Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/2613 K.2023/2033

Taraflar arasında görülen rücuan alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı Kurum ve davalı ... Mobilya Doğalgaz İnş. İth. İhra. San. Tic. A.Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı Kurum, 06.08.2012 tarihinde meydana gelen iş kazasında vefat eden sigortalının hak sahiplerine ödenen gelirin tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Mobilya Doğalgaz İnş. İth. İhr. San. Tic. A.Ş. vekili, dava konusu iş kazasının meydana gelmesinde davalı şirketin kusurunun bulunmadığını, kazanın tamamen işçinin kendi kusuru, dikkatsizliği ve ihmaliyle meydana geldiğini, işçinin işyerinde vefatının işvereni bu kazadan tazminatla sorumlu tutmak için tek başına yeterli olmadığını, tazminatın yasal şartlarından birinin de zarara neden olan kusur olduğunu, iş kazasının meydana gelmesinde işçinin tamamen kusurlu olduğunu, şirkete yüklenecek bir kusurun bulunmadığını, haksız davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece davalılar ... ve ...'a yöntemine uygun olarak dava dilekçesi ve duruşma günü tebliğ edilmiş olduğu halde yanıt dilekçesi sunulmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 24.11.2015 tarihli ve 2013/329 E. 2015/486 K. sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 04.06.2018 tarihli ve 2016/3534 E. 2018/5413 K. sayılı ilamında; ... Mobilya Doğalgaz İnş. İth. İhra. San. Tic. A.Ş. ile S.S. Şahin Yapı Koop. arasında yapılan anlaşma ile ilgili bütün bilgi ve belgeler celp edilerek şirket ile kooperatif arasındaki hukuki ilişkinin niteliği, işin kooperatif tarafından anahtar teslimi olarak verilip verilmediği araştırılmalı, kooperatifin işverenlik sıfatı olup olmadığı tespit edilmeli, işveren değilse 3 üncü kişi olarak kusur izafe edilip edilemeyeceği irdelenmeli ve sonuca göre yeniden kusur raporu alınmalıdır yönlerinden karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece, dosya içine alınan belgelerden ...

Mobilya A.Ş. ile SS Şahin Konut Yapı Koop. arasındaki sözleşmeye göre davalı şirketin anahtar teslimi şeklinde anlaşma yaptığı ve sözleşmenin tarafları arasında alt işveren ilişkisinin bulunmadığı tespit edilmiş olup yapılan tespitlere göre kooperatifin işverenlik sıfatı olmadığı kabul edilerek 3 üncü kişi olarak kusur izafe edilemeyeceği, bozma sonrası yapılan yargılama sırasında dosya içine alınan kusur raporunda davalı şirketin %75 kusurlu davalı şahısların ise %2 şer kusurlu vefat eden işçinin ise %15 oranında kusurlu oldukları tespit edildiğinden;

davanın kısmen kabulüne, 27.673,89 TL kurum zararının onay tarihi olan 27.06.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Mobilya Doğalgaz İnş. Tah. İth. İhr. San. Tic. A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin taleplerin reddine, davalı ..., davalı ... aleyhine açılan davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum ve davalı ... Mobilya Doğalgaz İnş. İth. İhra. San. Tic. A.Ş. vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı Kurum vekili yeterli araştırma yapılmadığını, kusur oranlarının doğru belirlenmediğini belirterek mahkemece verilen kararın bozulmasını talep etmişlerdir. Davalı ... Mobilya Doğalgaz İnş. İth. İhra. San. Tic. A.Ş. vekili, yeterli inceleme yapılmadığını, daha fazla miktara hükmedilmesinin yerinde olmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 06.08.2012 tarihinde geçirdiği iş kazasında vefat eden sigortalının hak sahiplerine ödenen gelirin tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3 üncü maddesinin 2 nci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin 7, 8, 9 uncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrası ve 5510 sayılı Kanun'un 21 nci maddeleridir.

3. Değerlendirme

5510 sayılı Kanun'un 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 21 inci maddesi 1 inci fıkrası ile “iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir.” düzenlemesi getirilmiş olup,

21 inci maddenin 4 üncü fıkrası ise 3 üncü kişilerin sorumluluğu" İş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücû edilir." şeklinde düzenlenmiştir.

İnceleme konusu davada; 06.08.2012 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerine ödenen gelirin tahsilinin talep edildiği, mahkemece alınan 11.07.2021 tarihli kusur raporunda işveren ... Mobilya Doğalgaz İnş. İth. İhra. San. Tic. A.Ş. %75, saha sorumlusu ... %2, taşeron ... %2, şirket ortakları Fatih Han Kaba ve Yasin Sağer %3'er , sigortalı Ömer Sarıtaş %15 oranında kusurlu bulunduğu, kusur raporu esas alınarak davalı ... Mobilya Doğalgaz İnş. İth. İhra. San. Tic. A.Ş. yönünden davanın kısmen kabulüne, davalılar ... ve ... yönünden davanın husumetten reddine karar verilmiştir.

Somut davada alınan kusur raporunda davalılar ... ve ...'a %2'şer oranında kusur verilmiş olup, anılan kişiler kaza olayından 3 üncü kişi olarak sorumludurlar. Diğer yandan bozmadan önceki kararda ilgili kişiler yönünden davanın kısmen kabulüne karar verildiği ve söz konusu kararın sadece davacı kurum tarafından temyiz edildiği gözetildiğinde kurum lehine oluşan usulü kazanılmış hakkın da ihlal edildiği anlaşılmaktadır. Bu itibarla mahkemece, davalılar ... ve ...'ın 3üncü kişi olarak sorumlu oldukları aynı zamanda kurum lehine usulü kazanılmış hak oluştığu değerlendirilmeli, sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,2. Dosyanın kararı veren Mahkemesine gönderilmesine,