Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/215 K.2023/1630

... ... HÜKÜM/KARAR : Kabul

İLK DERECE MAHKEMESİ

Burdur 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

2021/194 E., 2022/170 K.

Taraflar arasındaki Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin 28.02.2001 tarihinde S.S. ... Köyü Üretim ve Pazarlama Kooperatifine çiğ inek sütü verdiğini, hayvansal ürün bedellerinden yapılan tevkifat nedeni ile 2926 sayılı Tarımda kendi adnıa ve hesabına çalışanlar sosyal sigortalar kanunu kapsamına girdiğini, davacının davalı kuruma 01.07.2021 tarihli dilekçesi ile sigortalılığının tescili için başvurduğunu, ilk tevkifatı takip eden aybaşı olan tarihten itibaren sigortalılığının tescilini talep ettiğini, davalı kurumun talebin reddine karar verildiğini, tüm bu nedenlerle davacının 01.03.2001 tarihinden itibaren tarım bağkur sigortalılığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı taraf kendi lehine geriye dönük tescil yaptırmak için 01.07.2021 tarihli dilekçesi ile Burdur Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'ne müracaat ettiğini, yapılan araştırmada, davacı tarafça talep edilen dönemlere ilişkin tevkifat tutarlarının Kurumun hesaplarına intikal ettirilmemiş olması sebebiyle reddedildiğini, tevkifata istinaden sigortalılığın başlangıcı ve bildirimi Kurumun 2013/11 sayılı Genelgesi ile düzenlenmiş olup, Genelgede: '...

1- Mülga 2926 sayılı Kanun kapsamında bulunduğu halde Kuruma kayıt ve tescilini yaptırmayan ve kendilerinden tevkifat yapılan çiftçilerin tevkifat yapıldığını gösterir belgeleri de eklemek suretiyle tevkifata istinaden sigortalılıklarının başlatılması için Kuruma yazılı talepte (Değişik, 19.06.2020 tarih ve 2020/21 sayılı Genelge) bulunanlar ile tescillerini yaptırmak üzere müracaat edenlerden müstahsil makbuz ibraz edemeyenlerden talepte bulunanların da bildirim listeleri titizlikle kontrol edilmek suretiyle araştırılarak,

bildirim listelerinde kesinti yapıldığı tespit edilenlerin Tebliğde belirtildiği gibi, tevkifat tutarlarının Kurum hesaplarına intikal etmesi şartıyla, tevkifatın yapıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren sigortalılıklarının başlatılması, tarımsal faaliyetlerinin devam etmesi halinde sigortalılıklarının devam ettirilmesi, tarımsal faaliyetinin tespitinde ise ziraat odası kayıtlarının, ziraat odası kaydı bulunmayanların ise tevkifata esas ürüne ilişkin kamu kurum ve kuruluşlarının, meslek kuruluşlarının, kooperatif veya birliklerin kayıtlarının esas alınması,

belirtilen kurum ve kuruluş kayıtlarının bulunmaması halinde ise sattığı ürünü elde ettiği alana ilişkin tapu kayıtlarının da tescile ilişkin kayıt olarak esas alınması ve esas alınan bu kayıtların sona ermesi halinde ise sigortalılıklarının da aynı tarih itibariyle sona erdirilmesi..' denildiğini, bu itibarla, davacı tarafın talep ettiği dönemlere ilişkin Kurum arşiv kayıtlarında yapılan inceleme, söz konusu tevkifat tutarlarının Kurum hesaplarına intikal ettirilmediği anlaşıldığından sigortalının talebi hakkında herhangi bir işlem yapılamadığını, kurumca yapılan işlem ilgili mevzuat ve usule uygun olarak yapıldığından,

davacı tarafça açılmış olan işbu haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile elde edilen evraklar, müstahsil makbuzu, alınan tanık beyanları ve Mahkememizce yapılan araştırma neticesinde davacının hayvancılık ve çiftçilikle uğraştığı, tarımsal faaliyetinin ve büyükbaş hayvanlarından kaynaklı süt satımı yaptığı, dosya içeriğinde bulunan prim tevkifat listelerine göre davacının 1997-2003 aralarında çeşitli tarih aralıklarında süt satımına ilişkin prim ödemelerinin yapıldığı,

dosya içeriğindeki 28.02.2001 tarihli müstahsil makbuzu için her ne kadar prim ödemesi ve tevkifatın yapılmamış ise de, elde bulunan makbuz ile davacının süt satımı faaliyetinde bulunduğunun anlaşıldığı, prim tevkifat listesinin sunulması ve davalı kuruma bildirim konusunda yetkinin ihbar olunan kooperatifinde olduğu, bu anlamda davacıya kusur izafe edilemeyeceği ve davacının faaliyetinin müstahsil makbuzu ve elde edilen belge ve bilgiler karşısında süt satım faaliyetinin sabit görüldüğü, bu anlamda davacının 01.03.2001 tarihinde tarım bağkur sigortalı olduğu kanaatiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde, davacı tarafın talep ettiği dönemlere ilişkin müvekkili kurum arşiv kayıtlarında yapılan incelemede, söz konusu tevkifat tutarlarının müvekkili davalı kurum hesaplarına intikal ettirilmediğini beyanla davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, 2926 sayılı Kanun yönünden prim ödeme gün sayısı esas olduğundan 506 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılık aksine davacının salt sigorta başlangıç tarihi tespitinde hukuki yarar olmadığı, bu itibarla davacının infazda tereddüt de oluşturacak şekilde yukarıda yazıldığı biçimde sigortalılığının tespitine karar verilmesi yerinde olmadığı ancak gerek dava dilekçesi anlatım kısmı gerekse davacının kuruma başvurusu dikkate alındığında davacının "01.03.2001 tarihinden itibaren" tescil isteğinde bulunduğu ve dava ile de bunu amaçladığı,

Kurumun davacıyı 01.03.2002 tarihinden itibaren bu Kanun kapsamında sigortalı saydığı, dolayısıyla verilecek hükmün 01.03.2001-01.03.2002 tarihleri arasında sigortalılığın tespitine şeklinde olması gerektiği; işin esasına gelince davacının teslim ettiği ürün sebebiyle dava konusu dönemi de kapsayacak şekilde tevkifat yapıldığı açık olduğu,

prim kesintisinin kurum kayıtlarına intikal etmemesinden hukuken davacının sorumlu tutulamayacağı, toplanan deliller ve dosya kapsamı davacı lehine tarım bağ-kur sigortalısı sayılmasını gerektirecek koşulların varlığının ortaya konulduğu gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili, istinaf dilekçesi ile aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, tarım Bağ-Kur sigortalılık süresinin tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 2926 sayılı Kanunun ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

...