Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/2270 K.2023/3998

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen Kurum işleminin iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının 01.07.2007 ile 15.05.2008 tarihleri arasında ...’ya ait işyerinde fiilen çalışmış olması nedeniyle sigortalılığının geçerli olduğunun tespitine, aksine Kurum işleminin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 27/10/2020 tarihli ve 2017/70 Esas 2020/279 Karar sayılı kararıyla; davacının çalışmalarının fiili çalışmaya dayalı olmadığı, Kurum işleminin yerinde olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 22.12.2021 tarihli ve 2021/7-2021/1615 Karar sayılı kararıyla; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Daire kararında; " 03.09.2007 tarihli durum tespit tutanağının sahteliğine ilişkin bir iddia ileri sürülmediği, buna göre Kurum müfettişi tarafından düzenlenip, dosyaya giren, aksi ispat edilemeyen 03.09.2007 tarihli tutanağa göre, davacının işyerinde en azından 1 gün çalıştığının sabit olduğu sonucuna varılmıştır.

Mahkemece, 03.09.2007 tarihli durum tespit tutanağında denetim anında fiilen çalıştığı tespit edilen sigortalıların beyanları alınmalı, bordro tanıkları ile ceza dosyasında ...’ya ait işyerinde fiilen çalıştığını iddia eden kişiler dinlenmeli, davacıdan işyerinde ne iş yaptığı, çalışmasının niteliği, süreklilik arz edip etmediği sorulmalı, tüm kanıtlar toplandıktan sonra yapılacak değerlendirme üzerine elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır. "gerekçesi ile karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; " talimat yolu ile ifadesine başvurulan kamu tanıklarının tümü ortak beyanla davacının iş yerinde çalışmasının bulunmadığını, davacının dava dışı işveren ... ile olan arkadaşlığı sebebiyle iş yerine ziyaret amacıyla geldiğini beyan etmişlertir.

Davacı vekilinin talebi üzerine hazır edilerek daha sonra mahkememiz huzurunda dinlenen kamu tanıklarından bir kısmı önceki beyanlarını inkar etmiş iseler de yine beyanlarında davacının yaptığı işi tam olarak bilmemeleri, davacının ofiste sürekli bulunmadığını, tanık Kasım'ın davacının ofise 2-3 günde bir uğradığını beyan etmesine rağmen diğer tanık ...'in davacının ofise haftada bir gün uğradığını beyan etmesi karşısında beyanlarının çeliştiği görülmüş, değiştirilmiş beyanlarına itibar edilmemiştir.

Davacının dava dışı 1073016 sicil numaralı ...'ya ait iş yerinin sahte iş yeri olduğu gerekçesiyle yapılan denetim sonucu düzenlenen 30.11.2007 tarih 49/ Soruşturma: 25 sayılı denetmen raporuna göre SGK denetmenine verdiği 13.09.2007 tarihli ifadesinde ...'ya ait ofiste dosya yerleştirme işlerini yaptığını beyan etmesine rağmen beyanlarını değiştiren kamu tanıkları ... ile Kasım'ın ve davacı asilin mahkememiz huzurunda alınan beyanında ofiste sürekli durmadığı,

ilçeden evrak topladığının beyan edilmesi yine davacının 13.09.2007 tarihli ifadesinde ...' ya ait iş yerinde Ağustos ayı itibariyle çalıştığını beyan etmesine rağmen SGK denetmenlerince ...'ya ait iş yerine gelinerek yapılan denetimde iş yerinde Temmuz ayından itibaren çalıştığını beyan etmesi karşısında;

davacının iş yeri denetimi sırasında talimat ile dinlenilen kamu tanıklarının beyanlarından da anlaşılacağı üzere iş yerinde fiili çalışmasının bulunmadığı o sırada işvereni ziyaret amacıyla iş yerinde bulunduğu kanaatine varılmış, kurum işleminin yerinde olduğu aksinin davacı tarafça aksinin ispatlanamadığı " gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili sunmuş olduğu temyiz dilekçesinde; davacının çalıştığı dönemde kurumun kontrol memuru ... tarafından işyerinde denetim yapıldığı ve davacının işyerinde fiilen çalıştığına dair tutanak düzenlendiğini, ağır ceza mahkemesi tarafından davacı hakkında beraat kararı verildiği, kamu tanıklarının davacıyı çalışırken gördüğünü beyan ettiğini, kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının ... adına tescilli işyerinde 01.07.2007-15.05.2008 tarihleri arasındaki sigortalı çalışmalarının fiili olmadığı gerekçesi ile iptaline dair Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddeleri hükümleridir.

3. Değerlendirme Somut olayda, bozma ilamının gereği yerine getirilmeden, yeterli inceleme ve araştırma yapılmadan davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Davacının 01.07.2007-15.05.2008 tarihleri arasında hizmetinin bildirildiği ... unvanlı...Havran adresinde bulunan işyerinde, 03.09.2007 tarihinde SGK kontrol memuru ... tarafından yapılan denetim üzerine düzenlenen durum tespit tutanağında, işyerinde denetim anında fiilen çalıştığı tespit edilen sigortalılar arasında davacının da bulunduğu belirtilmiş, işe giriş tarihi 01.07.2007 olarak gösterilmiştir. Dosya kapsamında Kurum memuru ... tarafından düzenlenen bu durum tespit tutanağının sahte olduğuna veya kurum memuru hakkında bu nedenle bir işlem yapıldığına dair bilgi ve belge bulunmamaktadır. Davacı 13.09.2007 tarihinde SGK müfettişine verdiği imzalı beyanında ...'nın yanında Ağustos 2007 başında işe başladığını ve halen çalıştığını ifade etmiştir.

Dairemizin bozma ilamından sonra, davacı işyerinde yaptığı işin niteliğine ilişkin olarak isticvap edilmiş; ayrıca mahkemece işyerinde fiilen çalıştığı belirlenen kişiler tespit edilerek dinlenmiştir.

Bu tanıklardan bir kısmının talimat mahkemesinde davacının ismi sorularak alınan ifadelerinde davacıyı tanımadıklarını, hatırlamadıklarını beyan ettikleri, ancak sonradan mahkemede davacı ile yüzleştirilerek alınan ifadelerinde, işyerinin muhasebe bürosu olduğunu, davacının kendileri gibi masa başında çalışmadığını, işyerine 2-3 günde bir geldiğini, davacının İvrindideki müşterilerden evrakları toplayarak ortalama 2-3 günde bir muhasebe bürosuna getirdiğini, müfettişler geldiğinde de işyerinde bulunduğunu beyan ettikleri;

mahkemece dinlenen bir kısım bordro tanıklarının ise işyerinde böyle bir çalışan olmadığını, davacının işverenin mükellefi olduğunu beyan ettiği, tanık beyanları arasında oluşan açık çelişki giderilmeden karar verildiği anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş, önceki bozma ilamına uygun araştırma yaparak ve tanık beyanları arasındaki çelişkiyi gidererek sonucuna göre karar vermektir.

VI. KARAR

Açıklanan nedenlerle, Temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,