Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/21 K.2023/342

Taraflar arasındaki tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin uzun yıllardır kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunduğunu, bu anlamda hale teslim ettiği ürünlerden ilkinin Nisan 1994 tarihinde olmak üzere %1 oranında ... sigorta primi kesildiğini, müvekkilinin davalı Kurum tarafından tevkifat kesintisi nedeniyle geriye dönük olarak sigortalı olma hakkının getirilmesi nedeniyle, prim kesintisine dayanarak tarım ... sigortalısı olmak için müracaatta bulunduğunu, ancak yapılan denetmen incelemesi sonucu, tevkifat kesintisinde sadece isim soyad yazdığı ve Kepez'de başkaca ... isimli kişiler olduğu gerekçesiyle talebin reddedildiğini,

yapılan Kurum işleminin hukuka aykırı olduğunu, ilgili Yasa gereği 02.08.2003 tarihinden önceki tevkifat uygulamalarında 22 yaşın altındaki ve 55 yaşın üzerindeki kişiler için tevkifat kesintisinin kanunen yapılmadığını ve müvekkili adına kesinti yapılan tarih aralığında (1994-1998) müvekkili dışında 22 yaşın üzerinde olan 1 tane daha aynı isimli kişi olduğunu, bu kişinin de 1988 'li yıllarda evlenerek ... ... ismini aldığını, bu nedenle de 1994-1998 yılları arasında fiilen komisyoncuya mal verebilecek tek kişinin müvekkili olduğunu beyanla;

... ... ... ... ait Nisan 1994 tevkifat kesinti listesinde yer alan ...'in müvekkili ... olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, yapılan kurum arşiv kayıtları ile dosya incelemesinde; davacının 04.11.2020 tarih ve ... varideli dilekçesi ile ... ... ... isimli komisyoncuya 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 yıllarında, ... Ltd.

Şti.'ne 1998-1999 yıllarında ve ... ... isimli komisyoncuya da 2006, 2007 ve 2008 yıllarında tarımsal ürün verdiğini müstahsil makbuzu ve tevkifat bildirim listesi ibraz etmeksizin beyan usulü başvuruda bulunduğunu, arşiv kayıtlarında; ... ... ... isimli komisyoncuya ait yalnızca 1994 yılı Nisan ayı ile 1996 ve 1997 yılı Mayıs ayına ait listelere rastlanıldığını, ... Ltd.

Şti.'ne ait ise 1998 yılı Mayıs ayı listesine rastlanıldığını ve bildirim listelerinin ise ait olduğu ayı takip eden ayın 20'sine kadar ... kayıtlarına intikal ettirildiğini, ... ... isimli komisyoncunun ise 2006, 2007 ve 2008 yıllarındaki tevkifat bildirim listelerine rastlanılmadığını, rastlanılan tevkifat bildirim listelerinde ise kimlik alt bilgilerinin eksik, bazı listelerde sadece doğum yeri Varsak ve adresi Varsak olan ... isimli üreticiden tevkifat yapıldığı,

2017/16 nolu İç genelge gereğince Kepez İlçe Nüfus Müdürlüğü ile yazışma yapıldığı ve yazışma neticesi gelen cevabi yazı ekindeki sorgulama raporunda Kepez ilçesinde 4 farklı kimlik bilgisi ile ...'in kayıtlı olduğu, birisinin 05.05.1994 tarihinde vefat etmesine karşın 1994 Nisan ayında ürün veren olabileceği gibi, 1965 ve 1966 doğumlu ...'in de ürün verenlerden olabileceği yani tevkifat kapsamına girebileceğinden toplam da 3 kişinin 18 yaş üzeri ve ürün verenlerden birisi olarak değerlendirilmesi gerektiğinden,

İl Müdürlüğünün 07/01/2020 tarih ve 1341 nolu Tevkifat Komisyonu kararı ile yerinden denetim yoluyla ürün veren ...'in sigortalı olup olmadığının tespitine karar verildiği, akabinde 07.01.2021 tarih ve 17641194 varideli denetim talebi yazı ile İl Müdürlüğü Sosyal Güvenlik Denetmenleri Servisine gönderildiğini, 25.03.2021 Tarih ve ... varideli üst yazı ekindeki 24.03.2021 tarih ve 2021/... varideli denetmen raporunda aynen; ''Yapılan inceleme ve soruşturma ilgili tevkifat listesinde ismi geçen ...'in; ...

T.C. Kimlik numaralı ... oğlu, 1965 doğumlu ... olduğu kanısına varılamamış olduğundan ve yargılama ile ispat edilmesi gerektiğinden davacının talebi reddedilmiştir.'' şeklinde rapor düzenlendiğini beyanla; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında;Toplanan deliller, nüfus kayıtları ve tanık beyanları birlikte değerlendirildiğinde, ... ... ... ... ait Nisan 1994 tevkifat kesinti listesinde yer alan ...'in davacı ... olduğu kanaatine varılarak davanın kabulüne, ... ... ... ortakları komisyoncusunun Nisan 1994 tarihli tevkifat listesinde adı geçen ...'in, ... TC kimlik numaralı davacı ... olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili, davacının kesintisiz olarak tarımsal faaliyetlerini sürdürüp sürdürmediğinin dosyada açık olmadığını, davacının üretim yapmakta kullandığı alet, edevatları olup olmadığı, varsa neler olduğunun açıklanmamış olduğunu, tanıkların yakın hısım olması ve görgüye dayalı bilgileri olmaması nedeniyle beyanlarının hükme esas alınmasının hatalı olduğunu, davacının tevkifatın kesildiği 1994 yalında tarımsal faaliyette bulunduğunu iddia ettiği yerde ikamet edip etmediği ile ilgili bir araştırma yapılmamış olduğunu, davacının tarım bağkur sigortalısı sayılma koşullarını taşıyıp taşımadığının tereddüte meydan vermeyecek şekilde açıklığa kavuşturulmamış olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında;İlk derece mahkemesince yöntemince araştırma ve inceleme yapıldığı, benzer kimlik bilgilerine sahip kimselerden ikisinin dinlendiği, bunlardan hak iddiasında bulunanın olmadığı, diğer ikisi de yaşı itibarı ile tarımsal faaliyette bulunacak durumda olmadıklar, mahkemece davanın niteliğine uygun araştırma yapıldığı, davacının tarımsal faaliyetinin de kanıtlandığı belirtilerek davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b-1 maddesinin 11 inci fıkrasının (b) bendinin 1 numaralı alt bendi gereğince esasdan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesi ile birebir aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 1994 Nisan ayında yapılan tevkifat kesintisinin davacıya aidiyetinin tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2926 sayılı Kanun'un 2 inci maddesidir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davalı kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,