Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/2115 K.2024/6420

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddi ile davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesin hükmünün kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm verilmesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... Otomotiv adlı işyerinde çalışırken 25.01.2013 tarihinde sürücüsü ... olan, ... ... Ltd.

Şti. isimli firmaya ait XSX771 Gürcistan plakalı tır çekicisinin tamirini yapmakta iken araç sürücüsünün müvekkilinin araç önünde olmasına rağmen aracı hareket ettirmesi sonucu müvekkilinin sol ayağının aracın altında kalması suretiyle yaralandığını, yapılan tüm müdahalelere rağmen sol bacağının diz üstünden kesilmek zorunda kaldığını, müvekkilinin şimdilik %48 oranında özürlülük halinin tespit edildiğini, çalıştığı işyerinin gerekli iş güvenliği tedbirlerini yerine getirmediğinden dolayı kazanın meydana geldiğini, müvekkiline protez takıldığını, maddi tazminat isteminin 7.000,00 TL'lik kısmının bu protez bedeline ,

5.000,00 TL'lik maddi tazminat talebinin 8 ay çalışamamış olduğu günlerin bedeline, 50.000,00 TL'lik maddi tazminat kısmının ise kaza nedeniyle %48 oranınnda vücut fonksiyonlarını kaybettiğine ilişkin olduğunu, müvekkilinin ve ailesinin manevi olarak büyük zarar gördüğünü belirterek, fazlaya ilişkin tüm dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla, müvekkili ...'ın uğradığı maddi zararın değeri olarak artırılmak üzere 62.000,00 TL maddi tazminatın 25.01.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsili ile davacı ...'a ödenmesine,

müvekkilinin yaşadığı acı ve ıstırabın bir nebze de olsa karşılanabilmesi için müvekkili ... için 40.000,00 TL, babası ... için 10.000,00 TL, annesi ... için 10.000,00 TL olmak üzere toplam 60.000,00 TL manevi tazminatın 25.01.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, yargılama aşamasında, bedel artırım dilekçesi vererek maddi tazminat taleplerini 296.414,00 TL olarak artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı ... Oto. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; oluşan kaza nedeniyle müvekkilinin hiçbir şekilde hukuken sorumlu olmadığını, bu davanın tamamen araç sürücüsü ve davacılar arasında görülmesi gereken bir dava olduğunu, müvekkilinin kendisine düşen tüm sorumlulukları yerine getirdiğini ve tüm önlemleri aldığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Oto Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle;

Diğer davalı işyerinde müvekkili şirkete ait XSX771 plakalı aracın tamirinin yapıldığı esnada meydana gelen iş kazası nedeniyle diğer davalı işverenin çalışanı davacı ...'ın yaralandığını, ancak söz konusu iş kazasında müvekkili şirketin atfedilecek herhangi bir kusuru ve sorumluluğunun bulunmadığını, davacının dava dilekçesinde, alınan bilirkişi raporunda araç sürücüsü ...'nın işvereni olan müvekkili şirketin meydana gelen iş kazasında kusurlu olduğunun tespit edildiğini ifade ettiğini,

ancak 09.08.2016 tarihli bilirkişi raporunda davacı ...'ın özensiz ve dikkatsiz çalışarak kendi yaralanmasına sebebiyet verdiği için %10 oranında kusurlu olduğunu, diğer davalı şirketin %40 oranında kusurlu olduğu, ...'nın ise %50 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiğini, söz konusu bilirkişi raporunda müvekkili şirkete herhangi bir kusur atfedilmediğini,

her ne kadar davacı tarafından müvekkil şirketin ...'nın kusurundan dolayı adam çalıştıranın sorumluluğu ile müteselsilen ve müştereken sorumlu olduğu ifade edilmişsede söz konusu iş kazası bakımından müvekkili şirketin adam çalıştıran olması dolayısıyla da herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, TBK.'nın 66/2 nci maddesi kapsamında özen yükümlülüğünü yerine getiren müvekkilinin dava konusu kazaya ilişkin herhangi bir kusur yada sorumluluğu bulunmadığından haksız ve kötüniyetli açılan iş bu davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle, iş kazasının oluşumunda davacı kazalı ...'ın iş güvenliği kurallarına riayet etmeden meydana gelen kazada kendi ... sağlını koruma ve kollamaya yönelik özensiz ve dikkatsiz çalışarak yaralanmasına sebebiyet verdiği için %20, davalı işveren ... Oto. Nak. San. Tic. Ltd.

Şti. iş yerinin 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nda hükmedilen iş güvenliği tedbirlerini yerine getirmediği ve iş yerinde iş güvenliği ile ilgili eksikliklerin ve mevzuata aykırılık oluşturan hususların giderilmesi için gerekli kontrolleri yapmaması sebebiyle %40, davalı ... firması işçisi çekici sürücüsü ...'nın tedbirsiz ve dikkatsiz davranışları ile iş güvenliği kurallarını ihlal etmesi sebebiyle kazaya sebebiyet verdiği için %40 oranında kusurlu ve davacının davaya konu iş kazası nedeni ile %47,20 oranında sürekli iş göremezliğe girdiği kabulünden hareketle; ..."

