Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/2707 K.2023/2030

...

MAHKEMESİ

Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

2018/500 E., 2021/284 K. ... HÜKÜM/KARAR : Davanın Açılmamış Sayılmasına

Taraflar arasında görülen alacak-menfi tespit davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl davada; davacı kurum, ...'ün 2926 sayılı Kanun'a tabi sigortalılığının iptal edilmesi nedeniyle yersiz sağlık gideri ödemesi tahakkuk ettirildiğini belirterek kurum alacağının tahsilini talep etmiştir.

Karşı davada; davacı ... kuruma borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.

Karşı davanın 26.02.2016 tarihinde asıl dava ile birleştirilmesine karar verilmiştir.

II. CEVAP

Davalı-karşı davacı vekili, müvekkilinin 2003 yılında Türkiye'ye döndüğünü ve bir daha yurt dışına çıkmadığını, buna dair belgeleri davacı kuruma sunduğu halde ciddiye alınmadığını, haksız iptal işleminin yapıldığını, ekte sunulan pasaport ile de en son çıkış tarihinin belli olduğunu, yurt dışından hastalığı nedeniyle dönüş yaptığını ve malulen emekli olduğunu, açıklanan nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.

Davacı-karşı davalı kurum davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 10.05.2017 tarihli ve 2016/30 E. 2017/130 K. sayılı kararıyla; davanın asıl dosya yönünden reddine, birleşen dosya yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı davacı-karşı davalı kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 15.05.2018 tarihli ve 2018/1048 E. 2018/4733 K. sayılı ilamında; davalı-karşı davacı ...’in 10.07.2013 tarihinde verdiği vekâlete istinaden vekil sıfatıyla ve avukat aracılığıyla 08.08.2014 tarihinde davacı karşı davalı Kurumca yapılan takip nedeniyle kuruma karşı borçlu olmadığının tespitini talep ettiği (icra dosyasına rastlanılmamakla birlikte) anlaşılmakta ise de,

dosya arasındaki delillerden davalı kısıtlı ...’in eşi tarafından 04.12.2006 tarihinde Sulh Hukuk Mahkemesinde yapılan başvuru ve alınan 05.04.2007 tarihli rapora dayalı olarak verilen 05.05.2007 tarihli kısıtlanmaya dair karar ve vasilik süresinin uzatılmasına dair verilen 05.08.2013 ve 06.10.2015 tarihli kararlar dikkate alındığında, birleşen davada da, davaya vekâlet ehliyeti ve husumet eksikliğinin mevcut olduğunun ve birleşen dava tarihi itibari ile de, Salim’in dava açma yeteneğinin ve husumete izin kararının mevcut olmadığı anlaşılmakla, Dava ehliyeti Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 114/1-d maddesinde dava şartı olarak düzenlenmiş olup,

dava şartlarının davanın her aşamasında mahkemeler ve Yargıtay tarafından resen dikkate alınabilecek niteliği dikkate alındığında, mahkemece, davalı karşı davacı ...’e ilişkin olarak husumete izin kararı almak ve avukatla temsil edilmesi için vasinin vereceği vekâleti de dosyaya ibraz etmek üzere vasiye süre tanınmalı, bu noksanlık giderildikten sonra bir karar verilmelidir yönünden karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla;Mahkemece 20.06.2013 tarihinde kurum tarafından açılan alacak davası olan Asıl dosya yönünden 14.09.2021 tarihinde duruşmada ara karar ile tefrik kararı verilmiş, tefhimle aık yargılamaya devam olunmuş ve Birleşen dosya olan ... tarafından açılan menfi tespit davası bakımından; Birleşen davanın davacısı olan ...'e ilişkin olarak husumete izin kararı almak ve avukatla temsil edilmesi için vasinin vereceği vekâleti de dosyaya ibraz etmek üzere vasiye tanınan usulüne uygun süreye rağmen, bu noksanlığın giderilmediği görüldüğünden yani dosyaya ... vasisi olan ... tarafından Avukat ...'ye verilen bir vekaletname sunulmadığından HMK 77/1 hükmü gereğince birleşen davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, vekaletnamenin dosyada mevcut olduğunu, kararın yerinde olmadığını belirterek mahkemece verilen kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Asıl davada uyuşmazlık, davalı ...'ün 2926 sayılı Kanun'a tabi sigortalılığının iptal edilmesi nedeniyle tahakkuk ettirilen yersiz sağlık gideri ödemesinin tahsili istemine, karşı davada uyuşmazlık, davacı ... hakkında yapılan icra takibinde kuruma borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 ncü maddesinin 2 nci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 428.nci maddesi, 438.nci maddesinin 7,8,9 uncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrası ve 2926 sayılı Kanun'un 2 nci, 7 nci, 9 uncu maddesidir.

3. Değerlendirme İnceleme konusu dosyada; ...'ün 2926 sayılı yasaya tabi sigortalılığının iptal edilmesi nedeniyle kurum tarafından yersiz sağlık gideri ödemesi tahakkuk ettirilmiş ve asıl davada kurum yersiz sağlık giderinin tahsilini, karşı davada ... kuruma borçlu olmadığının tespitini talep etmiş, asıl dava yönünden 14.09.2021 tarihli celsede tefrik kararı verilmiştir.

Espiye Sulh Hukuk Mahkemesinin 2006/506 Esas, 2007/176 Karar sayılı, 15.05.2007 tarihli kararı ile ...'ün kısıtlanmasına, ...'ün vasi olarak atanmasına karar verilmiş ve 05.08.2013, 06.10.2015,23.01.2020 tarihli kararlar ile vasilik görevinin uzatılmıştır. Ayrıca Espiye Sulh Hukuk Mahkemesinin 06.01.2021 tarihli kararı ile iş bu davada davacıyı temsil etmek ve davayı yürütebilmek için ...'e 4721 sayılı Kanun'un 448 ve 462/8 maddeleri gereğince husumete izin verildiği ve vasi ... tarafından Av....'ye verilen 29.09.2017 tarihli vekaletnamenin dosya içerisinde bulunduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece davacı tarafa vasi ... tarafından verilecek vekaletnamenin sunulması için kesin süre verilmiş ve eksikliğin giderilmemesi üzerine davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş ise de; dosya içerisinde yer alan 29.09.2017 tarihli, nolu vekaletnamenin varlığı karşısında davacı tarafa bu hususda kesin mehil verilmesi hatalı olup, davanın esasına girilerek, yapılacak inceleme sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Mahkemesine gönderilmesine,

...