Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/2107 K.2023/3046

Taraflar arasındaki sigorta başlangıcının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde,müvekkilinin davalılardan ... Spor A.Ş.'de profesyonel topçu olarak 14.07.1987 tarihinde çalışmaya başladığını, sigorta bildiriminin bu tarihte yapıldığını, müvekkiline verilen sigorta sicil kartında işe giriş tarihi olarak 14.07.1987 tarihinin yazmakta olup sigorta sicil numarasının ... olduğunu, ancak müvekkilinin emeklilik işlemleri için davalı kuruma başvurduğunda işe giriş tarihinin 20.12.1990 olarak gözüktüğünü öğrendiğini,

müvekkilinin davalı iş yerinde daha önceki bir tarihte sigortalı profesyonel topçu olarak çalışmaya başlamasına rağmen bu çalışmasının davalı kurumda daha ileri bir tarihte başlamış gibi göründüğünü ve bu durumun emeklilik yaşını etkilediğini belirterek, müvekkilinin 14.07.1987 tarihinde davalı spor kulübünde sigortalı olarak çalışmaya başladığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... Spor A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın zaman aşımı ve husumet yokluğundan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü sürenin geçmesi nedeni ile açılmamış sayılmasına karar verilmesini, davanın açılmamış sayılmasına karar verilmediği takdirde ise davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacının sigortalılığının başlangıç tarihinin 14.07.1987 tarihi olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili ile davalı İstanbulspor A.Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı İstanbulspor A.Ş. vekili, husumet ve zamanaşımı itirazlarının olduğunu ve davacıya ait hiç bir kayıt ve belgenin müvekkili şirkette bulunmadığını belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

2.Davalı Kurum vekili, yaptırılan grafolojik incelemenin yeterli olmadığını, hak düşürücü süre yönünden yaptıkları itiraz hakkında karar verilmediğini, işe giriş bildirgesinin varlığının çalışmanın ispatı için yeterli olmadığını, fiili çalışmanın ispatının gerektiğini, istinafa konu davada feri müdahil konumunda bulunmasına rağmen müvekkili Kurum aleyhine vekalet ücretine hükmedildiğini, tanık anlatımlarının davanın subutu bakımından yeterli olmadığını ve davacının iş yerinde devamlı hizmet akdiyle çalışmış olduğunu tanık beyanları dışında resmi, yazılı ve sağlıklı deliller ile ispatlaması gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Kurumun ... sicil numarasında işlem gören davalı iş yerinin kanun kapsamına alınabilecek nitelikte bir iş yeri olduğunun Türk Futbol Federasyonu'nun 17.03.2017 tarihli müzekkere cevabından anlaşıldığı, davacı adına düzenlenen 14.07.1987 tarihli işe giriş bildirgesinin aynı gün kurum kayıtlarına intikal ettirildiği, davacının sigorta sicil numarasının ilk işe giriş bildirgesinin kuruma verildiği yıla ait serilerden olduğu,

davalı iş yerinden 01.08.1984 ile 1986/01 döneminde bildirimleri bulunan tanık ...'ın davacının iş yerinde fiilen çalışma olgusunu teyit eder yönde beyanda bulunduğu, davacının hizmet cetvelinin incelenmesinde, 20.12.1990 tarihinden 31.12.1995 tarihine kadar davalı iş yerinden kuruma bildirimlerinin yapıldığının görüldüğü, işe giriş bildirgesindeki fotoğraf ve imzanın davacıya aidiyetinin yaptırılan grafolojik inceleme ile saptanıldığı, kuruma başvuru şartına ilişkin eksikliğin Dairemizin geri çevirme kararı sonrasında giderildiği, işe giriş bildirgesinin verildiği hallerde hak düşürücü sürenin işlemesinin söz konusu olmadığı,

Yargıtay'ın yerleşik uygulamasına göre sosyal güvenlik kurumunun eldeki davada feri müdahil konumunda bulunmadığı, davacının davayı maaaşının tespiti için değil sigorta başlangıç tarihinin tespitine karar verilmesi için açtığı ve sahteliği ileri sürülmeyen işe giriş bildirgesinin iş yerinde en az bir gün süre ile çalışmaya karine teşkil ettiği görülmekle..."gerekçesiyle davalıların istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili ile davalı İstanbulspor A.Ş. vekili, temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı SGK vekili, istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmişlerdir.

