Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/2950 K.2023/2255

...

MAHKEMESİ

Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

SAYISI

2020/376 E., 2021/377 K. ... ... KARAR : Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, (kapatılan) 21. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemece bozma sonrası verilen ikinci karar davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili özetle; müvekkilinin, davalı ... Unlu Gıda Ltd. Şti.’nde 01.07.2006 ila 30.08.2007 tarihlerinde 1 yıl 1 ay çalıştığını, ancak işe başlama tarihinin 01.01.2003 olduğunu, fakat müvekkilinin SSK başlangıcının 3 yıl 6 ay sonra başlatıldığını, gerçek işe başlama tarihinin tespiti ve ödenmeyen SSK primlerinin ödenmesi ve yasaya ve fiili çalışma sürelerinin toplamına göre ödenmesi gereken kıdem ve ihbar tazminatı ile tatil ücretinin tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

1.Davalı şirket vekili, davacının, müvekkili şirkette sigortaya bildirilen kadar çalıştığını, davacının sigortasız olarak çalıştırılmadığını, işçilik alacağı bulunmadığını ileri sürerek, davanın reddi gerektiğini savunmuşlardır.

2.Davalı SGK vekili; davacının, davalı işyerine 01.07.2006 tarihinde işe başlayıp, 27.08.2007 tarihinde iş akdinin sona erdiği, 417 günlük çalışmasının bildirildiği, başkaca bir çalışmasına rastlanmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini dilemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Özetle; davacının hizmet tespiti davasının kabulüne, davacı ...’ın davalı ... İnşaat Unlu Mamüller Ticaret Limited Şirketinin ... numaralı işyerinde 01.01.2003 ila 27.08.2007 tarihleri arası dönemde hizmet aktine dayalı olarak, asgari ücretli, sürekli çalıştığının tespitine; bu çalışmaların diğer sigortalı çalışmaları ile birleştirilmesine, Kuruma bildirilen sürelerin dışlanmasına karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 09.06.2014 tarih 2013/12161 Esas, 2014/12969 Karar sayılı ilamıyla; "...Yapılacak iş, ihtilaflı döneme ilişkin dönem bordrolarının tamamını getirtmek, bordrolarda kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, bordolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları;

yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir..." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece davanın reddine dair karar verilmiş; karara karşı davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2.(Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 14.11.2019 tarih 2018/6092 Esas, 2019/6907 Karar sayılı ilamıyla; ; "Somut olayda, Yargıtay Bozma ilamı araştırmaya yönelik olup bozma ilamı sonrası yapılan araştırmalarda davacının çalışmadığına dair bir bilgi, belge ve beyan bulunmadığı ve hatta bozma sonrası dinlenen bordro tanıkları ... ve ...’ın çalışmayı doğruladıkları halde yetersiz gerekçe ile davanın reddine dair karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş, davacının askerlik sürelerini ilgili askerlik şubesinden sormak, ihtilaflı dönem bordolarında kayıtlı ve tarafsız dinlenmeyen tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, bordolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri ayrıntılı şekilde araştırılıp tespit edilerek beyanlarını almak, davacının hangi tarihler arasında çalıştığını net bir şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir." gerekçesiyle bozulmuştur.

C. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; mevcut durum nazara alınarak daha öncesinde dinlenen tanıklar ve dosyadaki evrakların tetkiki neticesinde davacının, davalı iş yerinde işçi sıfatıyla hizmet akdine dayalı ve fiili olarak çalıştığı anlaşılarak; davacının hizmet tespiti davasının kabulüne,

-Davacı ...’ın davalı ... İnşaat Unlu Mamüller Ticaret Limited Şirketinin ... numaralı işyerinde 01.01.2003 ila 27.08.2007 tarihleri arası dönemde hizmet aktine dayalı olarak, asgari ücretli, sürekli çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ...K vekili temyiz dilekçesinde özetle; bozma ilamına uyulduğu halde gereklerinin yerine getirilmediğini, belirtilen nitelikte tanık dinlenmediğini, imzalı işe giriş bildirgesinin hak düşürücü süre açısından dikkate alınması gerektiğini, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu berliterek bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddeleri

3. Değerlendirme

Eldeki dava dosyası incelendiğinde her ne kadar mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş ise de, uyulan bozma ilamının gerekleri yerine getirilmemiş ve bozma kararında belirtilen esasların aksi yönde karar tesis edilmiştir.

Eldeki davada mahkemece davacının gösterdiği delillerle yetinilmeyip, kendiliğinden araştırma yapılarak davacının çalışmasının gerçekliği, işin ve iş yerinin kapsam ve niteliğiyle süresinin belirlenebilmesi amacıyla re'sen seçilecek dönem bordro tanıkları ile aynı çevrede işyeri olan işveren ya da bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler emniyet ve kurumdan sorulmak suretiyle saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı, varılacak sonuç çerçevesinde hizmet süreleri tespit edilmelidir.

Bu sebeple mahkemece uyulan bozma ilamında belirtilen esaslara aykırı olarak kurulan hüküm usul ve yasaya aykırı olup, anılan durum bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

...