Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/3518 K.2023/4733

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... Tar. Ürn. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili, tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı Feri müdahil kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı, davalı işverene ait işyerinde 01.09.1999 - 17.09.2012 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığını beyanla Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... Tar. Ürn. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili, davacının müvekkiline ait işyerinde 01.09.1999 - 17.09.2012 tarihleri arasında mevsimlik işçi olarak çalıştığını, çalıştığı gün kadar sigortasının yapıldığını, davacının müvekkiline ait işyerinde sezon dönemlerinde ve sipariş olduğu zamanlardaki çalışmalarının Kuruma eksiksiz olarak bildirildiğini ve bu bildirimler neticesinde primlerinin eksiksiz olarak yatırıldığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

2. Fer'i müdahil Kurum vekili, Kurum kayıtlarının resmi yazılı belge vasfında belgeler olduğunu, aksi yönde iddiaların aynı nitelikte belgelerle desteklenmesi ve ispatlanması gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...davacının 01.09.1999 tarihinde işe başladığı, 17.09.2012 tarihinde işten ayrıldığı, davacı ve davalı şirket arasında 01.09.1999 tarihinde imzalanan belirsiz süreli iş sözleşmesinin 3.maddesinde davalı işyerinde "kayısı, üzüm, incir hasadını takip eden sürede müşteri siparişlerine göre temizlik, ayıklama ve paketleme işlerinin görüleceği, işçi yaş meyvenin işlenmesi süresince kampanya döneminde mevsimlik imalat işçisi olarak çalışacaktır" ibaresinin yer aldığı ve taraflarca imzalandığı, işten çıkış tarihinin işveren feshi olduğu,

celp edilen puantaj kayıtlarından ücret pusuları ile puantaj kayıtlarının birbirleri ile örtüştüğü, tüm toplanan delillerden davacının davalı ... Tarım Ürünleri İth. İhr. San. Tic.

A.Ş.'nin 1029365 sicil numaralı işyerinde geçici işçi statüsünde üzüm sezonu olan yılın Eylül, Ekim, Kasım ve Aralık aylarında 30 gün diğer aylarında ise iş 15 gün süreyle sigortalı ve sigortasız olarak çalıştığı, tespit edilen sigortalılık sürelerinin dışında 1509 gün bildirilmeyen fiili çalışmasının bulunduğu anlaşılmakla davacının davasının kısmen kabul kısmen reddi ile davacının davalı şirkete ait ...... sicil numaralı işyerinde 01.09.1999 - 17.09.2012 tarihleri arasında 1509 gün Sosyal sigortalar kurumuna bildirilmeyen hizmetlerinin bulunduğu ve günün cari asgari ücreti karşılığı çalıştığının tespitine,

Fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesine dayalı olarak,

"1-Davanın kabulüne, davacı ..... T.C ve...... sigorta sicil sayılı sigortalı ...'un davalı işveren ... Tarım Ürn. İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş’ye ait ...

SGK İl Müdürlüğünde ...... işyeri sicil sayılı dosyada işlem gören üzüm işletmesi işyerinde 01.09.1999 – 17.09.2012 tarihleri arasında toplam 3212 gün çalıştığı ve bu çalışmalarının 1703 gününün Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirildiği 1509 gününün Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmediği, bildirimi yapılmayan dönemlerde o günlerin asgari ücretini aldığı, 1999/3. dönem 43; 2000/3. dönem 20; 2001/2. dönem 8; 2001/3. dönem 47; 2002/1. dönem 28; 2002/2. dönem 12; 2002/3 dönem 34; 2003/1. dönem 10; 2003/3. dönem 40; 2004/1. dönem 5; 2004/5. dönem 15; 2004/9. dönem 5; 2004/10. dönem 5; 2004/11 dönem 5; 2004/12. dönem 30; 2005/2. dönem 15;

2005/4. dönem 15; 2005/8. dönem 15; 2005/9. dönem 10; 2005/10. dönem 10; 2005/11. dönem 30; 2005/12. dönem 10; 2006/3. dönem 15; 2006/4. dönem 15; 2006/5. dönem 15; 2006/6. dönem 15; 2006/8. dönem 15;2006/9. dönem 15; 2006/10. dönem 20; 2006/12. dönem 6; 2007/1. dönem 15; 2007/2. dönem 15; 2007/3. dönem 15; 2007/4. dönem 15; 2007/5. dönem 15; 2007/6. dönem 15; 2007/7. dönem 15; 2007/8. dönem 15; 2007/9. dönem 23; 2007/10. dönem 19; 2007/11. dönem 21; 2007/12. dönem 30; 2008/1. dönem 15; 2008/2. dönem 5; 2008/3. dönem 15; 2008/4. dönem 15; 2008/5. dönem 15; 2008/6. dönem 15; 2008/7. dönem 15; 2008/8. dönem 15; 2008/9. dönem 30;

