Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/3339 K.2023/3100

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, kurumun 2102824602 tahsis numarası ile ( SSK ) yaşlılık aylığı alan ...'ın emekliliğine esas bağ-kur sigorta günlerine dayanan kayıtların kurum teftiş kurulu müfettişlerinden ... tarafından incelenme sonunda 30.06.2008 tarihli 2 nolu raporda, içinde davalıların bir kısmınında bulunduğu bir dizi sahtecilik işi yapılarak gerçek olmayan hizmetler kazandırmak suretiyle kişilerin emekli edildiğinin tespit edildiğini, tespit edilen davalının 23.10.1999-25.036.2009 tarihleri arasında aldığı maaşının iptal edildiğini, Bafra'da iş takipçiliği yapan ...'ın alınan ifadesinden;

işlemlerini takip ettiği kişilerin kendisine verdiklerini ifade ettikleri paraları işleri takip etmek için aldığını, Bafra Bakkallar odası başkanı...m ismini duyduğunu, ancak şahsen tanımadığını, Bağ-Kur işlemleri yapmadığını, sigorta işlemleri yaptığının anlaşıldığını, teftiş raporu ile tespit edildiği üzere, davalı ...'ın gerçek ve fiili olmayan sigortalı günlere dayalı emekli maaşının iptal edildiğini, davalının bağ-kurlu hizmetleri olmadığından mevcut günleri itibari ile yaşlılık aylığı alma koşullarını kaybettiğini, davalılara çekilen maaşların ödenmesi için resmi yazı yazıldığını, buna rağmen ödenmediğini,

açıklanan nedenlerle fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile 41.842,62 TL nin hen bir maaşın ödenme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar ... ve ... vekilleri, davacının alacağının zaman aşımına uğradığını, davacının var olduğunu iddia ettiği alacağının 1 yıllık zaman aşımı süresi içinde davacı tarafça talep edilmediğini, kurum müfettiş raporunda itibaren davacı var olduğunu iddia ettiği bu alacağını 1 yıllık süre içinde talep etmesi gerektiğini, davalı ...'ın tüm prim borçlarını davacı kuruma ödediğini, davacı kurumun bu süreyi iptal ederek Ali Yıldırım'dan bahsi geçen bedeli istemesinin objektif iyi niyet kuralları ile bağdaşmayacağını, davalı ...'ın tüm emeklilik işlemlerinin kurum tarafından yapıldığını,

davalı ... adına her hangi bir mahkumiyet kararının olmadığını, davalı ...'ın dava konusu olayla bir alakasının olmadığını, tüm bu nedenlerden ötürü öncelikle davanın zamanaşımından dolayı reddine, mümkün değilse davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 16.06.2011 tarihli, 2009/800 Esas, 2011/463Karar sayılı kararıyla; davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Daire kararında; davalı sigortalı ile birlikte pek çok sigortalının sigortalılıklarının kısmen iptaline ilişkin Kurum müfettiş raporunun ve davalı sigortalının yaşlılık aylığının iptalinin gerekeceği tespitinin davacı Kurum yetkili organlarınca öğrenildiği tarih belirlenerek, eldeki davanın açılış tarihine göre zamanaşımı süresinin geçip geçmediğinin değerlendirilmesi gerekirken, Mahkemece, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, ayrıca davalılardan ... ve ... süresinde zamanaşımı def’inden bulunmuş ise de;

diğer davalı zamanaşımı def’inde bulunmağından hakkında davanın esasına girilerek tüm deliller toplanmak suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile tüm davalılar yönünden davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu belirtilerek karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda; Kurum müfettiş raporunun ve davalı sigortalının yaşlılık aylığının iptalinin gerekeceği tespitinin davacı Kurum yetkili organlarınca öğrenildiği tarih belirlenerek, eldeki davanın açılış tarihine göre zamanaşımı süresinin geçip geçmediğinin değerlendirilmesi gerekmiş; kurum müfettiş raporunun tarihi 30.06.2008 tarihli olup; dava tarihinin ise 11.12.2009 tarihi olduğu anlaşılarak zaman aşımı definde bulunan davalı ... ve dahili davalı ... yönünden dosyanın tefrik edilerek davanın zamanaşımından reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı kurum, zamanaşımı geçmediğinden ve davalıların kurum alacağından sorumlu olduğundan bahisle İlk Derece Mahkemesince verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının emekliliğine esas bağ-kur sigorta günlerinin sahte belgelere istinaden kazanıldığının kurum müfettiş raporu ile tespit edilmesi sonucunda aylığının iptal edilmesi nedeniyle yersiz yapılan aylıkların tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 ncü maddesinin 2 nci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin 7, 8, 9 uncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrası ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 96 ıncı maddesi, 818 sayılı mülga Borçlar Kanunu'nun 66 ıncı maddesidir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,