Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/2407 K.2023/3496

Taraflar arasındaki kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Müvekkilinin 01.09.1994 ile 10.09.2014 tarihleri arasında çiftçilik yaptığı ve 7251079894 Tarım Bağ-Kur ve 2001199507830 tarım sigorta numarası sigortalı olarak primlerinin tamamını ödediği, emeklilik için gerekli olan prim gün sayısının 7.209 ve yaş şartı olan 50 yaşını doldurduğunda 04.01.2021 tarihinde emeklilik talebinde bulunduğu, davalı kurumun 17.02.2021 tarih ve 20492409 sayılı yazısı ile yaş ve gün koşulunu yerine getirmediği için emeklilik talebi yerine getirmediğini bildirdiği,

davalı kuruma 04.03.2021 tarih ve 21380400 sayı sırasına kayıtlı itiraz yapıldığı ancak yasal süre içinde cevap verilmediği için yasa gereği itirazının reddedildiği, davacının 01.09.1994 ile 30.04.2008 tarihleri arasındaki 2926-ek-17 ihya talebinin davalı kurum tarafından kabul edildiği ve prim borcunun ödendiği, 01.05.2008 ile 10.09.2014 tarihleri arasındaki 2926-zorunlu sigortalılık gereği davacının her ay primlerini düzenli olarak ödediği, davacının 2926-ek-17 ihya talebinin davalı kurum tarafından itiraza uğramadan kabul edilerek ve primlerinin tahsil edildiği,

2926 sayılı kanun kapsamında zorunlu sigortalılığı sırasında prim ödenirken davacının sigortalılığına itirazda bulunulmadığı, emeklilik aylığı bağlama talebinde bulunulduğunda, gün ve yaş şartları tamamlanmadığından bahisle emeklilik başvurusunun kabul edilmemesinin iyi niyet kurallarına aykırı olduğu, müvekkilinin 01.09.1994 ile 10.09.2014 tarihleri arasında çiftçilik yaptığı, tütün üretip hayvancıkla uğraştığı, 1994 yılından bu yana S.S.

Alaattin Tarımsal Kalkınma Kooperatifi’nin 28 nolu üyesi olduğu, 23.05.2006-10.09.2014 tarihleri arasında Acıpayam Ziraat Odasının 15884 sicilli üyesi olduğunu beyanla davacının 01.09.1994 ile 10.09.2014 tarihleri arasında çiftçilik yapmış olduğu ve emeklilik hakkını kazandığı hususunun deliller ile de sabit olduğu ve izah edilen nedenlerle davanın kabulü ile davacının emeklilik talebinin reddine ilişkin kurum işleminin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, davacı tarafın müvekkili Kurumun 7251079894 Bağ-nolu sigortalısı olduğu, davacının dosyasının tetkikinde, 04.03.2021 tarihli tahsis talebinin yeninden değerlendirilmesi talebine istinaden 03.05.2021 tarih ve E-42949194-201.02.02-24604267 numaralı cevabi yazının gönderildiği, Denizli 2. İş Mahkemesinin 2011/562 E. 2012/448 K. sayılı kararı ile davacının 01.09.1994-31.12.1999 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğuna karar verildiği, 24.12.2009-10.09.2014 tarihleri arasında tescil edildiği, ki bu dönem tevkifat başvuru tarihi ile Ziraat Odası kaydının sona erdiği tarih arasında olduğu,

01.09.1994-10.09.2014 tarihlerinin yanlış değerlendirildiğinin kendilerine bildirildiği, zira Tarımsal Kalkınma Kooperatiflerinin sigortalının ürününe ilişkin faaliyetleri kapsamadığından 01.01.2000-23.12.2009 tarihleri arasındaki sürelerin iptal edildiği,

iptal edilen süre nedeniyle yeterli prim ödeme gün sayısı bulunmadığından emeklilik şartlarını taşımadığından davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacıya ait tevkifat kesintileri doğrultusunda müvekkili Kurum tarafından işlem yapılmış olup mevzuat hükümlerine uygun olan bu işlem gereğince davacının talebinin kabulü mümkün bulunmadığı ve izah edilen nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının 2000-2014 yılları arasında tarımsal faaliyette bulunduğuna dair dosyadaki kayıtlar ve belgeler incelendiğinde.

