Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/2474 K.2023/6959

Taraflar arasındaki (1) gün süreli 4/a sigortalılığının iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı SGK vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının SGK Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğünden yetim aylığı almakta iken kendisine Karaman SGK İl Müdürlüğü tarafından 01.09.2010 tarihindeki çalışması nedeniyle maaşının kesildiğini ve toplamda 6.697,21 TL borcunun olduğunu bildiren yazı gönderildiğini, müvekkilinin bu yazı üzerine SGK İl Müdürlüğüne gittiğinde ise kendisinin davalı şirket olan Orion Temizlik Ltd.

Şti'nde 01.09.2010 tarihinde 1 gün çalıştığının bildirildiğini, bu nedenle maaşının kesildiğinin ve borç çıkarıldığının bildirildiğini, ancak müvekkilinin 2010 yılında öğrenci olması nedeniyle hiçbir şekilde ve hiçbir yerde çalışmadığını, müvekkilinin işveren şirketi tanımadığını, 2010 yılında ...'a gitmediğini, kendisine herhangi bir ücret ödenmediğini, ücret bordrosu, işe giriş ve çıkış bildirgesi imzalamadığını belirterek müvekkilinin 2010 yılı Eylül ayındaki 1 gün çalışmasına dair bildirimin ve sigortalılığın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıya ölen babasından dolayı bekar olması ve herhangi bir sigorta koluna tabi çalışmasası şartıyla yetim aylığı bağlandığını, ancak davacının 07.08.2010 tarihinde işe girdiğini ve 5510 sayılı Kanun'un 4/A kapsamında sigortalı çalıştığının tespit edildiğini, bu nedenle 01.09.2010 tarihinden itibaren aylığının kesildiğini ve yersiz ödenen tutarın davacıya borç çıkarıldığını, bu borcun ortaya çıkmasına davacının şahsi hatasının neden olduğunu, davacının işe ilk girdiği tarihten itibaren bunu kuruma bildirmesinin ve yetim aylığının kesilmesini istemesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı Orion Temizlik Lojistik Danışmanlık San. ve Tic. Tld. Şti. davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacının davalı şirket tarafından davalı kuruma bildirilen 2010 yılı Eylül ayındaki 1154047 numaralı işyerinde 1 günlük çalıştığına dair bildirimin ve 1154047 işyeri numaralı davalı şirket tarafından gösterilen sigortalılığının iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirilmeye dayalı karar verildiğinden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini istinaf sebebi olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile"...İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ile dosya kapsamına göre, davacının davalı iş yerinde 07.08.2010 tarihinde çalışmaya başladığına dair işe giriş bildirgesinin Kuruma verilmesinden sonra 21 koduyla (ücretsiz izin) eksik gün nedeni bildirildiği, 01.09.2010 tarihinde iş yerinden 1 günlük sigortalı bildirimi yapıldığı, Kurum tarafından davalı iş yerinin eksik gün bildirim belgesi verme zorunluluğunun bulunmadığının ve davacı ile ilgili olarak evrak bulunmadığının bildirildiği, davalı iş yeri ile ilgili olarak yapılmış çeşitli denetimler bulunduğu,

11.05.2015 tarihli İnceleme Raporu ile de... adına davalı iş yerinden yapılan bildirimlerin gerçek olmadığı için iptal edilmesine karar verildiği, 25.08.2017 tarihli İnceleme Raporunda da dinlenen bir kısım kişilerin davalı şirket veya bu şirketle bağlantılı olan diğer şirketlerde çalışmasının olmadığını ve neden bu şirketlerde sigorta kayıtların bulunduklarını bilmediklerini beyan ettiklerini, bir kısım kişilerin ise davalı şirket veya bu şirketle bağlantılı işyerlerinde sigortalı görünmek için para ödediklerini beyan ettikleri, iş yeri adresinde eskiden LC Waikiki isimli firmanın da faaliyetinin bulunduğu,

bordro tanıklarından ...'in de LC Waikiki isimli firmada çalışmasına rağmen sigortasının davalı iş yerinden gösterildiğini ve davacıyı tanımadığını beyan ettiği, davacının da 2010 yılında LC Waikiki'ye çalışmak için başvuruda bulunduğu esnada kimlik fotokopisini verdiğini, bu işyerinde çalışmadığını söylediği, davacının davalı iş yerinden bildirimi yapılan 01.09.2010 tarihinde fiili bir çalışmasının olmadığı kanaatine varıldığından..." gerekçesiyle SGK vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı SGK vekili istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık 01.09.2010 tarihinde (1) gün süre ile 4/a sigortalılığını iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanun'un 59 uncu maddesinin 2 inci fıkrası, 86 ıncı maddesi hükümleridir.

5510 sayılı Kanun'un 59/2 maddesi “Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarının görevleri sırasında tespit ettikleri Kurum alacağını doğuran olay ve bu olaya ilişkin işlemler, yemin hariç her türlü delile dayandırılabilir. Bunlar tarafından düzenlenen tutanaklar aksi sabit oluncaya kadar geçerlidir” hükmü nazarında usulünce araştırma yapılıp, sonucuna göre hüküm kurulması gerekmektedir.

3. Değerlendirme

Eldeki dosyada, davacı ... merkezli davalı iş yerinden 01.09.2010 tarihinde 1 gün süre ile sigortalı bildiriminin yapıldığını, kendisine bu sigortalılığını, o zamana kadar ölen babasından dolayı aldığı yetim aylığının kesildiği ve yersiz ödeme çıkarıldığına dair Kurum bildirimi ile öğrendiğini, kendisinin 2010 yılında öğrenci olduğunu ve iş yerinde çalışmadığını ve ...'a gitmediğini iddia ettiği,davacı adına internet üzerinden davalı iş yerinden işe giriş bildirgesinin süresinde verildiği,iş yeri ile ilgili müfettiş raporlarında ise davacı ile ilgili bir tespitin olmadığı,dinlenen bordto tanıklarının davacıyı tanımadıklarını,

davalı şirketi bilmediklerini ve bu şirkette herhangi bir çalışmalarının olmadıklarını beyan ettikleri ve davalı şirketçe davacının fiili çalışmasını gösteren herhangi bir belge sunulmadığı, yine SGK tarafından düzenlenen müfettiş raporunda fiili çalışması olmadığı halde bazı kişilerin sigortalı olarak gösterildiği, yine bazı kişilerin ise para karşılığı sigortalı gösterildiği hususunun tespit edildiği gerekçesiyle davacının 4/a sigortalılığının iptaline karar verilmiş olması eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Davacı adına 54047 sicil no.lu davalı iş yerinden satış elemanı olarak süresinde işe giriş bildirgesinin ve işten ayrılış bildirgesinin sistem üzerinden Kuruma bildirildiği, Kurum tarafından davalı şirkete ait 54047 sicil no.lu iş yeri ilgili düzenlenen denetim raporunun değerlendirme ve sonuç bölümüne ilişkin kısmı dosya içinde mevcut olmadığından iş yerinin sahte işyeri olup olmadığı anlaşılamamış olmakla birlikte Kurumun davacının sigortalılığını iptal ettiğine dair bir bilgi ve belgenin dosya içinde mevcut olmadığı göz önüne alındığında, Kurumca geçerliği kabul edilmiş işe giriş bildirgesi karşısında tanık anlatımlarına üstünlük tanınamayacağı göz önünde bulundurularak,yöntemince araştırma yapılmak suretiyle bir karar verilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,