Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/2635 K.2023/4114

Taraflar arasındaki İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen sigorta başlangıcının tespiti davasında davanın reddine dair verilen kararın Bölge Adliye Mahkemesince kaldırılarak davanın kabulüne dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın SGK yönünden kabulüne,davalı ... yönünden reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacı vekili ile davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının davalı ...'a ait işyerinde (Parlaklar Demir Doğrama Atölyesi) 01.09.1983 yılında sigortalı olarak çalıştığını, davacının bu çalışmasının kuruma bildirilmediğini, kurumun bu bildirgeye dayalı olarak idari para cezası işleminde dahi bulunduğunu fakat buna rağmen davacının çalıştığı günlere ait sigortalı hizmet günlerinin cetvele eklenmediğini, müvekkilinin yaşlılık aylığı almak için kuruma başvuru yaptığını, kurum tarafından davacıya işe giriş bildirgesi olsa dahi bordro kayıtlarında adına rastlanılmadığına dair bilgi verildiğini,

davacının davalı işyerinde çalışmasının işe giriş bildirgesinden anlaşılmasına rağmen, davacının mağdur edildiğini belirterek davacının ...'a ait işyerinde 01.09.1983 tarihinde sigortalı olarak çalıştığının tespiti ile bu çalışmasına ilişkin 1 günlük sigortalı çalışmasının hizmet cetveline eklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı SGK vekili, bu tür davaların kamu düzenini ilgilendirdiği ve işverenin kabülünün tek başına hukuki sonuç doğurmayacağını, davacının çalıştığını iddia ettiği hizmete ilişkin belgelerin (İşe Giriş Bildirgesi, Aylık Prim ve Hizmet Belgesi v.b.) işveren tarafından verilip verilmediğinin ya da çalıştığının kurumca tespit edilip edilmediğinin, araştırılarak fiili çalışma olgusunun tespitinin gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, davanın kabulünün gerektiğini beyanla, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 24.11.2021 tarihli ve 2021/2530 E. 2021/1953 K. sayılı kararı ile "...Davacının tespitini talep ettiği dönemde davalı işyerinde çalışması bulunduğu tanık beyanları ile sabit olmakla birlikte yaşı itibariyle davacının davalı işyerinde geçen hizmetinin mahiyetinin ne olduğu , çalışmasının hizmet akdine tabi mi gerçekleştiği, çırak olarak çalışıp çalışmadığı değerlendirilmeli ve sonucuna göre karar verilmelidir.

Davacının işe giriş bildirgesi davalı işveren tarafından verilmiş olup işyerinde çırak olarak çalıştığına ilişkin hiçbir kayıt bulunmamaktadır. Yapılan araştırmalara göre davacı, tespitini talep ettiği dönemde okula devam etmediği gibi, çıraklık eğitim merkezine de gitmemiştir. Davalı, Mahkeme huzurunda dinlendiğinde; davacının yanında işçi olarak çalıştığını, kendisine ücret ödediğini belirtmiştir.

Davacıyla birlikte çalışması olan bordro tanıkları davacının, çırak olarak çalışmadığını, işçi olarak çalıştığını beyan etmişlerdir. Tanıkların, davacının işin yapımına katıldığı, kendi başına tamir ve imalat yaptığı, 1 yıl sonra buradan ayrılarak kendi işini açtığı yönündeki beyanları da davacının çırak olarak çalışmadığını, imalata doğrudan katkı yaptığını göstermektedir.

Yine komşu işyeri tanığı olan ... da davacının imalat yaptığını, işyerinde üretimle ilgili çalışmalara bilfiil katıldığını belirtmiştir. Bordro tanığı ...'nun beyanı da aynı yöndedir.

Bu halde davacının işyerinde üretimle ilgili çalışmalara bizzat katıldığı, çıraklık merkezine veya okula devam etmediği, meslek ve sanat eğitiminin arka planda tutulduğu, yapılan işinin davacının yaşıyla uyumsuz olmadığı anlaşılmakla davacının çırak olarak çalışmadığı, hizmet akdine tabi çalıştığı anlaşılmıştır...." gerekçesiyle, istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak,

1.Davanın kabulüne,

2.Davacının 8145-53 sicil numaralı ... işyerinde 01.09.1983 tarihinde hizmet akdiyle bir gün çalıştığının, sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını ikmal ettiği 15.08.1988 tarihi olduğunun ve davacının 01.09.1983 tarihindeki bir günlük çalışmasına ait primlerinin prim ödeme gün sayısına dahil edilmesi gerektiğinin tespitine, karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Daire kararında; Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, sair temyiz itirazlarının reddi gerektiği belirtilerek dava konusu taleple ilgili olarak davalı taraf olarak gösterilen işveren ... yönünden herhangi bir hüküm kurulmamasının isabetsiz olduğu belirtilerek ... yönünden de olumlu-olumsuz bir karar verilmesi gerektiği yönünden bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla;"...Kurum kayıtlarında meydana gelen hata sonucu davacının hizmeti dahili davalı ...'nun hizmet cetvelinde gözükmektedir. Dahili davalı ...'nun davacının tespit edilen hizmetlerinin geçtiği döneme ilişkin bir iddiası bulunmamaktadır. Davacının hizmetlerinin tespitinin ... hak alanını ilgilendirmediğinden dahili davalı ...'na yönelik davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir...." gerekçesiyle,

1.Dahili davalı ... yönünden açılan davanın husumet yokluğu nedeni ile reddine,

2.Diğer davalılar yönünden açılan davanın kabulüne, davacının 8145-53 sicil numaralı ... işyerinde 01.09.1983 tarihinde hizmet akdiyle bir gün çalıştığının, sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını ikmal ettiği 15.08.1988 tarihi olduğunun ve davacının 01.09.1983 tarihindeki bir günlük çalışmasına ait primlerinin prim ödeme gün sayısına dahil edilmesi gerektiğinin tespitine, karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili, 506 sayılı Kanun'un 60/G bendinin uygulanması nedeniyle sigorta başlangıcının 18 yaşını doldurduğu tarih olarak kabulünün yaşlılık aylığı şartlarının belirlenmesinde mağdur edeceğini belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili, eksik incelemeyle hüküm kurulduğunu, çalışmanın ispatlanmadığını belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık 01.09.1983 tarihinin sigorta başlangıcı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunun 2 inci,60'ıncı maddenin (G) bendi ile 108 inci maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekili ile davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, kararın bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,