1- Davalı ... Oto. Gıda san. Tic. A.Ş. yönünden husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine,

2- Davalı ... Oto Nak. San. Tic. Ltd. Şti. yönünden maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile

A) 289.414,00 TL Maddi tazminatın tahsilde tekerrür olmamak üzere olay tarihi olan 25.01.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Oto Nak.San.Tic.Ltd.Şti.'den alınıp davacı ...'a verilmesine, B) Protez bedeline ilişkin maddi tazminat talebinin reddine,

3-Manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile

A) Davacı ... yönünden manevi tazminat talebinin reddine,

B) Davacı ... yönünden manevi tazminat talebinin kabulü ile 10.000,00 TL manevi tazminatın tahsilde tekerrür olmamak üzere olay tarihi olan 25.01.2013 tarihinden itibaren itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalı ... Oto Nak. San. Tic. Ltd. Şti.'den alınıp alınarak davacı ...'a verilmesine,

C) Davacı ... yönünden manevi tazminat talebinin kabulü ile 10.000,00 TL manevi tazminatın tahsilde tekerrür olmamak üzere olay tarihi olan 25.01.2013 tarihinden itibaren itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalı ... Oto Nak. San. Tic. Ltd. Şti.'den alınıp alınarak davacı ...'a verilmesine,..." karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle. İlk Derece Mahkemesi her ne kadar kazaya konu aracın davalılardan ... Otoya ait olduğunu belirtmiş ise de araç maliki şirket dava dışı ... ... Ltd. Şti. adlı şirket olup, davalı ...

Otonun sorumluluğu sigortalı çalışanı olan sürücü ...’dan dolayı adam çalıştıranın sorumluluğunda olduğu, dolayısıyla, İlk Derece Mahkemesinin husumet yokluğu nedeni ile ret kararı açıkça hukuka aykırılık teşkil ettiği, dava dosyasında alınan bilirkişi raporu hem de Sosyal Güvenlik Kurumu Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı tarafından hazırlanan inceleme raporunda, davacının işvereni ile araç sürücüsü ...’nın işvereni ... Oto.

A.Ş.'nin meydana gelen kazadan dolayı kusurlu olduklarının tespit edildiği, takdir edilen 40.000,00 TL manevi tazminat miktarının reddi kararının hatalı olduğu

gerekçeleri ile yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Davalı ... Oto Nak. San. Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle.

İlk Derece Mahkemesince usul ve yasaya aykırı karar verildiği, gerçekleşen tek bir kaza için iki ayrı dava açılmasının hakkın kötüye kullanılması ve iyi niyet kurallarını ihlal niteliğinde olduğu, Yerel Mahkeme kararında maddi tazminat hükmünün ayrı alacak kalemleri halinde oluşturulması gerekirken gerekçesiz ve açıklamasız olarak toplu tutar üzerinden kabulü yapılması usul ve yasaya aykırı olduğu, davalı şirket tarafından davacı yana maddi ve manevi tazminata esas olmak üzere ödeme yapıdığı,

davacının halihazırda tazminat talebi ile dava ikame etmiş olması iyi niyet kurallarına aykırılık teşkil ettiği, Yerel Mahkeme kararında hükmedilen maddi tazminat tutarının geçici iş göremezlik dönemine ilişkin bölümünün reddi gerektiği, davacı ..., kaza tarihinden 2015 yılına kadar çalışmasına devam etmiş, Mart 2015 yılında işten ayrıldığı, çalıştığı döneme ilişkin yapılan maaş ödemeleri Mahkemece dikkate alınmadığı, Yerel Mahkeme kararınında yer alan maddi tazminata ilişkin faiz başlangıç tarihi hatalı olduğu, Mahkemece diğer davalı ...

Oto.

Şirketine kusur yüklenmeyerek hakkında davanın reddine karar verilmesi hatalı olduğu, dava konusu kaza ile ilgili olarak verilen iki karar arasında davacının kusur oranları yönünden çelişkiler olduğu, her iki davada alınan kusur raporları arasında çelişki olduğu, davalı şirketin kazanın meydana gelmesinde kusur ve ihmali bulunmadığı, manevi tazminatın bölünememe özelliği dikkate alındığında davacı yanın iki ayrı davada manevi tazminat talep edebilmesi mümkün olmadığı, hükmedilen manevi tazminat tutarı sebepsiz zenginleşmeye ve cezalandırma amacı taşımaya yol açtığı gerekçeleri ile yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Davalı ... Oto Gıda San. Tic. A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle. İlk Derece Mahkemesince usul ve yasaya aykırı karar verildiği, Avukatlık Kanunu madde 168/3 gereğince, "Avukatlık ücretinin takdirinde, hukukî yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan tarife esas alınır". Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde 2020 yılında değiklik yapılmıştır.

