Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/3509 K.2023/3170

...

MAHKEMESİ

... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

SAYISI

2021/1365 E., 2022/2452 K. ... ... HÜKÜM/KARAR : Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ

Kocaeli 1. İş Mahkemesi

SAYISI

2018/18 E., 2021/33 K.

Taraflar arasındaki sürekli iş göremezlik oranının tespiti ile gelir bağlanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı şirket vekili ile davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili ile davalı şirket vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacını 25.08.2016 tarihinde davalılardan ... işyerinde içme su borusu montaj ustası olarak işe girdiğini, 18.09.2016 tarihinde sigortalısı olduğu davalı ...'un talimatı üzerine diğer davalı (Asıl İşveren) ...

Hafriyat şirketinin ... mevkisinde su hattı çalışması için gittiğini, burada yapılan çalışma esnasında iş makinasının kayması sonucu makinanın ağız kısmındaki su borularının düşmesi sonucu yaralandığını, davacının müracaatı üzerine Kurum tarafından kendisinin %2.1 oranında maluliyet oranının belirlendiğini, yapılan bu tespite karşı itirazının ise Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu tarafından dosya üzerinden yapılan inceleme ile reddedildiğini belirterek 18.09.2016 tarihinde meydana gelen kaza sebebiyle Kurumca tespiti yapılan %2,1 oranındaki maluliyet oranına itirazla, davacının maluliyet oranın tespitini,

maluliyet şartları oluşması halinde maaş bağlanmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde; kurum tarafından yapılan işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; davacının müvekkili şirket çalışanı olmadığını, diğer davalı ...'un ise şirketin sigortalı çalışanı olduğunu, şirket yetkililerinin kazadan hiç haberdar olmadıklarını, olay ile ilgili yaptığı araştırmada ise davacının diğer davalı ile birlikte çalışma yapılmayan iş günü olmayan, bir pazar günü şirketin şantiyesinin olduğu yere geldiği ve burada boruların üzerine çıkması sonrasında kayması sonucu düştüğü bilgisine ulaşıldığını, şirket yönünden davanın husumetten reddi gerektiğini, aksi halde ise davacının geçirdiği iş kazası sebebiyle müvekkili şirkete atfedilebilecek herhangi bir kusurunun bulunmadığını, davacının kendi kusuru ile kazaya sebebiyet verdiğini, davacının maluliyet oranının afaki bir talep olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... tarafından davaya cevap verilmemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Davacının davasının kısmen kabulüne; davacının %6.0 oranında çalışma gücünü kaybettiğinin tespitine, davacının maluliyet aylığı bağlanması talebinin reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili ile davalı şirket vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde; İlk derece mahkemesince aldırılan raporlarındaki çelişkinin giderilmesi için dosyanın Adli Tıp Üst Kurulu'na gönderilmesi gerektiğini, Adli Tıp 2. İhtisas Dairesince sunulan raporu kabul etmediklerini, Adli Tıp Üst Kurulu'na gönderilmesi gerektiğini gerektiğine dair taleplerinin değerlendirilmeksizin karar verildiğini ileri sürmüştür.

Davalı ... Hafriyat İnş. Turz. San. Tic. Ltd.

Şti. vekili istinaf dilekçesinde; davalı ...'un taşeronları olmadığını, kendi işçileri olduğunu, davacının kendi işçilerinin yanında çalışmasının mümkün olmadığını, bu yöndeki itirazları yönünden inceleme ve araştırma yapılmadığını, bildirdikleri tanıkların dinlenilmediğini, tanıklarının dinlenmemesi ve davacının yanında çalıştığı kişinin alt işveren/taşeron işçisi olmadığına yönelik araştırma ve değerlendirme yapılmadan davacının müvekkilin işçisi olarak kabul edilerek karar verilmiş olması usule ve yasaya aykırı olduğunu, davacının kendi çalışanları olmadığını, kazanın iş kazası olarak nitelendirilmesinin mümkün olmadığını,

davacının diğer davalı ile birlikte çalışma yapılmayan iş günü olmayan bir pazar günü müvekkili şirketin şantiyesinin olduğu yere geldiğini ve burada boruların üzerine çıkması sonrasında kayması sonucu düştüğü bilgisine ulaşıldığını, diğer davalı ... davacıyı kendi çalışanı olarak göstererek sorumluluktan kurtulmaya çalıştığını, müvekkil şirketin çalışanı olmayan, müvekkili şirketin şantiyesinde çalışmayan, çalışma günü olmayan bir günde davacının kendi eylemi ile geçirmiş olduğu kaza sebebi ile müvekkiline bir kusur atfedilmesinin mümkün olmadığını, bu yöndeki savunmalarına yönelik delillerinin toplanmadığını,

