Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/2849 K.2023/3543

Taraflar arasında görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının Saray 4 üncü Blok Apartmanında kapıcı olarak 15.09.2001 - 14.02.2006 tarihleri arasında çalışmasına rağmen kuruma bildirilmeyen hizmetlerinin tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

... vekili, husumet itirazlarıyla birlikte davanın reddine karar verilmesini, Kurum vekili davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesi kararının davacı ile davalı Kurum tarafından temyizi üzerine dairece. "İşverenlik sıfatı bağımsız bölüm maliklerine ait olup bunlar yöneticilik tarafından temsil olunur.

Dolayısıyla mahkemece, öncelikle; davacının işvereninin kim olduğunun, kapıcılık sözleşmesinin kiminle akdedildiğinin, talimat verme ve denetleme hakkının, kimde olduğunun tespiti, bu tespite göre, işyerinin davalı apartman olduğunun anlaşılması halinde, söz konusu apartmanda blok yönetimi oluşturulup oluşturulmadığının araştırılması,

yönetim oluşturulmuşsa kat maliklerinin yönetici aracılığıyla temsil edileceği gözetilerek ...124.md. gereğince usulüne uygun bir şekilde taraf değişikliği yapılmalı ve apartman yönetimine (yönetim oluşturulmamışsa kat maliklerine) husumet yöneltilmeli, yönetime gerekli tebligatlar yapılarak usulüne uygun taraf teşkili sağlanmalı, davalının göstereceği deliller toplanmalı, gerektiğinde mahkemece re’sen de araştırma yapılarak, davaya konu uyuşmazlık hiç bir kuşku ve tereddüte yer bırakmayacak şekilde belirlenmeli ve oluşacak kanaate göre karar verilmelidir" gerekçeleriyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen, yukarıda tarih ve sayısı yazılı davada; davanın kabulüne, davacının 15.09.2001 - 14.02.2006 tarihleri arasında davalı işverenlikte çalışmış olduğunun tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK Bşk. ve ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, kamu tanıklarının çalışmayı doğrulamadığı, davacı tanıklarının ise vasıflarının uygun olmadığı, davanın ispatlanamadığı, kurum aleyhine yargılama gideri verilmemesi gerektiği, ... vekili, tanık beyanlarının davanın kabulü için yeterli olmadığı, davacının çalıştığına dair herhangi bir delil sunamadığı, emsal kararlara göre de davanın ispatlanamadığı gerekçeleriyle kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının kuruma bildirilmeyen hizmetlerinin bulunup bulunmadığı noktasındadır.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı madde hükümleridir.

3. Değerlendirme 1. Dava, 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu ve 5510 sayılı Kanun’un m. 86/9 uncu maddesi uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Maddeye göre, “yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.”

2. Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

3. Mahkeme tarafından öncelikle, başka yerde sigortalılık bildirimlerinin olmasının kapıcılık yapmasına engel olmayacağı dikkate alınarak, kapıcılık hizmetinin davacı tarafından mı, yoksa eşi tarafından mı yapıldığı, davacının hizmetlerinin eşe yardım kapsamında olup olmadığı belirlenmeli, bu amaçla apartmana komşu apartmanlardaki kapıcılar, bakkal, manav gibi esnaflar, varsa güzenlik görevlileri ve diğer blok görevlileri tanık olarak dinlenmelidir.

4. Bu belirlemeler yapıldıktan sonra davacının kapıcılık yaptığı kanaatine varılması halinde, yapılan işin şekli ve süresi, kısmi olup olmadığı, günlük çalışma saatinin ne kadar olduğu gibi konular tanıklardan sorularak ve apartmanın kapasitesi göz önünde bulundurularak belirlenmeli, oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,