Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/281 K.2023/441

vekili Avukat ... 2- ...Tekstil Giyim San. Tic. Ltd. Şti. vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ : 19.11.2012

HÜKÜM/KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince (kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin bozma kararına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

II. CEVAP

Davalı işveren vekili cevap dilekçesinde; davacı taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davacı tarafından imzalanmış ve içeriğine itiraz edilmemiş olan maaş bordroları ve raporlara göre eksik bildirim yapılmadığının sabit olduğu, davacının davalı şirkette 15.02.2007 tarihinde çalışmaya başlayıp 01.11.2008 tarihinde işe devam etmeme nedeni ile ilişiğini kesildiğini, maaşlrın bankaya yatırılmış olmasından dolayı eksik bildirim veya eksik maaş ödemesi söz konusu olmadığını, itirazi kayıtsız imzalanan maaş bordrolarının aksinin ancak yazılı delil ile kanıtlanabileceğini,

işçinin imzasını taşıyan bordroların sahteliği ispatlanana kadar kesin delil sayılması gerektiğini, 07.02.2003 tarihinde davacının çıraklık eğitimine müracaatı ile başlayan davacının 21.03.2003 tarihinde ayrıldığnı, 17.09.2004 tarihinde tekrar çıraklık eğitimine başlayan davacının 15.02.2007 tarihine kadar çıraklık sigortasının işlemeye devam ettiğini, 15.02.207 tarihinde davalı işyerinde işe başladığını çıraklık eğitiminden sigortalı olarakgörkünen davacının davalı şirkettet staj yaptığı dönemlerin eksik hizmet olarak değerlendirilemeyeceği,

davacı tanığığ olarak bildirilen kişilemrn davalı şirkete karşı davalırının bulunduğundan dolayı tanıklık yapmalarının uygun olmayacağını ileri sürerek davanı reddini talep etmiştir.

Davalı kurum vekili: ... sigorta sicil numaralı davacının kurum dosyasının incelemesinde 01.11.2000 tarihinde dava dışı İbrahim Ahıskalı çıraklık eğitim merkezine girdiğine doair işe giriş bildirgeisi verilidiğini, 15.02.2007 tarihinde davalı işyerinde çalışmaya başladığı 22.10.2008 tarihinde işten ayrıldığı ve işe giriş çıkış tarihine göre eksik bilidirim olmadığı 506 sayılı kanunun 3/H maddesine göre davacının çalışmasının sigortalı çalışmasına sigortalı çalışma sayılmasına imkan bulunmadığı, işe giriş tarihindeki yaşı itibarı ile öğrenci olduğu,

yerleşim Yargıtay içtihatlarına göre eğer davacının öğrenci olarak çalışmadığı iddia ve ispat edilse bile bu sürelerin sadece sigortalı gün sayısına ekleneceği, sigortalılığın 18 yaşın ikmali ile başlayacağı, 15.02.2007 tarihinden önceki sürelere ilişkin olarak hak düşürücü sürenin geçtiği Yargıtay içtihatlarına göre sürekli ve kesintisiz çalışma iddiasının eşdeğer yazsılı belgeler ile ispatlanmaıs geretiğini, tanık dinletilmesine muvafakat edilmediğini, işe giriş bidirgesi ve puantaj kayıtlarındaki imzaların davacıya ait olması halinde tespit talebinin reddi gerektiğini,

davacının iddialarının gerçek olup olmadığının araştırılması gerektiğini, beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 16.09.2022 tarihli ve 2019/204 E., 2022/384 K., sayılı kararıyla;

Mahkememizce Yargıtay bozma doğrultusunda, davacının çıraklık merkezine kayıt yapıldığı 2. dönem olan 17.09.2004 - 01.03.2007 tarihleri arasında çalışmasının üretime yönelik olup olmadığı, ne şekilde icra edildiği hususlarının tespiti için res’en seçilen bordro tanıkların beyanlarına başvurulmuş, bordro tanığı ... beyanında, davacının usta işçi olarak çalıştığını çıraklık eğitimi almadığını, davacının çalıştıkları süre boyunca sürekli ve kesintisiz olarak çalıştıklarını beyan etmiş olup,

uyaptan çıkarılarak dosya arısına alınan hizmet döküm cetveline göre davalı nezdinde 10.06.2004 - 02.07.2007 tarihleri arasında yani ihtilaf konusu dönemde davalı iş yerinde çalışmasının bulunduğu anlaşılmıştır. Ayrıca bordro tanığı ... (hizmet döküm cetveline göre 15.09.2004 - 06.11.2009 tarihleri arasında bakon giyim çalışanı) ve ... beyanlarında, iş yerinde çalışıp 18 yaşından büyük olanların çıraklık eğitimine gönderilmediklerini bildirmiştir.