raporlar arasındaki çelişki giderilmeden karar verilmesinin usul yasaya aykırı olduğunu, Adli Tıp 2. İhtisas Kulunu raporunu dosya üzerinden yaptığı inceleme ile düzenlendiğini, kazanın hemen sonrasında yapılan tetkikleri üzerine hazırlanan raporlar üzerinden maluliyet oranı belirlendiğini, davacının, geçirdiği kazanın üzerinden uzun zaman geçtiğinden davacı yeniden muayene edilmeden rapor tanzim edildiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalılar vekillerinin istinaf başvurusu yönünden yapılan inceleme neticesinde, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, ilk derece mahkemesinin objektif, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine, kararın dayandığı deliller, delillerin takdiri, karar gerekçesine göre istinaf başvuru nedenleriyle sınırlı olarak ve kamu düzeni kapsamında yapılan inceleme sonucunda, yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili ile davalı şirket vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesi ile benzer sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

Davalı şirket vekili, istinaf dilekçesi ile benzer sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının maruz kaldığı iş kazası sebebiyle sürekli iş göremezlik oranının tespiti ile belirlenecek orana göre gelir bağlanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. Olay tarihinde yürürlükte olan 5510 sayılı Kanun'un 12 nci maddesi hükmüne göre alt işveren, bir işte veya bir işin bölüm veya eklentisinde işverenden iş alan ve kendi adına sigortalı çalıştıran üçüncü kişidir.

Asıl işveren alt işveren ilişkisinin varlığı için, öncelikle, işin başka bir işverenden alınmış olması, bir başka ifade ile asıl işverinin işverenlik sıfatına sahip olması, asıl işyeri ya da işyerinden sayılan yerlerde kendi adına işçi çalıştırıyor olması gerekir.

İşin belirli bir bölümünde değil de tamamının bir bütün halinde ya da bölümlere ayrılarak başkalarına devredildiği, işten bu yolla tamamen el çekildiği, sigortalı çalıştırılmadığı için işveren sıfatının haiz olunmadığı durumda ise, bunları devralan kişiler alt işveren, devredenler de asıl işveren olarak nitelendirilemeyecektir.

Alt işveren sıfatının kazanılmasında diğer koşullar ise, asıl işverenden istenilen işin, asıl iş, ya da, işyeriyle ilgili işin bir bölümünde veya işyeri eklentilerinde alınmış olması ve bu işte işi alanın kendi işçilerinin çalıştırılması ve bu nedenle de işveren sıfatına sahip olunmasıdır.

3. Değerlendirme

Davacı sigortalının davalı ...'un işçisi olduğu ve davalı asıl işveren ... Hafriyat şirketinin ... mevkisinde su hattı yapılan işyerinde su borusu montaj ustası olarak çalıştığı, 18.09.2016 tarihinde iş makinasının kayması sonucu makinanın ağız kısmındaki su borularının düşmesi sonucu yaralandığı, kazaya bağlı olarak malul olduğu belirtilerek söz konusu kaza sebebiyle davacının sürekli iş göremezlik derecesinin belirlenmesi talebiyle başlatılan eldeki dava dosyasında; Mahkemece davalılar yönünden davanın kısmen kabulü ile davacının % 6 oranında çalışma gücünü kaybettiğinin tespitine, davacının maluliyet aylığı bağlanması talebinin reddine dair hüküm tesis edilmiş ise de Mahkeme hükmü eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Mahkemece, davalılar arasındaki iç ilişkinin hukuki niteliği ortaya konulmadan, asıl-alt işveren iddiası hakkında herhangi bir araştırma yapılmaksızın her iki davalının sorumlulukları yoluna gidilmiştir. Mahkemece yapılması gereken iş; davalı ... ile davalı şirket arasında sözleşme varsa celp edilmeli, diğer davalı Kurumdan davacının çalışmasının bulunduğu ... sicil numaralı davalı ...'e ait işyeri sicil dosyasının, asıl işveren-alt işveren ilişkisine dair kayıtları da içerecek şekilde getirtilerek davalılar arasındaki hukuki ilişkinin niteliği ile asıl işverenlik-alt işverenlik sıfatları belirlenmeli, buna göre asıl-alt işverenlik ilişkisi varsa bu kapsamda tüm kanıtlar birlikte değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir.

VI. KARAR

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

...