Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/2837 K.2023/6574

Taraflar arasındaki kurum işleminin iptali ve fiilen çalıştığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili ve dahili davalı Troya Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 02.12.1996-02.01.2017 tarihleri arasında Troya Tekstil San. ve Tic. Ltd.

Şti.'de fiili olarak çalıştığını, davalı idare 11.09.2018 tarih ve 42919490/206.99/11623118 sayılı cevabi yazından da anlaşılacağı üzere 2015/2-2017/1 dönemlerine ilişkin hizmetinin işveren şirketin 18.02.2015 tarihinde iflasının açılması sebebiyle fiili çalışmasının olmadığı iddiası ile iptal ettiğini, şirket her ne kadar 18.02.2015 iflasının açılmasına karar verilmiş ise de tasviye sürecinin devam ettiğini, halen tasviyesi gerçekleşmediğini, yapılan 03.09.2018 tarihli yazılı başvuruda işveren şirketin tasfiye halinde olduğunu,

müvekkilinin belirtilen tarihlerde fiili çalışma yaptığını belirtmiş ise de 11.09.2018 tarih ve 42919490/206.99/11623118 sayılı cevabi yazısı ile düzeltme yapılmadığını, müvekkiline tebliğ edilen 16.08.2018 tarih ve 89418383-11162296 sayılı yazı ile yapılan maaş ödemelerinin fazla ve ya yersiz olduğundan bahisle 4.893,48 TL'nin aylığından 1/4 oranında kesileceği belirtildiğini, müvekkilinin fiili çalışması olduğundan idari işleminde iptali gerektiğini, işveren şirketin hukuksal durumunu dikkate almaksızın,

faaliyet gösterip göstermediği araştırılmaksızın salt denetim raporu ile işveren şirketin iflas ettiğinden bahisle müvekkilimin fiili hizmetinin olmadığı yönünde işlem yapılması hukuken mümkün olmadığını, belirterek fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla; müvekkilinin 2015/2-2017/1 dönemleri arasındaki hizmetlerin iptaline ilişkin işlemin kaldırılması ile müvekkile yersiz ödendiği iddiası ile kesintiye uğrayan 4.893,48 TL'nin iadesi ve bu işlem sebebiyle eksik ödenen maaşın hesaplanarak davalı idareden tahsiline karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; kurumda tescilli Troya Tekstil San. Tic. Ltd.

Şti. unvanına sahip işyeri dosyası ile ilgili olarak Denizli Sosyal Güvenlik Denetmenlerin 07.06.2018 tarih 2018/OA/059 sayılı denetim raporuna göre işveren şirketin iflasına açılmasına karar verilen tarih olan 18.02.2015 tarihinden sonra fiili çalışma olmaması sebebiyle davacının bu işyerindeki 18.02.2015 tarihinden sonraki bildirimleri müvekkil kurum tarafından iptal edildiğini, kurum kayıtları esas olup, davacı bunun aksini aynı değerdeki yazılı belgelerle ispatlayabileceğini, hizmet davaları kamu düzenini ilgilendirdiğinden davanın hiç kuşkuya yer bırakmayacak şekilde ispatlanması gerektiğini,

davacının tespiti istenen dönemde başka bir sosyal güvenlik kuruluşuna tabi çalışmasının bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini belirterek, davanın reddine ve vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2.5. İcra Dairesi'nin cevap dilekçesinde özetle; müdürlüğe ait 2015/2 iflas sayılı dosyanın dayanak iflasına karar verilen şirketin Denizli Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/479 E. 2015/141 K. sayılı ilamıyla şirketin 18.02.2015 tarihinde saat 11.20' de iflasına karar verildiğinin saptandığını, iflasına karar verilen müflis şirketin iflasından sonra faaliyetine devam etme imkanı olmadığından ve bununla yasal olarak mümkün olamayacağı dikkate alınarak icra dairesindeki iflas dosyasına yapılan davaya karşı iflas dosyası adına itiraz ettiklerini, bütün masrafların davacının uhdesinde bırakılması, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Kurum tarafından davalı şirketin iflas etmesi nedeniyle davacının çalışmalarının fiili olmadığı gerekçesiyle hizmetleri iptal edilmiş ise de; salt iflas olgusunun şirketin tüm faaliyetlerinin son ermesi anlamına gelmeyeceği, tasfiye işlemlerinin devam edeceği, davacının muhasebeci olduğu ve beyanı alınan tanıkların ağırlıklı olarak davacının iflastan sonra da bir süre çalıştığını beyan ettiği, tanık beyanlarına itibar edilmemesini gerektirir bir durumun tespit edilemediği, Kurum tarafından yeterli araştırma yapılmaksızın salt iflas olgusuna göre karar verildiği,

iflas halinde şirketin faaliyetinin azalmasının olağan olduğu, iflasın açıldığı tarih olan 18.02.2015 tarihinde ani bir kesintiyle tüm çalışanlarının iş sözleşmelerinin sona ermesinin söz konusu olmadığı, davacı tarafından sunulan belgelerin davacı iddiasını ve tanık beyanlarını destekler nitelikte olduğu, sonuç olarak anılan tarihlerde çalışmanın fiili ve gerçek olduğu, Kurum işleminin yerinde olmadığı anlaşılmakla davanın kabulüne davacının davalı Troya Tekstil San. ve Tic.

Ltd. Şti nezdinde 18.02.2015-02.01.2017 tarihleri arasında iş sözleşmesi ile bağlı olarak çalıştığının tespitine, hizmet sürelerinin iptaline yönelik kurum işleminin iptaline, davacıya eksik ödenen maaşların iadesine, yersiz ödeme iddiası ile davacıdan yapılan kesintilerin iadesine, karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili ve dahili davalı şirket vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri: 1.Davalı kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın kamu düzenini ilgilendirdiğinden ancak kesin delillerle ispatı gerektiğini, davacının davasını kesin delillerle ispatlayamadığını, süre yönünden davanın reddi gerektiğini, davacının işbu davanın açılmasında hukuki yararı bulunmadığını, hüküm kurmaya elverişli tanık dinlenmediğini, yalnızca davacı tanıklarının beyanlarına dayanılarak hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

2.Dahili davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; iflas dosyasını yürüten iflas dairesi tarafından adı geçenin çalışmasına iş akdinin devamına ilişkin herhangi bir kararı mevcut olmadığını, ayrıca adı geçenin sigorta kayıtlarında da çalıştığına dair herhangi bir bildirim yapılmadığını, İş Kanunu gereğince iflas eden bir şirketin çalıştığı kişiler ile olan iş akitlerinin şirket iflas etmekle sonlanacağından yerel mahkeme kararının usul ve aykırı olması nedeniyle kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamı, SGK kayıtları, kamu ve komşu iş yeri tanık beyanları, resmi kurumlardan gelen müzekkere cevapları birlikte değerlendirildiğinde; davacının davalı şirketin iflas kararı sonrası tasfiye sürecinde de muhasebeci olarak çalışmasına devam ettiği talebe konu sürede de kesintisiz olarak hizmet akdine bağlı olarak çalıştığı, davacının tespit talebinin kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, kurumun iptal işleminin yerinde olmadığı görülmekle;

ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleri ile dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı Kurum tarafından fiili olmadığından bahisle iptal edilen davacı çalışmalarının davalı işyerinde geçtiğinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesidir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,