Bordro tanığı ... (hizmet döküm cetveline göre 18.03.2004 - 15.01.2007 tarihleri arasında bafra tekstil çalışanı), davacının makineci olarak çalıştığını ve çalışmasının sürekli ve kesintisiz olduğunu beyan etmiştir. Mahkememizce dinlenen diğer bordro tanıkları ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... davacıyı ve davacının çalıştığı süreleri bilmediklerini beyan etmişler, olaya ilişkin bilgilerinin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla bozma ilamında vurgulandığı üzere davacının ilk defa tekstil firmasında makineci olarak çalıştığı dönemde davacının işi ve yaşı gereği çıraklık eğitimine katılması hayatın olağan akışına uygun olup, çıraklık merkezine kayıtlı olduğu 07.02.2003 - 21.03.2003 tarihleri ve öncesi döneme ilişkin talebin reddine, davacının 07.02.2003 - 21.03.2003 tarihleri ve öncesi döneme ilişkin çalışmasının çıraklığa yönelik olduğunun anlaşılması, zaten çıraklık eğitimi aldığı ve bu eğitimin 21.03.2003 tarihinde sonlandığı,

17.09.2004 - 01.03.2007 tarihleri arasındaki yaşı, davacı tanıkları ve bordro tanıklarının anlatımları gözetilerek davacının 17.09.2004 - 01.03.2007 tarihleri arasında çalışmasının üretime yönelik olduğu, bu dönemde çırak olmadığı kanaatine varılmış, 14.02.2007 - 22.10.2008 arasına ilişkin ise imzalı belge bulunduğu, aksinin aynı kuvvette belge ile ispatlanmadığı ve bu döneme ilişkin mahkememiz ilk kararındaki kabulün bozma sebebi yapılmadığı da gözetilerek bu dönem yönünden istemin reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle,

Davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine,

Davacı ...'ün 22.03.2003 - 14.02.2007 tarihleri arasında davalı Tekstil Giyim San. Tic. Ltd. Şti.'de sigortalı olarak asgari ücret karşılığı sürekli ve kesintisiz olarak çalıştığının tespitine, davacının çalışma süresinde eksik bildirilen toplam 1403 gün sürenin sigortalı geçen süreye eklenmesine,

Fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekillerince temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Bozma ilamında; 2.1.Somut olayda; davacının hizmet cetveli incelendiğinde, davalı işyerinde çalışmaya başlamadan önce herhangi bir işyerinden hizmet bildiriminin yapılmadığı, ilk defa davalı tekstil işyerinde çalışmaya başladığı, 07.02.2003 - 21.03.2003 tarihleri ve 17.09.2004 - 01.03.2007 tarihleri arasında Ahıskalı Mesleki Eğitim Merkezine çırak öğrenci olarak kayıt yapıldığı, davacının nizalı dönemde 17 yaşında olduğu ve dinlenen bordro tanıklarının beyanlarından da anlaşılacağı üzere, ilk işe başlayanların çıraklık eğitimi aldığı anlaşılmaktadır.

2.2. Yapılacak iş; tanık beyanlarından da anlaşıldığı üzere ilk defa tekstil firmasında makineci olarak çalışan davacının işi ve yaşı gereği çıraklık eğitimine katılması hayatın olağan akışına uygun olup, çıraklık merkezine kayıtlı olduğu 07.02.2003 - 21.03.2003 tarihleri ve öncesi döneme ilişkin talebin reddi ile, bu tarihten sonra ve çıraklık merkezine tekrar kayıt yapılan 17.09.2004 - 01.03.2007 dönem yönünden davacının çalışmasının üretime yönelik olup olmadığı, ne şekilde icra edildiği hususları mahkemece res’en seçilecek tanıkların beyanları alınarak açıklığa kavuşturulup, çıkacak sonucuna göre karar vermesi gerektiğinden bahisle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı kurum vekili: hak düşürücü sürenin geçtiğini ve salt tanık beyanlarıyla çalışma olgusunun ispatlanamayacağını belirterek kararı temyiz etmiştir. Davalı vekili: davacının çırak olarak çalıştığını, çıraklık belgelerinde imza incelemesi yapılmadığını belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının 04.01.2002 - 22.10.2008 tarihleri arasında davalı işyerinde geçen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Yasanın 3. maddesinin II/B bendi,

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle davalılar vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, gönderilmesine,

...