Acıpayam Yaprak ve Tütün ve İşletme Müdürlüğü'nün hazırladığı teslimat ve tevkifat listesinde 2003-2007 yılları arasında düzenli olarak tütün satışının gerçekleştiği ancak satılan tütünlerden prim kesintisi yapılmadığı, dolayısıyla davacının 2003-2007 yılları arasında sigortalı olarak kabul edilemeyeceği, bunun dışında davacının tarımsal faaliyette bulunduğuna dair belgenin bulunmadığı dikkate alınarak davacının 2000-2014 yılları arasında sigortalı olarak kabul edilemeyeceği, davacının 15.04.2003-31.08.2007 tarihleri arasında 1695 gün,

2009-10.09.2014 tarihleri arasında 1698 gün sigortalılık sürelerinin iptaline ilişkin kurum işleminin yerinde olduğu, yaşlılık aylığı talebi yönünden de dava konusu uyuşmazlığın dayanağı olan mülga 1479 sayılı Kanun'un Geçici 10 uncu maddesi'nde "Bu Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten önce sigortalı olanlardan, 15 tam yıl prim ödeme süresi ile kadın ise 50, erkek ise 55 yaşını doldurma koşulunu, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihi takip eden aybaşından itibaren, ... d) 8 tam yıldan fazla, 10 tam yıl veya daha az süre içinde yerine getiren, kadınlara 54, erkeklere 57 yaşını, ... doldurmaları ve talepte bulunmaları halinde,

yaşlılık aylığı bağlanır." hükmünde yer alan yaşlılık aylığı bağlanma koşullarını sağlamadığı, bu suretle kurum işleminin yerinde olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili, ilk derece mahkemesi kararının hatalı olduğunu, usul ve yasaya aykırı karar verildiğini, Kurum işlemlerinin mevzuata uygun bulunmadığını, eksik inceleme ile karar verildiğini beyan ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın kabulünü istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, davacıya ait Kurum sigortalı tahsis dosyası içeriği, Denizli 2 İş Mahkemesi'nin 2019/797 Esas, 2010/472 Karar sayılı dava dosyası ve içeriği ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde.

Acıpayam Yaprak ve Tütün ve İşletme Müdürlüğü'nün hazırladığı teslimat ve tevkifat listesinde 2003-2007 yılları arasında düzenli olarak tütün satışının gerçekleştiği ancak satılan tütünlerden prim kesintisi yapılmadığı, dolayısıyla davacının 2003-2007 yılları arasında sigortalı olarak kabul edilemeyeceği, bunun dışında davacının tarımsal faaliyette bulunduğuna dair belgenin bulunmadığı dikkate alınarak davacının 2000-2014 yılları arasında sigortalı olarak kabul edilemeyeceği, davacının 15.04.2003-31.08.2007 tarihleri arasında 1695 gün,

2009-10/09/2014 tarihleri arasında 1698 gün sigortalılık sürelerinin iptaline ilişkin kurum işleminin yerinde olduğu anlaşılmakla, davanın reddine yönelik ilk derece mahkemesi kararı yerinde olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, 2003-2007 yılları arasında düzenli olarak türün satışı gerçekleştirildiğini, yapılan bu satışlardan kesinti yapılmamasında davacının hiçbir kusuru olmadığını, davacının S.S. Alaattin Tarımsal Kalkınma Kooperatifi ve Acıpayam Ziraat Odası üyesi olduğunu, davacının hem kooperatife hem de ziraat odasına kayıtlı olduğu ve kesintisiz tütün üretimi yaptığının dosya kapsamı ile sabit olduğunu, davacının davalı kuruma yaptığı başvurular sonucunda bir kısım süreleri ihya yolu ile kazanarak borçlarını ödediğini ve toplamda 7.209 gün prim ödediğini ve kurumun ödemeleri kabul ettiğini, emeklilik için gerekli yaşa ulaşan davacının emeklilik başvurusunu hiçbir gerekçe göstermeden reddedildiğini beyanla kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, Tarım Bağ-Kur sigortalılığı kapsamında yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 inci ve 2926 sayılı Kanun'un 2 vd. maddeleri ile mülga 1479 sayılı Kanun'un Geçici 10 uncu maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,