Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/3021 K.2023/3565

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen prime esas kazanç tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı kurum ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin ... nezninde normal mesai saatleri dışında çalıştırıldığının bu hususun iş mahkemesinin 2009/318 esas-2011/174 Karar sayılı ilamı ile hüküm altına alındığını belirlenen tutarlardan %14 SGK primi ve %1 SSK işsizlik primi mahsup edilerek ödeme yapıldığını kesilen bu tutarların ve işveren payının bildirimi yapılarak ödenmesi gerekirken bu ödemenin yapılmadığını ve bu ödemelerin karşılığı olan malullük yaşlılık ve ölüm sigortalarına prime esas kazançları ve diğer davalı ... başkanlığına ödenmemiş ve bu çalışmaları tespit olunmamış kuruma bildirilmemiştir.

506 sayılı Kanun'un 79 uncu madde ve 5510 sayılı Kanun'un 81, 82, 86 ncı maddesinde düzenlenen hizmet tespiti davasının bir türü olan davada dava konusu çalışmaların resen araştırma ve tespit yükümlülüğü bulunan kurumun hasım mevkinde yer almasının yasal zorunluluk olduğunu bu durumun Yargıtay 10. Hukuk daresinin ve 21. Hukuk Daresinin yerleşik iştihatlarında da yer aldığını bu nedenle ...

İş Mahkemesinin ilamı ile hüküm altına alınarak kesinleşen fazla mesai, ulusal bayram ve genel tatil ve hafta tatili hizmetlerinin ve bu hizmetlere karşılık gelen kazançların malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prime esas kazançlarının hesabında dikkate alınması gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili, davanın haksız ve dayanaksık olduğunu hak düşürücü süre nedeniyle reddi gerektiğini davacılarının hizmet sürelerinin SGK ya tam olarak bildirildiğini dava konusu alacak kalemlerinin kesinleşmediğini bu nedenle usul ve esas yönünden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı kurum vekili; davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddi gerektiğini kurumun işveren tarafından verilen bilgi ve belgelere göre işlem yaptığını bu nedenle kurumun her hangi bir sorumluğunun bulunmadığını dava dilekçesinde belirtilen ve mahkemece hüküm altına alınan alacakların prime esas kazançlar olmadıklarını usul ve esas yönünden davanın reddine karar verilmesine talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 29.05.2012 tarihli ve 2011/1257 E. 2012/619 K. sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin 19.11.2013 tarihli ve 2012/15975 E. 2013/21140 K. sayılı ilamında; Yargı kararı ile hak kazanılan ücret niteliğindeki kazançların hak kazanıldığı dönemlerin prime esas kazançlarına dahil edilmesi isabetsiz olup, ödenmesi koşuluyla, ödemenin yapıldığı ayın prime esas kazanç matrahına dahil edilmesi; hizmet akdinin daha önceki bir tarihte sona ermiş olması karşısında ise, yapılan ödemelerin çalışmanın geçtiği son ayın prime esas kazancında gözetilmesi gerektiği, kabule göre; vekalet ücreti dahil yargılama giderlerinin, davada aleyhine hüküm verilen taraftan alınacağı hakkındaki 6100 sayılı Kanun'un 326 ncı maddesi gözetilmeksizin, davalılardan sadece işverenden alınmasına dair hüküm tesisi isabetsiz olduğu gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 30.12.2014 tarihli ve 2013/441 E. 2014/603 K. sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiş; karara karşı davalılar vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin 14.05.2015 tarihli, 2015/3970 E. 2015/8091 K. sayılı ilamında; Mahkemece, davacının 01.04.2011 tarihinden sonraki çalışmalarının geçtiği 1014063 sicil numaralı işyerinin davalı ...’ye ait olup olmadığını davalı Kurumdan sorulmalı,, eğer bu işyeri davalı Belediyeye ait ise şimdiki gibi, aksi halde 5510 sayılı Kanun'un 80 inci maddesindeki ilkeleri gözeterek davalı Belediyedeki çalışmaların sona erdiği son aya mal edilmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. Üçüncü Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 23.07.2015 tarihli ve 2015/166 E. 2015/350 K. sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiş; karara karşı davalılar vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Dairemizin 17.01.2023 tarihli ve 2021/9957 E. 2021/538 K. sayılı ilamında; somut dosyada, davacı ...'nda çalışmakda iken 01.04.2011 tarihinde ... İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne geçmiştir. Davacının belediye başkanlığındaki hizmet akdinin 01.04.2011 tarihinde sona ermiş olması karşısında; yapılan ödemelerin çalışmanın geçtiği son ayın prime esas kazancına, 2011/4, 5, 6 aylara dahil edilmesi gerektiği yönünden karar bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dosyada mevcut belge ve bilgilere dayalı olarak yapılan ve ayrıntıları yukarıda gösterilen inceleme, değerlendirme ve hesaplama sonucunda, bozma ilamı doğrultusunda; ... İş Mahkemesinin 2009/318 E., 2011/174 K. sayılı kararında, davacının fazla çalışma ücretinden 6.938,09 TL/net, hafta tatili ücretinden 2.083,51 TL/net, ulusal bayram ve genel tatil ücretinden 1.900,45 TL/net alacağa hak kazandığı,

toplam 10.922,05 TL tutarındaki net ödemenin ilgili dönemde geçerli azami kazanç sınırının çok üzerinde olduğu da nazara alındığında ilgili dönemde geçerli azami prime esas kazanç sınırını aşmayacak şekilde, davacının Nisan 2011 dönemi için 2.864,25 TL, Mayıs 2011 dönemi için 2.813,26 TL, Haziran 2011 dönemi için 2.143,19 TL fark prime esas kazançlarının belirtilen dönemlerin kazançlarına mal edilmesi gerektiği anlaşıldığından davacının davasının kabulüne, ...

İş mahkemesinin 2009/318,Esas, 2011/174 Karar sayılı kararına istinaden fazla mesai, ulusal bayram genel tatil, hafta tatili ücreti adı altında davacıya yapılan ödemeler nedeni ile azami prime esas kazanç sınırını aşmayacak şekilde, davacının Nisan 2011 dönemi için 2.864,25 TL, Mayıs 2011 dönemi için 2.813,26 TL ve Haziran 2011 dönemi için 2.143,19 TL fark sigorta primine esas kazançların belirtilen dönemlerin kazançlarına mal edilmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı kurum ve davalı ... vekilleri temyiz dilekçesinde; eksik araştırmaya dayalı hüküm kurulduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesince verilen kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, prime esas kazanç tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 ncü maddesinin 2 nci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin 7, 8, 9 uncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrası ve 5510 sayılı Kanun'un 80 nci maddesidir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalılar vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalılar vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,