Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/2624 K.2023/2971

Taraflar arasındaki hizmet tespiti istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın feri müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde; davalı işyerinde 01.03.1980 tarihinde sigortalı olarak çalışmaya başladığının tespiti ile 01.03.1980 ve 16.04.1984 yılları arasında kesintisiz çalıştığı halde eksik verilen ayların sigortalı hizmeti olarak tespiti ile kurum kayıtlarının düzeltilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Feri müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde; hizmet tespiti davalarının 5 yıllık hak düşürücü süreye tabi olduğunu, davacının belirtilen süre içerisinde sürekli ve kesintisiz çalışmasını gösterir herhangi bir bordro vs. belgenin bulunmadığını, davanın sadece tanık beyanları ile ispatının mümkün olmadığını, tanıkların işyerine ait bordroda ismi geçen veya komşu işyeri çalışanları olması gerektiğini beyanla haksız ve yasal dayanaktan yoksun açılan davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile, davacının 01.03.1980 - 16.04.1984 tarihleri arasında davalı ... Halıcılık Sanayi ve Ticaret A.Ş. ünvanlı iş yerinde 01.03.1980- 31.12.1980 arasında 300 gün, 01.01.1981- 31.03.1981 arasında 90 gün, 01.04.1981- 01.01.1982 arasında 139 gün, 01.01.1982- 31.01.1982 arasında 16 gün, 01.02.1982-3 1.12.1982 arasında 167 gün, 01.01.1983- 31.12.1983 arasında 188 gün, 01.01.1984- 16.04.1984 arasında 46 gün olmak üzere davacının eksik bildirilen hizmet süresinin 946 gün olduğunun tespitine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer-i müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Feri müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde; davacının çalışma iddiasının varsayımdan ibaret olduğunu, Borçlar Kanunu ve İş Kanununda iş sözleşmesinin unsurlarının belirlendiğini, işe giriş bildirgesi verilmesinin hizmet akdinin varlığına delil teşkil etmeyeceğini, çalışma iddiasının resen araştırılması gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "yeteri kadar bordro tanığının dinlenerek yapılan inceleme ve araştırmanın hüküm kurmaya yeterli olduğu, talep edilen dönemi kapsar şekilde Kurum kayıtlarına geçmeyen davacı çalışmalarının bulunduğu anlaşılmakla 3395 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 09.07.1987 tarihinden önceki döneme ilişkin dava konusu hizmetin tespitine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir." gerekçesi ile feri müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer-i müdahil Kurum vekilinin temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Feri müdahil Kurum vekili istinaf gerekçeleri ile kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, 01.03.1980-16.04.1984 tarihleri arasında eksik bildirilen hizmetlerinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun 79 uncu maddeleri,

2-506 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinin II numaralı fıkrasına, 09.07.1987 tarihinde yürürlüğe giren 3395 sayılı Kanun'un 1 inci maddesiyle eklenen (D) bendi şu şekildedir.

“ Mülga 506 sayılı Kanun'un 3/II-D maddesinde, (Ek alt bent: 20.06.1987 - 3395/1 md.) “ El halıcılığı dokuma işlerinde çalışanlar hakkında yalnız iş kazaları ile meslek hastalıkları, analık ve hastalık sigorta kolları uygulanır. Ancak bunlar istekleri halinde malullük, yaşlılık ve ölüm sigorta kolları bakımından 85 inci madde hükmüne göre isteğe bağlı sigortalı olabilirler.” hükmü yer alırken, söz konusu maddede yer alan el halıcılığı dokuma işlerinde çalışanlar hakkında kısa vadeli sigorta kollarının uygulanacağına ilişkin düzenleme, 06.08.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4958 sayılı Kanun’un 57 nci maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurulları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler ve özellikle bordro tanık anlatımları, davacının yapılan hizmet bildirimleri, çıraklık eğitim merkezi yazısına göre kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR