Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/2871 K.2023/3473

10. Hukuk Dairesi 2023/2871 E. , 2023/3473 K.

"İçtihat Metni"

... MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi SAYISI : 2019/32 E., 2019/707 K. ... ... ... KARAR : Kabul

Taraflar arasındaki Mahkemece görülen, rücuan tazmiat istemli davadan dolayı verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı Kurum vekili ve davalılardan ... A.Ş., ... A.Ş., ... A.Ş., ... A.Ş. vekilleri ile ... tarafından temyiz edilmekle, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili 17.03.2009 havale tarihli dava dilekçesi ile; Kurumda ...-...-... Tr. İnş.San.Tic.A.Ş. İşyeri sigortalılarından iken 08.06.2003 tarihinde geçirmiş olduğu iş kazası neticesinde vefat eden sigortalı ...'in hak sahiplerine 65.018,00-TL tutarında peşin sermaye değerli gelir bağlandığını, anılan kazanın Karadeniz Çevre Yolu inşaatı Espiye/Çarşıbaşı geçidi yapımı ile bağlantılı olarak Espiye Sahil şeridi doldurma işleminin yapılması ile tedbirsiz ve dikkatsiz olarak geri manevra yaptığı sırada asfalt makinası ile kamyon arasına sıkışmak suretiyle sigortalı ...'i ezmesi şeklinde gerçekleştiğini, kaza nedeniyle Kurum müfettişlerince yapılan tahkikat sonrası düzenlenen iş teftiş raporunda tedbirsiz ve dikkatsiz olarak asfalt malzemesi dolu olan kamyonla manevra yapılan sahada gerekli iş emniyetini almadan çalışan, çalışılmasına müsade eden işverenler ve teknik sorumluların iş kazasının oluşumunda kusurlarının bulunduğunun anlaşıldığını, kaza nedeniyle açılan kamu davası olan Espiye Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2003/76 Esas kaydı ile görülmüş olan Yargıtay incelemesi neticesinde bozulmuş olmakla 2008/173 Esas numarası ile yargılamasına devam edilen dosyada davalılardan ... ve ...'nın iş kazasının oluşumunda şahsi kusurlarının bulunduğunun tespit edildiğini, bu nedenlerle 65.018,00-TL Kurum zararının şimdilik %50 miktarına kusur oranına tekabül eden alacak miktarı olan 32.509,00-TL'nin tahsis ve onay tarihi olan 28.04.2004 tarihinden tahsil tarihine kadar işlemiş ve işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin müştereken ve müteselsilen davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Mahkemenin 2011/105 Esas 2011/212 Karar sayılı birleşen dava dosyası ile davacı SGK, davalı ... A.Ş.’den Kurum zararının tahsili talebinde bulunmuştur. Mahkemenin 2014/259 Esas 2014/246 Karar sayılı birleşen dava dosyası ile davacının SGK, davalı ... Maden İnş. Taah. Mak. San ve Tic. Ltd. Şti.’den Kurum zararının tahsili talebinde bulunmuştur.

II. CEVAP Davalı ... 08.04.2009 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kazadan bu yana 5 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğundan öncelikle davanın zaman aşımı yönünden reddine karar verilmesini talep ettiğini, mahkemenin ceza dosyasının sonucunu beklemesi gerektiğini, kazada vefat eden ... mirasçıları tarafından aleyhine ... 15. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008/137 Esas sayılı dosyasıyla maddi ve manevi tazminat davası açıldığını, bu dosyanın celbedilerek incelemeye alınması gerektiğini, bu nedenlerle zamanaşımı itirazı nedeniyle davanın reddine, aksi durumun kabulü halinde ceza dosyasının kesinleşmesinin beklenilmesine, mükerrer ödemeye meydan germemek adına ... 15. Asliye Hukuk Mahkemesi'nn 2008/137 Esas sayılı dosyasının celbedilerek incelenmesini, davanın reddine karar verilmesini talep ettiğini belirtmiştir.

Davalılar ... Turizm İnş. San. Tic. A.Ş. ve ... Adi Ortaklığı vekili 03.06.2009 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; kazanın meydana geldiği yol inşaatının da içinde bulunduğu inşaatın Karayolları Genel Müdürlüğü'nce ...-...- ... Adi Ortaklığına ihale edildiğini, işin asıl sahibinin bu adi ortaklık olduğunu, ... ile ... İnş. San. ve Tic. A.Ş. Arasında ... karayolu inşaatında kullanılacak üst yapı malzemesi ile beton ve beton saat yapıları imalatı ve satışı için sözleşme imzalandığını, ... ile ... Tur. İnş. Tic. A.Ş. arasında ise adi ortaklığın yüklenimindeki ... Karayolu inşaatının üst yapı işlerinin serme, sıkıştırma ve nakliye işleminin yapılması konusunda taşeronluk sözleşmesi imzalandığını, ... Tur. İnş. Tic. A.Ş.'nin de üst yapı çalışmaları sırasında kullanılacak asfalt malzemesinin nakliyesi için ... Mad. İnş. Taah. Mak. San. Tic. Ltd. Şti.ile taşeronluk sözleşmesi imzaladığını, kazayı yapan ...'ın kullandığı ... plakalı araçta ... İnş. Nak. Ltd. Şti sevk ve idaesinde çalışan ve araç ruhsat ve sigorta poliçesinden anladığı kadarıyla ... İnş. Tic. San. Ltd. Şti'ye ait olduğunu, kazanın tamamen diğer davalı ...'ın aceleciliği tarifçi almayışı ve dikkatsizliğinden kaynaklandığını, inşaat sahasına giren tüm araçların sözleşme gereği nakliye işini üstlenen ... İnş. Ltd. Şti'nin sevk ve idaresinde olduğundan kamyonların iş güvenliği kurallarına uygun olarak çalışmalarını temin etme görevinin bu şirkete ait olduğunu, bu nedenle davanın ... İnş. San. Tic. Ltd. Şti'ye ihbarını talep ettiklerini, davada sorumlu olduklarını kabul etmediklerini, müvekkiller yönünden açılmış olan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI Özetle; “1-Asıl dava yönünden davanın kabulüne, -26.007,20-TL Kurum zararının tahsis ve onay tarihi 28.04.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Turizm Anonim Şirketi'nden alınarak davacı tarafa verilmesine,

