Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/314 K.2024/72

Taraflar arasında görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalılardan ... San. Tic. Ltd. Şti. ve SGK Başkanlığı vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 01.07.2002-30.07.2008 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespitini talep etmiş, yargılama sırasında işe başladığı tarihin 01.07.2000 olduğunu beyan etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III.MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin12.06.2012 tarihli ve 2008/147 Esas 2012/94 Karar sayılı kararıyla davanın kısmen kabulü ile davacı ... ....’ın ..... sigorta sicil numarası ile davalı şirket ... Gıda Sanayi A.Ş’ne ait ..... sicil numaralı işyerinde 01.12.2006-12.05.2008 tarihleri arasında asgari ücretle toplam 522 günlük çalışması ile davalı şirket ... San. Tic. Ltd. Şti’ne ait ..... sicil numaralı işyerinde 13.05.2008-30.07.2008 tarihleri arasında asgari ücretle toplam 77 günlük çalışmasının Kuruma bildirilmediğinin tespitine fazlaya dair istemin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İlk Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairece , "davalı ... Ltd. Şti’nde düzenlenen 31.10.2003 ve 30.01.2007 tarihli Kurum raporlarında belirtilen çalışanlara ait listede davacı adının geçmediği, tanık beyanları ile bu durumun çeliştiği dikkate alınarak, davacının çalışmasının gerçekliği, işin ve işyerinin kapsam ve niteliğiyle süresinin belirlenebilmesi amacıyla; davacının çalışmaları ile ilgili tüm belgeler davalı kurumdan;

puantaj kayıtları ve ücret tediye bordrolarının asılları işverenden getirtilmeli, iş bu belgelerden sigortalının imzasını içerenler yönünden imzanın davacıya aidiyeti davacı tarafından kabul edilenler ile inkar edilip de aidiyeti ehil bilirkişi incelemesiyle saptananlardan yine davacı tarafından hata-hile-ikrah durumu iddia ve ispat edilemeyenler bakımından, işbu yazılı belgelerin aksi eşdeğerde delillerle kanıtlanması için davacıya delilleri sorulmalı,

dava konusu dönemde davacı ile birlikte çalışan ve işverenlerin bordrolarında kayıtlı kişiler ile aynı yörede komşu veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı; bunun dışında sigortalının kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği,

ya da bildirim dışı kaldığı hususu gereğince araştırılmalı, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı, böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir." gereklerine işaret edilerek karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 19.07.2017 tarihli 2014/36 Esas 2017/98 Kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacının, davalı ... Gıda San. ve Tic. A.Ş. adına tescilli iken 13.05.2008 tarihinde diğer davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. şirketine devredilen ..... sicil nolu işyerinde 01.09.2002-12.05.2008 tarihleri arasında 953 gün asgari ücretle çalıştığının 71 günlük hizmetin davalı Kuruma bildirildiğinin, 882 günlük hizmetin kuruma bildirilmediğinin ve 13.05.2008-30.07.2008 tarihleri arasında 77 gün asgari ücretle çalıştığının, 77 günlük hizmetin kuruma bildirilmediğinin tespitine fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairece,"Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacının kardeşi ...’ın sigortalılık süresi ve beyanı dikkate alınarak 01.09.2002 tarihinden itibaren 30.10.2005 tarihine kadar yılın Temmuz, Ağustos, Eylül ve Ekim aylarında sezonluk olarak çalıştığı, 20.09.2006 tarihinden itibaren yılın Aralık ayında fabrikada üretim olmadığı ve yapılan bildirimleri gözetilerek davacının sürekli çalıştığı belirtilmiş ise de, tanık ...’ın ifadesinde, davacının kendisinden 2 ay sonra işten ayrıldığını belirttiği,

ilgili tanığın 01.07.2002-16.02.2007 tarihleri arasında davalı işyerlerinde çalıştığına dair verilen kararın Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleştiği anlaşılmıştır. Tespite konu dönemler içerisinde 05.08.2003 tarihli Kınık İlçe jandarma Komutanlığı tespit tutanağı, 31.10.2003 tarihli Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı inceleme raporunda çalıştığı tespit edilenler arasında davacının isminin bulunmadığı belirgindir.

Mahkemece, SGK Teftiş Kurulu Başkanlığının 30.01.2007 tarihli soruşturma raporu ile Kınık Cumhuriyet Başsavcılığının 2006/394 Esas sayılı soruşturma dosyasındaki beyanlar ile ..., .....ve.....ın aynı işverenlere karşı açmış olduğu hizmet tespiti içerikli davalarındaki delillerde gözetilmek kaydıyla, davacının yapmış olduğu işin niteliği ve mevsimlik olup olmadığı ile süresi daha detaylı araştırılmalı, dinlenen tanıkların tamamının hizmet döküm cetveli getirtilerek, ihtilaflı dönemde davalı işyerlerinden ne kadarlık bildirimlerinin olduğu gözetilerek elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Kabule göre de, 18.10.1984 doğumlu olan davacı yönünden, 506 sayılı Kanun'un 60/G maddesindeki “18 yaşından önce malullük, yaşlılık ve ölüm Sigortalarına tabi olanların sigortalılık süresi, 18 yaşını doldurdukları tarihte başlamış kabul edilir.

Ancak, bu tarihten önceki süreler için ödenen malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primleri, prim ödeme gün sayılarının hesabına dâhil edilir.” hükmün gözetilmemesi ile karar başlığında davalı şirketlerin ünvanlarının tam olarak gösterilmemesi yerinde görülmemiştir." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

D.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacının, davalı ... Gıda San. ve Tic. A.Ş. adına tescilli iken 13.05.2008 tarihinde diğer davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. şirketine devredilen ..... sicil nolu işyerinde 01.09.2002-30.03.2007 tarihleri arasında 1394 gün asgari ücretle çalıştığının 71 günlük hizmetin davalı kuruma bildirildiğinin, 1323 günlük hizmetin kuruma bildirilmediğinin ve 506 sayılı Kanun'un 60/G maddesi uyarınca davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu 18.10.2002 tarihi olduğunun ve bu tarihten önceki çalışmalarının prim ödeme gün sayısına eklenmesi gerektiğinin tespitine fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan ... San. Tic. Ltd. Şti. ve SGK Başkanlığı vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... Ltd.Şti. vekili; davacının çalıştığını iddia ettiği fabrikanın, ...

Gıda AŞ tarafından işletilmekteyken 13 Mayıs 2008'de müvekkili şirket tarafından kiralanarak işletilmeye başlandığını buna göre davacının müvekkil şirket yanında çalışmadığını, dinlenen tanıkların davacının işe giriş ve çıkış tarihleri ile ilgili net bir beyanda bulunmadığını, müvekkilinin işyerini devir aldığında fabrikanın sezonluk çalışan bir işyeri olup sezonluk olarak çalışmaya devam ettiğini, 25.08.2000 tarihinde SGK Sigorta Teftiş Kurulu, 05.08.2003 tarihinde Kınık İlçe Jandarma Komutanlığı ve 31.10.2003 tarihinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı,

önceden haber vermeksizin işyerinde teftişler yapılıp sigortasız çalışan işçilerin tespit edildiğini, bu resmi belgelerde davacının ismi bulunmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili, eksik inceleme ile karar verildiğini, Kurumun fer'i müdahil kabul edilmesi gerektiğini belirterek temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesidir.

3. Değerlendirme 1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi yollamasıyla 1086 Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu maddelerinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle ; Davalılar ... San. Tic. Ltd. Şti. ve SGK Başkanlığı vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,