Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/2088 K.2023/3027

Taraflar arasındaki asıl ve birleşen sigorta başlangıcının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, asıl davanın kabulüne, birleşen davacının dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının davalı Özata Yapı nezdinde 01.01.1988 tarihinde işe başladığını, işe giriş bildirgesinin verildiğini ancak primlerinin düzgün ödenmemesi nedeniyle emekliliğe hak kazanamadığını belirterek, davalı nezdinde işe giriş tarihi olan 01.01.1988 tarihi itibari ile sigortalılığının tespitine karar verilmesini talep etmiş, duruşmadaki beyanında talebinin sigorta başlangıç tarihine münhasır olduğunu belirterek davalı işveren hakkındaki talebini atiye bırakmıştır.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, davada fer'i müdahil olduklarını, kurum kayıtları esas olup iddianın eşdeğer belgelerle ispatlanması gerektiğini, davanın kamu düzenine ilişkin olduğunu her türlü araştırmanın re'sen yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece Mahkemesince,"... 1 günlük hizmetin tespitine ve bu dava yönünden işverene karşı açılan davanın takipsizlik nedeniyle açılmamış sayılmasına, birleşen dava yönünden ise; asıl davada davalı durumunda olan şirketin yanında davanın niteliği gereğince fer'i müdahil konumunda olan Sosyal Güvenlik Kurumunun yargılama aşamasında asıl davada talebin 1 günlük hizmet tespitine yönelik olarak güncellenmiş olması sebebiyle Sosyal Güvenlik Kurumunun doğrudan davalı sıfatına geçiş yaptığı dikkate alınarak birleşen davadaki hususunda bu itibarla Sosyal Güvenlik Kurumu aleyhinde aynı konudan dolayı açılmış ve devam eden asıl dava dosyası dikkate alınarak HMK'nın 114/1-ı maddesi gereğince dava şartı sebebiyle usulden reddinin gerkeceği gerekçesiyle,

Davanın kabulü ile davacının 01.01.1988 tarihinde (1) gün süreyle asgari ücretle 506 sayılı Kanun'a tabi sigortalı olarak çalıştığının tespitine, 01.01.1988 tarihindeki (1) günlük çalışmasına ait primin prim ödeme gün sayısına dahil edilmesi gerektiğinin tespitine,

Davalı şirkete ilişkin açılan davanın atiye bırakılmasına, birleşen ... Anadolu 21.İş Mahkemesi'nin 2019/322 Esas ve 2019/326 Karar sayılı dosyası yönünden; davanın 6100 sayılı HMK'nun 114/1-ı maddesi gereğince dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde, davada hak düşürücü sürenin dolduğunu, bizatihi işe giriş bildirgesinin varlığının çalışmanın ispatı olamayacağını, fiili çalışmanın ispatlanması gerektiğini, davanın niteliği gereği her türlü araştırmanın re'sen yapılması, kurum kayıtlarının esas alınmasının gerekli olduğunu, davacının çalışma iddiasının salt tanık anlatımlarına dayalı olarak ispatlanamayacağını, somut delillerin ibraz edilemediğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 4 4003 456496 32 02 sicil numaralı Özata Yapı San ve Tic.

A.Ş. ünvanlı işyerinden davacı adına düzenlenen 01.01.1988 tarihli işe giriş bildirgesinin 21.01.1988 tarihinde kurum kayıtlarına intikal ettirildiği, kimlik bilgilerinin davacıya ait olduğu, bu işe giriş bildirgesi ile verilen sigorta sicil numarasının devam ettiği, sigorta sicil numarasının ilk işe giriş bildirgesinin kuruma verilen yıla ait serilerden olduğu, davacıya ait hizmet cetveline göre işyerinden bildirimi olmadığı, davalı şirketin 20.12.1985 tarihinde tescil edildiği, 31.07.2013 tarihinde kapsamdan çıkarıldığı, işyeri tarafından 1988/1,2,3 dönemlerinde verilmiş bordro bulunmadığı,

çalışma kayıtları dosya içine alınan tanıkların da çalışmayı doğrulamış olmaları nedeniyle, kurum kayıtlarına intikal ettirilen ve sahteliği ileri sürülmeyen işe giriş bildirgesinin işyerinde en az 1 gün süre ile çalışmaya karine teşkil ettiği, de belirtilmek suretiyle işyerinde yakın dönem çalışmaları bulunan tanıkların beyanları ile davacının işyerinde fiilen çalıştığının sübut bulduğu, gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı kurum vekili, istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının 01.01.1988 tarihinin sigortalılık başlangıç tarihi olarak tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunun 2 inci, 108 inci maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme

1.6552 sayılı Kanun'un 11.09.2014 günü yürürlüğe giren 64 üncü maddesi ile 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 7 inci maddesine eklenen 4 üncü fıkrasında ve 12.10.2017 tarihinde yürürlüğe giren 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunun 4 üncü maddesinin 2 inci fıkrasında, hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talebi ile işveren aleyhine açılan davalarda, davanın Kuruma resen ihbar edileceği, ihbar üzerine davaya davalı yanında feri müdahil olarak katılan Kurumun, yanında katıldığı taraf başvurmasa dahi kanun yoluna başvurabileceği belirtilmiş olup inceleme konusu dava,

kanun koyucunun gerçekleştirdiği düzenlemede öngörülen hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti değil, işverence yasal süresinde verilmekle zorunlu sigortalılık tescilinin dayanağını oluşturan bildirgede işe giriş günü olarak yazılı tarihin kabul edilmemesi yönündeki Kurum işleminin iptali ile anılan 1 günlük çalışma süresinin geçerliliğinin tespiti niteliğinde olduğundan ve özellikle işverenin taraf olarak yer alması zorunluluğu da bulunmadığından,

mahkemece yanılgılı değerlendirme sonucu hüküm kısmında ve gerekçeli karar başlığında, "Fer'î Müdahil" olarak belirtilen Kurum'un, "davalı" olarak gösterilmesi gerektiği hususunun, mahkemece göz önünde bulundurulmaması usul ve yasaya aykırı olup bozma sebebidir.

Ne var ki bu konuların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 370 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; İlk Derece Mahkemesi gerekçeli karar başlığındaki ''fer'i müdahil'' sözcüklerinin silinerek yerine ''davalı: ...'' sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,