-6.501,80-TL Kurum zararının tahsis ve onay tarihi 28.04.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... ... Adi Ortaklığı'ndan alınarak davacı tarafa verilmesine,

-9.752,70-TL Kurum zararının tahsis ve onay tarihi 28.04.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'tan alınarak davacı tarafa verilmesine,

-650,18-TL Kurum zararının tahsis ve onay tarihi 28.04.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'dan alınarak davacı tarafa verilmesine,

2-Birleşen 2011/105 Esas 2011/212 Karar sayılı dosya yönünden davanın kabulüne,

-5.851,62-TL Kurum zararının tahsis ve onay tarihi 28.04.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Anonim Şirketi'nden alınarak davacı tarafa verilmesine,

3-Birleşen 2014/259 Esas 2014/246 Karar sayılı dosya yönünden davanın kabulüne,

-3.250,90-TL Kurum zararının tahsis ve onay tarihi 28.04.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Maden İnşaat Ltd Şti'den alınarak davacı tarafa verilmesine,” karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili ve davalılardan ... A.Ş. ve ... A.Ş. vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. “... davanın asıl işveren sıfatına sahip adi ortaklığı oluşturan şirketlerin tamamına yöneltilerek, adi ortaklığı oluşturan tüm şirketlerin tazminattan sorumluluklarına karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme ile adi şirket ortaklığın sorumluluğuna karar verilmesi doğru olmamıştır. Adi ortaklığı oluşturan tüm şirketlere dava dilekçesinin tebliği ile taraf teşkili sağlandıktan sonra her bir şirketin sorumluluğuna karar verilmelidir,” gerekçesi ile mahkeme kararı bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Özetle; “1-Asıl dava yönünden davanın kabulüne,

a-26.007,20-TL Kurum zararının tahsis ve onay tarihi 28.04.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Turizm Anonim Şirketi'nden alınarak davacı tarafa verilmesine,

b-6.501,80-TL Kurum zararının tahsis ve onay tarihi 28.04.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... İnşaat ve Mühendislik A.Ş, ... İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş ile ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,

c-9.752,70-TL Kurum zararının tahsis ve onay tarihi 28.04.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'tan alınarak davacı tarafa verilmesine,

d-650,18-TL Kurum zararının tahsis ve onay tarihi 28..04.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'dan alınarak davacı tarafa verilmesine,

2-Birleşen 2011/105 Esas 2011/212 Karar sayılı dosya yönünden davanın kabulüne,

a-5.851,62-TL Kurum zararının tahsis ve onay tarihi 28.04.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş'den alınarak davacı tarafa verilmesine,

3-Birleşen 2014/259 Esas 2014/246 karar sayılı dosya yönünden davanın kabulüne, a-3.250,90-TL Kurum zararının tahsis ve onay tarihi 28.04.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Maden İnşaat Ltd Şti'den alınarak davacı tarafa verilmesine,” karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili ve davalılardan ... A.Ş., ... A.Ş., ... A.Ş., ... A.Ş. vekilleri ile ..., tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1.Davacı vekili dilekçesinde özetle; kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalılar vekilleri; kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davalı ... tarafından ileri sürülen temyizi itirazları dışındaki tüm temyiz taleplerinin reddine,

2.Eldeki dava, 08.06.2003 tarihinde gerçekleşen kazada vefat eden sigortalıya yapılan ödemeler nedeniyle uğranılan Kurum zararının tahsili istemine ilişkin olup, 5510 sayılı Kanun'un 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 21 inci maddesindeki; “ ...İş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücû edilir.” düzenlemesi getirilmiş ise de, söz konusu düzenlemenin, anılan Kanun'da, yürürlüğü öncesinde gerçekleşen olaylardan kaynaklanan rücûan tazminat davalarında uygulanmasına imkan veren bir düzenleme bulunmadığı ve genel olarak Kanunların geriye yürümemesi (geçmişe etkili olmaması) kuralı sonucu olarak davanın yasal dayanağının 506 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesi olduğu belirgindir. Davalı ... tarafından, temyiz aşamasında davaya konu kazayla ilgili, davacı Kuruma 16.05.2016 tarihinde ödeme yapıldığı beyan edilerek, ilgili ödemeye dair kayıt sunulduğu anlaşılmakla, adı geçen davalının iddiasına konu kayıtların her zaman ileri sürülebileceği gözetilerek, anılan beyanlar ile ödemeye dair belgelerin değerlendirme yetkisinin mahkemesine ait olduğu anlaşılmakla, ilgili hususlarda bir karar verilmek üzere kararın bozulması gerekmektedir.

VII. KARAR Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgililere iadesine,

Dosyanın kararı veren Mahkemesine gönderilmesine,

30.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. ...