Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/376 K.2023/7301

Taraflar arasındaki Fransa'da geçen çalışma ve ev kadınlığı sürelerinden dolayı başlangıcının 20.5.1989 tarihi olarak tespiti ile 1.8.2019 tarihinden itibaren aylık bağlanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin yurt dışında ev kadınlığı süreleri ile hizmetlerinin bulunduğunu,davacının yurt dışındaki ilk sigortalı çalışmasının 01.01.1995 olduğunu, davacının ev kadınlığının 10.01.1988 tarihinde başladığını, davacının yurt dışındaki 01.01.1995 tarihli sigorta başlangıcının Türkiye'de de sigorta başlangıcı olarak kabul edilerek ev kadınlığı süresi kadar 2021 günlük ev kadınlığı süresi kadar geri çekildiğinde sigorta başlangıç tarihinin 20.05.1989 olacağını ve 45 yaş 5300 gün koşullarını taşıdığı İçin yaşlılık aylığına hak kazanacağını,

davalı kurumca 2018/38 sayılı genelgeye göre ev kadınlığı sürelerinin dikkate alınmadığını, belirterek davacının sigorta başlangıç tarihinin 20.05.1989 olduğunun kabulüne ve yaşlılık aylığı bağlanması için yaptığı 17.07.2019 tarihi itibariyle aylık bağlanarak ödenmeyen aylıkların yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının evraklarının incelendiğini ve 2018/38 sayılı genelgeye göre yurt dışında ilk işe giriş tarihinin 01.01.1995 olduğu ve 10.01.1988-26.09.2018 tarihleri arasında 5310 gün prim ödeme gün sayısının olduğunu, 506 sayılı Kanun'un geçici 81 inci maddesinin B/L fıkrasına göre 51 yaş 5750 gün prim ödeme şartının yerine getirmemesi nedeniyle aylığın bağlanamayacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle. Kurum tarafından, davacı tarafın dosyasının 3201 Sayılı Kanun'un ve bu kanunun uygulama usul ve esaslarını düzenleyen 06.11.2018 tarih, 14860380 sayılı 2018/38 sayılı genelgeye göre incelenmesi sonucunda yurtdışında işe ilk giriş tarihinin 01.01.1995 olduğu ve 10.01.1998-26.09.2018 tarihleri arasında 5310 gün prim ödeme gün sayısının bulunduğunun tespit edildiği,

4759 sayılı Kanun'un 81 inci maddesinin B/L fıkrasına göre 51 yaşını doldurmuş kadın sigortalıların yaşlılık aylığından yararlanabilmesi için 20 yıllık sigortalılık sürelerinin bulunması ve bu süre içerisinde en az 5750 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primini ödemiş olmaları gerektiği, davacı tarafın bu şartları taşımadığı, bu sebeple davacı tarafın yaşlılık aylığı talebinin haklı gerekçeyle müvekkil kurum tarafından reddedildiği,

bu hususlar dikkate alınmadan ve gerekli incelemeler yapılmadan hatalı olarak hazırlanan bilirkişi raporuna dayanarak karar kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçeleriyle, yerel mahkemece verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili dilekçesinde özetle; kurum tarafından, davacı tarafın dosyasının 3201 sayılı Kanun'un ve bu kanunun uygulama usul ve esaslarını düzenleyen 06.11.2018 tarih, 14860380 sayılı 2018/38 sayılı genelgeye göre incelenmesi sonucunda yurtdışında işe ilk giriş tarihinin 01.01.1995 olduğu ve 10.01.1998-26.09.2018 tarihleri arasında 5310 gün prim ödeme gün sayısının bulunduğunun tespit edildiği,

4759 sayılı Kanun'un 81 inci maddesinin B/L fıkrasına göre 51 yaşını doldurmuş kadın sigortalıların yaşlılık aylığından yararlanabilmesi için 20 yıllık sigortalılık sürelerinin bulunması ve bu süre içerisinde en az 5750 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primini ödemiş olmaları gerektiği, davacı tarafın bu şartları taşımadığı, bu sebeple davacı tarafın yaşlılık aylığı talebinin haklı gerekçeyle müvekkil kurum tarafından reddedildiği,

bu hususlar dikkate alınmadan ve gerekli incelemeler yapılmadan hatalı olarak hazırlanan bilirkişi raporuna dayanarak karar kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçeleriyle, kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık,Fransa'da geçen çalışma ve ev kadınlığı sürelerinden dolayı başlangıcının 20.05.1989 tarihi olarak tespiti ile 01.08.2019 tarihinden itibaren aylık bağlanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk Davanın yasal dayanağı 3201 sayılı Kanun'un 1 inci ve devamı maddeleri ile uluslararası sözleşme hükümleridir.

3. Değerlendirme

Somut olayda; yurt içinde 17.09.2018-26.09.2018 tarihleri arası 3 gün 4/1-a çalışması bulunan davacının 24.10.2018 tarihli borçlanma talebi ile ev kadınlığı ve çalışma süreleri olarak 10.1.1988-7.4.2004 tarihleri arasındaki yurtdışında geçen toplam 5300 günlük süreyi, 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a maddesi kapsamında borçlanıp 14.11.2018 tarihinde borçlanma bedelini ödediği, davacı 17.7.2019 tarihinde tahsis talebinde bulunduğu, Kurumca bu talebin reddedildiği, davacının Fransa sigorta merciine ait çalışma belgesi incelendiğinde, 01.01.1995 tarihinden itibaren ranta tabi çalışmasının başladığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece. 3201 sayılı Kanun'un 5 inci maddesine göre, uluslararası sosyal güvenlik sözleşmelerinde hüküm bulunmayan hallerde, sosyal güvenlik kanunlarına tabi hizmetleri olanların, sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki süreleri borçlanmaları halinde, sigortalılığın başlangıç tarihi, borçlanılan gün sayısı kadar geriye götüreleceği düzenlenmiş olup.

Türkiye ile Fransa arasında sözleşme olduğu ve bu sözleşmede sigorta başlangıcına dair hüküm bulunduğundan, davacının Fransa'da ranta tabi süresinin başladığı 01.01.1995 tarihinden geriye doğru gidilmek sureti ile sigorta başlangıcının 20.05.1989 olarak tespiti yerinde değildir.

Ayrıca, 3201 sayılı Kanun'un 5 inci maddesine göre davacının borçlandığı süre olan 5300 günün Türkiye’de çalışmaya başladığı tarihten geriye götürülmesi durumunda rant öncesi bir tarihe denk gelmediği anlaşılmaktadır. Bu bağlamda Mahkemece, ranta giriş tarihi olan 01.01.1995 tarihinin sigorta başlangıcı olduğu kabul edilerek tahsis koşulları incelenerek sonucuna göre karar verilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının bu nedenle BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,