sorumluluk tutarı 5510 sayılı yasa 21/1-4 maddeye göre belirlenerek 25.648.80 TL'den sorumlu tutulması gerekirken kendi kusur oranıyla sorumlu tutulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Ne var ki, bu konuların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Hükmün 1, 2, 3, 5 nci fıkralarının silinmesine, yerine; "1-Davacının davasının kabulü ile ile, 51.297,91 TL tutarında rücuan tazminatın, 27.05.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalılardan ...'un sorumluluğunun 25.648,80 TL ve bu miktarın 27.05.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile sınırlı tutulmasına,

2- Davacı kurumun harçtan muaf olması sebebiyle alınması gereken 3.504,16 TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, ...'un hükmedilen harcın 1.717,03 TL'lik kısmından sorumlu tutulmasına,

3-Davacı tarafından yapılan tebligat, Posta masrafı, Tanık ücreti ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.563,75 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı ...'un yargılama giderinin 766,23 TL'lik kısımından sorumlu tutulmasına,

5-Davacı kendisini vekil marifetiyle temsil ettirdiğinden, 7.468,73TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalılar ...'un hükmedilen vekalet ücretinin 3.659,67 TL'lik kısmından sorumlu tutulmasına," yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgilisine yükletilmesine,