Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/3014 K.2023/3597

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın, davacı vekili tarafından temyizi neticesinde ilk kararın bozulması üzerine bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde davanın kabulüne karar verilmiş; bu kararın da bozulması üzerine İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Davanın kısmen kabulüne dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davalı nezdinde 20.02.2008-30.03.2009 tarihleri arasında çalışmalarının tespitini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 13.05.2014 tarihli ve 2009/924-2014/238 sayılı kararı davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İlk Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairenin 01.12.2014 tarih ve 2014/20452-2014/25253

sayılı kararında. "İnceleme konusu davada, mahkemece davanın reddine karar verilmiş ise de, dosyada yer alan bilgi ve belgeler karar vermeye elverişli görünmemektedir.

Bu bakımdan; davacı tarafça, bildirilmeyen sürelerin Kent Yapı Kooperatifinin Davultepe mezitli adresinde kurulu bulunan sitede geçtiğinin bildirilmesi karşısında ticaret sicilinden belgeler getirtilerek davalı işveren ile kent yapı kooperatifi arasında hukuki veya fiili bir bağlantı olup olmadığı araştırılarak tespit edilmeli, şayet bağlantı var ise anılan kooperatif davaya dahil edilip bu işverene ait bildirge ve bordrolar getirtilip gerekli araştırma yapılmalı,

varsa göstereceği delillerin celbi ile toplanan tüm kanıtlar birlikte değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir."gerekçesiyle söz konusu karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 13.03.2018 tarihli ve 2015/17-2018/99 Karar sayılı kararı ile; "davacının hizmet tespiti davasının kabulü ile, davacının davalılara ait iş yerinde 20.02.2008- 30.03.2009 tarihleri arasında asgari ücretle kesintisiz olarak çalıştığının tespitine, diğer hizmetleri ile birleştirilmesine, sigortalı gösterilen kısımların dışlanmasına” karar verilmiştir.

C. 2'nci Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairenin 06.02.2020 tarih ve 2019/6484-2020/852 Karar sayılı kararında; "kısa kararda ve gerekçeli kararda, taraflara yüklenen borç ve tanınan haklar konusunda birbiriyle çelişen ibarelere yer verilerek, anılan Yasanın amir hükümlerine aykırı olarak, infazda tereddüt oluşturacak şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir." gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesince verilen karar bozulmuştur.

D. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 09.10.2020 tarihli ve 2020/136-2020/138 ayılı kararı ile "davanın kısmen kabulüne, davacının davalı Yapı Finans İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. adına kayıtlı işyerine bağlı olarak Kent Yapı Kooperatifine ait sitede 20.02.2008-30.03.2009 tarihleri arasında aralıksız ve kesintisiz çalıştığının tespitine, iş bu hususunun kurum kayıtlarına işlenmesine” karar verilmiştir.

E. 3 üncü Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. Dairenin 27.12.2021 tarih ve 2021/7465 - 2021/16661 sayılı kararında, "Birinci bozma ilamı gereği yerine getirilmeyerek, davalılar ... ile Yapı Finans İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. arasındaki ilişkinin niteliği belirlenmeden ve işverenlik sıfatının kime ait olduğu araştırılıp, irdelenmeden yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur.

Mahkemece davalılar arasındaki sözleşme incelenmeli, davalılar ... ile Yapı Finans İnşaat Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Ltd.Şti. arasında hukuki ve fiili bağlantı olup olmadığı ve işverenlik sıfatının kime ait olduğu hususu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip, deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir. " gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesince verilen karar bozulmuştur.

F. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Yargıtay bozma ilamına uyulmasına karar verilerek bozma kararı doğrultusunda yapılan incelemede; "1-Davanın kısmen kabulüne, 1-Davacının Yapı Finans Ltd. Şti. Adına kayItlı işyerinde 20.02.2008 - 30.03.2009 tarihleri arasında aralıksız, kesintisiz, asgari ücretle çalıştığının tespitine, kuruma bildirilen sürelerin dışlanmasına, 2-SS Kent Yapı Kooperatifi yönünden davanın reddine " karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili; eksik inceleme ile düzenlenen bilirkişi raporuna itibar edilerek hüküm kurulmasının yerinde olmayıp davacının başka bir delille desteklenmeyen davasının reddi gerektiğini belirtilerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Kanun'un 79 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

3. Değerlendirme Davacının 1067002 sicil nolu işyerinden 15.07.2008-10.02.2009 tarihleri arasında bildirimleri bulunduğu, davacının 20.02.2008-30.03.2009 tarihleri arasında çalıştığının tespitini talep ettiği, bordro tanıklarının dinlendiği, ancak bazı tanıkların davacıyı tanımadığı, bazı tanıkların ise bildirim öncesinde hangi tarihte işe girdiği konusunda iddiayı doğrulamadığı anlaşılmış olup, dinlenen tanıkların ifadeleri davacının çalıştığı süreleri tam olarak belirlemeye elverişli olmadığından, soyut beyanlarla yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir.

Mahkemece, ihtilaf konusu dönemde çalışması bulunan diğer bordro tanıklarının adresini Sosyal Güvenlik Kurumu ve zabıta marifetiyle araştırıp tespit ederek bu tanıkları dinlemek, bordrolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya bunların tanıklığıyla yetinilmediği taktirde, SGK ilgili il müdürlüğünden, gerekirse zabıta, vergi dairesi ve meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu iş yeri çalışanlarının;

yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği, hangi tarihte başlayarak hangi tarihte sona erdiği yönünde yöntemince beyanlarını almak, gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Kanun'un 2, 6, 9 ve 79/10 uncu maddeleri gereğince belirlendikten sonra sonucuna göre karar vermek ibarettir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının sair hususlar incelenmeksizin yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,