Bu değişiklikten sonra Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 22 nci maddesi gereğince "İhtiyari dava arkadaşlığının bir türü olan seri davalar ister ayrı dava konusu yapılsın ister bir davada birleştirilsin toplamda on dosyaya kadar açılan seri davalarda her bir dosya için ayrı ayrı tam avukatlık ücretine, ... hükmedilir.

"Yine AAÜT' nin 10. maddesi gereğince "Manevi tazminat davasının, maddi tazminat veya parayla değerlendirilmesi mümkün diğer taleplerle birlikte açılması durumunda; manevi tazminat açısından avukatlık ücreti ayrı bir kalem olarak hükmedilir." şeklinde olduğu, dolayısıyla manevi tazminat talepleri davalı şirket yönünden reddedilen davacıların ayrı ayrı müvekkil şirkete vekalet ücreti ödemesine hükmedilmesi gerekirken yerel Mahkemece bu yönde hiç karar verilmemesinin doğru olmadığı gerekçeleri ile yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile..." Bu açıklamalar doğrultusunda somut olay değerlendirildiğinde, davacının ... Otomotiv adlı işyerinde çalışırken 25.01.2013 tarihinde sürücüsü ... olan, ... ... Ltd.

Şti. isimli firmaya ait tır çekicisinin tamirini yapmakta iken; araç sürücüsünün davacının araç önünde olmasına rağmen aracı hareket ettirmesi sonucu davacının sol ayağının aracın altında kalması suretiyle yaralandığı olayda araç sürücüsü ...'nın ... Oto şirketinin çalışanı olduğu, söz konusu kaza nedeniyle kusurlu olduğunun tespit edildiği, davalı ...

Oto şirketinin sorumluluğu sigortalı çalışanı olan sürücü ...’dan dolayı adam çalıştıranın sorumluluğunda olduğu, dolayısıyla, İlk Derece Mahkemesinin ... Oto Şirketi yönünden husumet yokluğu nedeni ile ret kararının hukuka aykırılık teşkil ettiği, ...

Oto şirketinin adam çalıştıran olarak sorumlu tutulması gerektiği halde yanılgılı değerlendirme ile hatalı hüküm icra edildiği, Mahkemece bu maddi ve hukuki olgulara dikkat edilmeden karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu, davacı vekilinin bu yöndeki istinaf itirazlarının kabulüne karar verilmiş, davacı vekilinin diğer istinaf itirazları ile davalı ... Oto ve ... Oto ...

Şirketlerinin istinaf itirazlarının ise yerinde olmadığı kanaati ile reddine karar verilmiştir..." gerekçesiyle davalılar vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddi ile davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm verilmesi ile "1-Maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile

-289.414,00 TL maddi tazminatın tahsilde tekerrür olmamak üzere olay tarihi olan 25.01.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacı ...'a verilmesine,

-Protez bedeline ilişkin maddi tazminat talebinin reddine

2-Manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile

a)Davacı ... yönünden manevi tazminat talebinin reddine,

b)Davacı ... yönünden manevi tazminat talebinin kabulü ile 10.000,00 TL manevi tazminatın tahsilde tekerrür olmamak üzere olay tarihi olan 25.01.2013 tarihinden itibaren itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine,

c)Davacı ... yönünden manevi tazminat talebinin kabulü ile 10.000,00 TL manevi tazminatın tahsilde tekerrür olmamak üzere olay tarihi olan 25.01.2013 tarihinden itibaren itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacı ...'a verilmesine,..." karar verilmiştir .

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... Oto Nak. San. Tic. Ltd. Şti. vekili sunmuş olduğu temyiz dilekçesi ile istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını yinelemek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Oto Gıda San. Tic. A.Ş. vekili sunmuş olduğu temyiz dilekçesi ile istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını yinelemek ve davaya konu iş kazası nedeniyle sorumluluğu bulunmadığını müvekkil yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini beyan etmek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık iş kazasında kaynaklanan maddi tazminat ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13, 16, 20 ve 21 inci maddeleri ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77 inci maddesi

3. Değerlendirme A) Davalılar vekillerinin davacılar ... ve ... yönünden hükmolunan manevi tazminat alacağına ilişkin temyiz istemi yönünden;

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.

Dosya içeriğine göre temyize konu İlk Derece Mahkemesi kararında davalılar aleyhine hükmolunan manevi tazminat miktarlarının davacı anne ... ve davacı baba ... için 10.000,00'er TL olduğu, Bölge Adliye Mahkemesi'nin yukarıda anılan kararı ile davalılar vekillerinin istinaf isteminin reddine karar verdiği gözetildiğinde, kabulüne karar verilen tazminat miktarlarının Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 107.090,00 TL’nin altında kaldığı anlaşıldığından davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının miktardan reddine karar verilmiştir.

B) Davalılar vekillerinin maddi tazminat alacağına ilişkin temyiz istemi yönünden;

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.