Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/2322 K.2023/2848

Taraflar arasındaki kurum işlemi iptali ve 3201 sayılı Yurtdışında Çalışan Türk Vatandaşlarının Yurtdışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanun kapsamında yaptığı borçlanmanın geçerli olduğunun tespiti, davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile kararın kaldırılmasına ve davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve davalı vekilleri tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalı kurumca müvekkilinin ne Türkiye'de bulunduğu sürede geçici olarak ikamet ettiği adrese ne de şuan yurt dışında sürekli olarak ikamet ettiği Münih adresine borçlanmaya ilişkin herhangi bir bilgilendirme ve tebligat yapılmadığını, müvekkilinin biran önce borçlanma bedelini ödemek istemesine rağmen kendisine tebligat yapılmaması nedeniyle ödeme yapamadığını belirterek; 27.09. 2019 tarihli yurtdışı hizmet borçlanma talebinin halen geçerli olduğunun, bu kapsamda 02.08.1984 ile 06.02.1999 tarihlerini kapsar şekilde oluşturulan borçlanma tahakkukunu ödeme imkanı tanınması gerektiğinden aksi yöndeki kurumun 16.06.2020 tarih 7064923 sayılı yazısına mesnet hukuka aykırı işlemin iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; 29.07.2019 tarihli yurtdışı borçlanma talebi ile 02.08.1984 tarihinden emekliliğine yetecek kadar süreyi borçlanmak istediğini beyan ettiğini, bu talebe ilişkin kapsamında 02.08.1984 ile 06.02.1999 tarihleri arasını kapsayan borçlanma tahakkuku oluşturularak davacının yurtdışı borçlanma talep dilekçesinde belirtmiş olduğu Türkiye adresine iadeli taahhütlü olarak gönderildiğini ancak borçlanmaya ait tahakkuk üst yazısı adresine teslim edilmeden davalı kuruma iade edildiğini, borcun ilgiliye tebliğine ilişkin yazının kurumdan gönderildiği tarihten itibaren 3 ay içinde sigortalının konu ile ilgili herhangi bir müracaatı olmadığının görülmediğini bu nedenle davacı sigortalının borçlanma işleminin geçersiz sayıldığını, belirterek , davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının borçlanma talep tarihinin 29.07.2019 olduğu, kurumun borçlanma tahakkuk belgesini davacının bildirdiği adresine tebliğe çıkardığı, tebligatın iade olduğu belirlenmiştir.

Kurum tarafından borçlanma tebliği yapılamamış olup, kurumun bu hatalı işleminden 3 aylık makul süre geçtikten sonra (07.07.2020 tarihinde dava açıldığından; davanın yeni borçlanma iradesi sayılarak, davanın açıldığı tarihindeki primler esas alınarak borçlanma bedeli belirlenmesi gerektiği,

gerekçeleri ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın kısmen kabulü ile davacının dava tarihi olan 17.07.2020 tarihi itibariyle yurtdışı hizmet borçlanma talebinin geçerli olduğunun ve davanın açıldığı tarihteki primler esas alınarak borçlanma bedeli belirlenmek suretiyle 5510 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesi kapsamında yurtdışı borçlanma hakkının bulunduğunun tespitine; fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; somut olayda müvekkile yapılmış bir tebligat bulunmadığını, ortada geçerli bir tebliğ işlemi bulunmadığından müvekkilin borçlanma işleminin geçersiz sayılması ve kendisinden yeniden başvuru talep edilmesi hukuken mümkün olmadığını belirterek; davanın kabulünü istemiştir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf yoluna başvuru nedenleri ile aynı gerekçelerle kararın kaldırılması gerektiğini belirtilerek; davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kurum işlemi iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 3201 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı ve davalının temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,