2008/10. dönem 18; 2008/11. dönem 6; 2008/12. dönem 30; 2009/1. dönem 15; 2009/2. dönem 15; 2009/3. dönem 15; 2009/4. dönem 15; 2009/5. dönem 15; 2009/6. dönem 15; 2009/7. dönem 12; 2009/11. dönem 15; 2009/12. dönem 15; 2010/1. dönem 15; 2010/2. dönem 15; 2010/3. dönem 15; 2010/4. dönem 15; 2010/5. dönem 15; 2010/7. dönem 15; 2010/11. dönem 27; 2010/12. dönem 15; 2011/1. dönem 11; 2011/2. dönem 15; 2011/3. dönem 15; 2011/4. dönem 15; 2011/5. dönem 15; 2011/8. dönem 10; 2011/9. dönem 15; 2011/10. dönem 30; 2011/11. dönem 30; 2011/12. dönem 30; 2012/1. dönem 15; 2012/2. dönem 15; 2012/3. dönem 15; 2012/4. dönem 15; 2012/5. dönem 15;

2012/6. dönem 15; 2012/7. dönem 15. 2012/8. dönem 2; 2012/9. dönem 17 gün olmak üzere davacının 01.09.1999 – 17.09.2012 tarihleri arasında bildirilmeyen toplam 1509 gün davalı işyerinde çalıştığının tespitine," karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde feri müdahil kurum vekili ve davalı ... Tar. Ürn. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. İstinaf kanun yoluna başvuran davalı ... Tar. Ürn. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd.

Şti. vekili, gerekçeli kararda şirket unvanının doğru olarak yazılmadığını, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, davanın kısmen kabulüne karar verilmesine rağmen hüküm kısmında davanın kabulüne yazıldığını ve davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirmemesine rağmen davacı lehine vekalet ücretine hükmedildiğini, müvekkilinin üzüm işi yapan bir firma olduğunu ve işi gereği mevsimlik veya siparişe bağlı çalışma yaptığını, siparişin olmadığı veya mevsim dönemi olmadığı zamanlarda işçilerin ücretsiz izne çıkarıldığını, bu uygulamanın hem sözlü hem yazılı olarak tüm işçiler tarafından kabul edildiğini,

davacının izinli olduğu ve çalışmasının bulunmadığı dönemlerde çalışması varmış gibi bildirimde bulunulmasının hukuka aykırı olduğunu, davacının, müvekkili nezdindeki tüm çalışmalarının eksiksiz olarak Kuruma bildirildiğini, davacının çalıştığı süre zarfında müvekkili şirkette hiçbir zaman tam zamanlı çalışma olmadığını, davacının hizmet döküm cetvelinde bu hususun doğrulandığını, davacının çalışmasına rağmen bildirimi yapılmayan günü bulunmadığını, davacının talep ve iddialarını kesin ve net deliller ile ispat edemediğini,

bilirkişi raporundaki tespitlerin somut delillere dayanmadığını beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2. İstinaf kanun yoluna başvuran fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili, gerekçeli kararda usul yönünden eksiklikler bulunduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda yoğun dönem olarak tespit edilen dönemlerde aynı davalıya ait aynı nitelikte bir çok dosyada davacıların yoğun olarak nitelendirilen bu dönemde çalıştıklarının kabul edildiğini, her bir davacı için ayrı ayrı inceleme yapılmadan genel olarak aynı gerekçe ile hüküm kurulduğunu, davalı şirkete ait bir çok hizmet tespit davası bulunması ve tanıklarında aynı davalıya karşı dava açmış olması nedeniyle beyanlarına itibar edilmeyeceğini,

yeterli delile ulaşılamadığını ve davanın ispatlanamadığını, hak düşürücü sürenin gözetilmediğini, davacının çalıştığı sürelerde davalı işveren tarafından Kuruma bildirim yapıldığını, davacının Kurum kayıtlarında olan hizmet süreleri dışında bir çalışması bulunmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunda kesin ve net bir şekilde davacının çalışma olgusunu ispatlayacak delil bulunmadığını, rapora itirazlarının dikkate alınmadığını, tanık beyanlarının çalışmanın ne kadar süreyle olduğuna ilişkin kesin bir bilgi vermediğini, davacının,

çalıştığını iddia ettiği dönemde imzasını içeren hiçbir ücret bordrosu-puantaj kaydı bulunmadığının davacının bu dönemlerde çalışmadığının göstergesi olduğunu beyanla usul ve yasaya aykırı ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, "...Davacının işe başlama tarihine ilişkin ilk derece mahkemesi kabulü aleyhine davacı tarafça kanun yoluna başvurulmamış olmakla bu veri Dairemiz kararında da esas alınmıştır.

İmzalı ücret bordrosu veya davacının imzasını taşıyan puantaj kayıtlarının bulunduğu dönemlerde ise yazılı delil aksine tanık anlatımına itibar edilmemiştir.