2.Davalı İstanbulspor A.Ş. vekili, istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık 14.07.1987 tarihinin sigorta başlangıcı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunun 2 inci, 108 inci maddesi hükümleridir.

506 sayılı Kanunun 108 inci maddesi gereğince sigortalılık başlangıç tarihinin belirlenmesine ilişkin açılan her dava, sigortalılığın saptanması istemini de içerdiğinden, aynı Kanunun 79 uncu maddesinin 10 uncu fıkrası kapsamında bir günlük çalışmanın belirlenmesi davasıdır.

Bu nedenle hizmet tespiti davalarındaki kanıtlama yöntem ve ilkeleri benimsenip uygulanmalı, başka bir anlatımla, sigortalılıktan söz edilebilmesi için, çalışmanın varlığı, hizmet tespiti davaları yönünden kabul edilen yöntem ve ilkelere uygun biçimde saptanmalıdır.

Hizmet tespitinin bir türü olan sigortalılık başlangıç tespiti davasında, dava konusu dönem yönünden hem çalışmaların geçtiği işyerinin varlığı hem de sigortalının çalışmalarının gerçek ve sigortalı çalışma olduğunun hiçbir teredüte yol açmayacak şekilde ispatlanması gerekmektedir.

Bu tür davalar yalnızca bir günlük çalışmanın tespitinden ibaret olarak görülmemeli, bir günlük çalışmanın kabulü ile saptanacak sigortalılık başlangıcının sigortalıya sağlayacağı sigortalılık süresi ile birlikte kazandıracağı haklar dikkate alınmalı ve giriş bildirgesi ile birlikte eylemli çalışmanın bulunup bulunmadığı özellikle belirlenmelidir.

3. Değerlendirme

1.Somut olayda; işe giriş bildirgesinin verildiği 23413. sicil no'lu iş yerinin futbol spor kulübü mahiyetinde olduğu, her ne kadar 16.10.1988-16.08.2007 tarihleri arasında kanun kapsamında olsa da davalı iş yerinin dava konusu dönemde kanun kapsamına alınabilecek nitelikte bir iş yeri olduğunun Türkiye Futbol Federasyonu'nun 17.03.2017 tarihli müzekkere cevabından anlaşıldığı, davacı adına düzenlenen 14.07.1987 tarihli işe giriş bildirgesinin aynı gün kurum kayıtlarına intikal ettirildiği, davacının sigorta sicil numarasının ilk işe giriş bildirgesinin kuruma verildiği yıla ait serilerden olduğu,

davacının hizmet cetvelinin incelenmesinde, 20.12.1990 tarihinden 31.12.1995 tarihine kadar davalı iş yerinden kuruma bildirimlerinin yapıldığının görüldüğü, davalı iş yerinden 01.08.1984 ile 1986/01 döneminde bildirimleri bulunan tanık ...'ın davacının iş yerinde fiilen çalışma olgusunu teyit eder yönde beyanda bulunduğu, işe giriş bildirgesindeki fotoğraf ve imzanın davacıya aidiyetinin yaptırılan grafolojik inceleme ile saptandığı gerekçesiyle davanın kabulü yönünde karar verilmiş ise de karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

2.Mahkemece davacının çalışmasını bilebilecek başkaca tanıkların davacıdan da sorulmak suretiyle tespit edilmeli, dava konusu dönemde başkaca klüp çalışanları, futbolcu vs. nin tanık olarak dinlenmeleri halinde davalı Kurumdan çalışma kayıtları getirtilmeli, tanıkların futbolcu olmaları halinde davalı işyeri ile aralarında akdedilen profesyonel futbolcu sözleşme örneklerinin Türkiye Futbol Federasyonundan getirtilmek suretiyle beyanları denetlenmeli, eylemli çalışmanın var olup olmadığı, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

3. Açıklanan bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm verilmesi, usul ve Yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,