Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/3326 K.2023/3578

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf talebinin esasdan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, Müvekkilinin ... ... Tic. ve San. Ltd.

Şti.'ne ait ... plakalı halk otobüsünde, ... plakalı halk otobüsünde ve... plakalı halk otobüsünde 01.02.1988 tarihinden 01.01.2011 tarihine kadar aralıksız tek ... olarak çalıştığını, sabah 06:45 gibi başlayan çalışmasının çoğunlukla gece 24:00-01:00'e kadar sürdüğünü, genel tatil günlerinde, bayramlarda ve hafta tatillerinde de çalıştırıldığını, yıllık izninin kullandırılmadığını, işten çıkarıldığı tarih olan 2010 yılının son döneminde işyerindeki son brüt ücretinin 1.800,00 TL olduğunu, ...

6. Noterliğinin 14.03.2012 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile davalı işverenden haklarının ödenmesini talep ettiğini, davalı işveren tarafından müvekkile tebliğ edilen ...

11. Noterliğinin 16.03.2012 tarih 07219 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile müvekkilinin haklı taleplerinin kabul edilmediğinin ihtar edildiğini ileri sürerek davacı müvekkilin davalı işverene ait işyerinde 01.02.1988 - 01.01.2011 tarihleri arasında prime esas ücretinin de tespit edilerek çalıştığına ve çalışmasının sigortalı çalışma olduğuna karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, İş yerinin 24.10.2012 tarihinde limited şirketine dönüştüğünü, davacının işyerinde aralıksız çalışmasının söz konusu olmadığını, davacının büyükşehir belediyesi sınırlan içerisinde faaliyette bulunan ve halk otobüsçülerine bağlı tüm araçlarda şoförünün izinli olması, mazeretlerinin bulunması gibi nedenlerle çalışamaması durumunda onun yerine o gün şoförlüğü üstlenen tek tekçi olduğu, davacının müvekkilin sorumlu olduğu araçlarda çalışan şoförlerin mazeretleri nedeniyle çalışamaması durumunda zaman zaman tek tekçilik yaptığı, davacının imzasını taşıyan "...'da halk otobüslerinde tek tekçilik yaparım.

Devamlı sigortalı olarak birinin yanında çalışmışlığım yoktur." Sözlerini içerir belgelerin bulunduğu, turizmle uğraşan başka firmaların otobüslerinde çalıştığı, aynı zamanda başkalarına ait tırlarda tır şoförlüğü yaptığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Feri müdahil vekili, Davanın 506 sayılı yasanın 79 uncu ve 5510 sayılı kanunun 88 inci maddesi gereğince hak düşürücü süre yönünden reddedilmesi gerektiği, davacının iddiasını somut ve inandırıcı belgelere dayalı biçimde ortaya koyması gerektiği, hizmet tespit davaları kamu düzenini ilgilendirdiğinden işverenin tek taraflı kabulü veya yalnızca tanık anlatımlarının davacının davasının kabulünde yeterli olmadığı, Kurum kayıtlarında davacı tarafından çalıştığı iddia edilen ... ... Tic. ve San. Ltd. Şti. ünvanlı bir işyerinde ilgili tarihlerde çalıştığına dair herhangi bir bildirime de rastlanılmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında;Dinlenen tanıkların davacının davalı şirkette ... olarak sürekli çalışmasının bulunmadığını, tek tekçilik yaptığını beyan etmeleri, davalıya ait araçlara kesilen trafik ceza detay raporlarında davacının isminin bulunmaması, davacının davalı işyerinde 01.02.1988-01.01.2011 tarihleri arasında kesintisiz çalışmasına ilişkin herhangi yazılı bir kanıt dosyaya sunulmamış olması göz önüne alınarak; davacının davalı ... ... Tic. ve San. Ltd. Şti.'nde 01.02.1988-01.01.2011 tarihleri arasında çalışmadığı kanaati ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili, müvekkilinin davalı işverene ait otobüslerin şoförlüğünü yaptığının tanık beyanları ve davalının kendi kabulü ile sabit olduğunu, müvekkilinin 01.02.1988 - 01.01.2011 tarihleri arasında davalı işverene ait işyerinde çalıştığının tespitine karar verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, ayrıca tanıklardın müvekkilinin davalı yanında tek tekçilik yaptığını beyan edenlerin olduğunu en azından müvekkilinin tek tekçi olarak çalıştığı kabul edilen sürelerle ilgili hizmet tespiti taleplerinin kabulüne karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında;Somut uyuşmazlıkta; ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sırasında dinlenen tanık beyanlarında davacının uygulamada tektekçi olarak tabir edilen, belirli bir işyerine bağlı olmaksızın, o gün hangi aracın şoförü yoksa o araç sahibinin aracını kullanan, o gün için yevmiyesini alan ve iş bitimi sonrası iş sahibi ile ilişkisini sonlandırdığı anlaşılmaktadır.

Davacının çalışma şekli uygulamada piyasa hamallarının çalışma ilişkisine benzemektedir. O halde ilk derece mahkemesinin davanın reddine ilişkin karar ve gerekçesi doğru olup davacının istinaf sebepleri yerinde bulunmadığı, bu itibarla sonuç olarak; ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında dosyadaki yazılara,

hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleri ile dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi nin 1 numaralı alt bendi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, istinaf dilekçesi ile birebir aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının 01.02.1988-01.01.2011 tarihleri arasında çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79, 5510 sayılı Kanun'un 86 ıncı maddeleridir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,