Davacının iş sözleşmesinin incelenmesinden sipariş geldiğinde çağrı üzerine çalışacağı açıkça belirtilmiştir. İş sözleşmesinden açıkça anlaşıldığı üzere davacı kadrolu işçilerden değildir. Sezonda tam çalışırken sezon dışında sipariş geldiğinde ve iş olduğunda, çağrılırsa çalışmaktadır. Şu halde davacının sezon dışı dönemde, her ay sürekli 15'er gün çalıştığının kabulü dosya kapsamındaki deliller ve emsal kararlarla örtüşmemektedir. Bu nedenle Eylül, Ekim, Kasım ve Aralık aylarında tam çalışma kabulü gerekirken bu aylar dışında, bildirimden daha fazla çalışıldığının ispat edilemediğinin kabulü gerekmiştir.

Davacının 2006/9 uncu dönemde iki ayrı işyerinden toplam 15 gün bildiriminin bulunduğu görülmekle birlikte iş bu davaya konu işyerinde yaptığı işin niteliğine göre çağrı üzerine ve dönemlik olarak çalışmasından dolayı başka işyerinde kısmi süreli çalışmasının iş bu davaya etkisinin bulunmayacağı kabul görmüştür. Zira davacının iş sözleşmesinin askıda olduğu dönem aralığında başka işveren nezdinde çalışmasına engel hukuki veya fiili bir durum bulunmamaktadır.

Belirtilen delil durumuna göre davacının 01.09.1999 tarihinde işe başladığı, kuruma yapılan bildirime ek olarak 1999/3 üncü dönem 43 gün, 2000/3 üncü dönem 20 gün, 2001/3 üncü dönem 47 gün, 2002/3 üncü dönem 34 gün, 2003/3 üncü dönem 40 gün, 2004/9 uncu ayında 5 gün, 2004/10 uncu ayında 5 gün, 2004/11 inci ayında 10 gün, 2004/12 inci ayında 30 gün, 2005/9 uncu ayında 10 gün, 2005/10 uncu ayında 10 gün, 2005/11 inci ayında 30 gün, 2005/12 inci ayında 10 gün, 2006/9 uncu ayında 15 gün, 2006/10 uncu ayında 20 gün, 2006/12 inci ayında 6 gün, 2007/9 uncu ayında 23 gün, 2007/10 uncu ayında 19 gün, 2007/11 inci ayında 21 gün,

2007/12 inci ayında 30 gün, 2008/9 uncu ayında 30 gün, 2008/10 uncu ayında 18 gün, 2008/11 inci ayında 6 gün, 2008/12 inci ayında 30 gün, 2009/11 inci ayında 15 gün, 2009/12 inci ayında 30 gün, 2010/11 inci ayında 27 gün, 2010/12 inci ayında 15 gün, 2011/9 uncu ayında 15 gün, 2011/10 uncu ayında 30 gün, 2011/11 inci ayında 30 gün, 2011/12 inci ayında 30 gün, 2012/9 uncu ayında 17 gün çalışmasının bulunduğu ve fakat bildiriminin yapılmadığının tespiti gerekmiştir... " gerekçesiyle;

"1-Davalı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurularının kabulü ile; Saruhanlı Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinden verilen 22/03/2022 tarih, 2019/406 Esas ve 2022/183 Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.2 hükmü gereğince kaldırılmasına, Davacının davasının kısmen kabulü ile,

Davacının davalı işverene ait, 1029365.45 sicil sayılı işyerinde, dönemin asgari ücreti ile, 1999/3 üncü dönem 43 gün, 2000/3 üncü dönem 20 gün, 2001/3 üncü dönem 47 gün, 2002/3 üncü dönem 34 gün, 2003/3 üncü dönem 40 gün, 2004/9 uncu ayında 5 gün, 2004/10 uncu ayında 5 gün, 2004/11 inci ayında 10 gün, 2004/12 inci ayında 30 gün, 2005/9 uncu ayında 10 gün, 2005/10 uncu ayında 10 gün, 2005/11 inci ayında 30 gün, 2005/12 inci ayında 10 gün, 2006/9 uncu ayında 15 gün, 2006/10 uncu ayında 20 gün, 2006/12 inci ayında 6 gün, 2007/9 uncu ayında 23 gün, 2007/10 uncu ayında 19 gün, 2007/11 inci ayında 21 gün, 2007/12 inci ayında 30 gün,

2008/9 uncu ayında 30 gün, 2008/10 uncu ayında 18 gün, 2008/11 inci ayında 6 gün, 2008/12 inci ayında 30 gün, 2009/11 inci ayında 15 gün, 2009/12 inci ayında 30 gün, 2010/11 inci ayında 27 gün, 2010/12 inci ayında 15 gün, 2011/9 uncu ayında 15 gün, 2011/10 uncu ayında 30 gün, 2011/11 inci ayında 30 gün, 2011/12 inci ayında 30 gün, 2012/9 uncu ayında 17 gün çalışmasının Kuruma bildirilmediğinin tespitine,

Davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, " karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde feri müdahil kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Feri müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde; İstinaf gerekçeleri ile kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu madde hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup feri müdahil kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler ve dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,