Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/2958 K.2023/5689

Taraflar arasındaki hizmet tespiti ve sigorta primine esas kazanç tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın davalı şirket vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı şirket vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin davalı şirkette 01.10.2002-06.11.2013 tarihleri arasında ölçü bakım sorumlusu ve teknik koordinatör olarak kesintisiz çalıştığını, son aldığı aylık ücretin 3.500TL ve AGİ olduğunu beyan ederek, davacının 01.10.2002-06.11.2013 tarihleri arasında hizmet sürelerinin ve sigorta primlerinin gerçek kazancı üzerinden tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının iş akdinin kurulduğu tarihten 08.01.2013 tarihine kadar davalı şirket bünyesinde teknik eleman, işçi olarak çalıştığını ve ücretinin asgari ücret olduğunu, ayrıca davacının davalı şirkette çalışma performansına göre primle ödüllendirildiğini, verilen primlerin de aylık, üçer aylık, altışar aylık veya yıllık dönemler halinde SGK ya bildirildiğini, davacının maaşını banka üzerinden aldığını, davacının prime esas kazançlarının davalı kuruma bildirildiği kadar olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

Feri Müdahil kurum vekili cevap dilekçesinde; davacıya ait SGK hizmet dökümleri incelendiğinde davacının davalı iş yerinden bildirilen tarihler arasında davalı kuruma bildirildiği, tespit davalarında davalı kurum kayıtlarının esas olduğunu, dava konusunda davacının iddialarını davalı kurum kayıtlarına eş değerde belgelerle kanıtlanmasının gerektiğini beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, celbedilen kurum kayıtlarının tetkikinden davacı tarafça dava konusu edilen tüm dönem açısından, davalı şirket tarafından süresi geçtikten sonra verilen ek prim hizmet belgelerinin kurum tarafından işleme alındığı, işleme alınmayan dönem açısından için ise ufak farklılıklarla banka kayıtlarına göre resen yeni prim hizmet belgesinin davalı işverenlikten istendiği ve davacının eksik bildirilen prime esas kazançlarının tamamının sisteme işlenerek davacının hizmet döküm cetveline kaydedildiği,

bu bağlamda açılan davanın konusuz kaldığı kanısına varıldığı gerekçesi ile karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş; davanın açıldığı tarihteki haklılık durumu ve davalı tarafça davanın açılışından sonra ek prim hizmet belgelerinin verilmiş olduğu hususları dikkate alınarak davacı taraf lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği kanaatine varıldığı, bunun yanında davalı ... dava açılmasına sebebiyet vermediğinden leh ve aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücreti takdir edilmediği gerekçeleri ile de yargılama gideri ve vekalet ücreti takdir edilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı şirket vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı şirket vekili; davacının asgari ücret ayrıca prim aldığını, tüm hak edişlerinin bordoya yansıtılıp Kuruma bildirildiğini, davacı tarafından tüm bordroların imzalandığını, müvekkilinin davacının hakketmiş olduğu primleri dönemsel olarak toplu şekilde SGK kurumuna bildirdiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava açıldıktan sonra davalı işverence verilen ek bildirge ve bordrolar doğrultusunda dava konusu işlemin Kurumca düzeltildiği, davanın konusuz kaldığı ve davalı şirketin hatası nedeni ile eksik bildirimlerin düzeltildiği, bu halde dava konusuz kaldığı ve davacı lehine, davalı şirket aleyhine vekalet ücreti takdir edilmesinin ve davalı kurum dava açılmasına sebep olmadığından aleyhine vekalet ücretine hükmedilmemesinin yerinde olduğu gerekçesi ile davalı şirket vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı şirket vekili, davanın reddine karar verilmesi gerekirken karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek şirketin yargılama giderlerinden sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu, davacının asgari ücret+prim alarak çalıştığını, ücret bordrolarının imzalı olduğunu, davacının aldığı primlerin kuruma dönemsel olarak bildirildiğini kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti ve prime esas kazanç tespitine ilişkin davanın konusuz kalıp kalmadığı ile ilgilidir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 114 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, Hukuk Muhakemeleri Kanun'un 331 inci maddesi.

3. Değerlendirme Bazı hallerde dava devam ederken dava açılmasından sonra meydana gelen (dava konusu alacağın ödenmesi gibi) bir nedenle dava konusu ortadan kalkabilir.Davanın konusuz kalması halinde, artık dava hakkında yargılama yapılmasına ve hüküm verilmesine gerek kalmaz. Başka bir deyişle, her iki tarafın da davanın esası hakkında karar verilmesinde hukuki yararı kalmamış demektir. Bu halde, Mahkemece, davanın konusunun kalmaması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına; yargılama giderleri yönünden ise, HMK 331. maddesine göre karar verilmelidir.

Eldeki dosyada, davacı davalı şirkette 01.10.2002-06.11.2013 tarihleri arasında ölçü bakım sorumlusu ve teknik koordinatör olarak kesintisiz çalıştığını, son aldığı aylık ücretin 3.500TL ve AGİ olduğunu beyan ederek, hizmet sürelerinin ve sigorta primlerinin gerçek kazancı üzerinden tespitini talep etmiştir.

Kurumun ilgili denetim raporu incelendiğinde, davacının 2008/10 ile 2012/1 arası prime esas kazanç tutarlarının tespit edildiği ve hizmet cetveline yansıtıldığı, bu dönemler bakımından davanın konusuz kaldığı anlaşılmıştır.

Ancak öncesi ve sonrası dönemler bakımından ve hizmet tespiti istemi açısından davanın konusuz kalmadığı uyuşmazlığın çözümlenmediği, hükme yönelik davacı temyizi bulunmamasının da sonuca etkili olmayacağı gözetilerek, yargılamaya devam edilmeli ve dava dilekçesindeki tüm talepleri karşılayacak şekilde hüküm kurularak yargılama giderleri ve vekalet ücreti de buna göre takdir edilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,