Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/3822 K.2023/6949

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen rücuan tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın, taraf vekilleri tarafından temyizi neticesinde kararın bozulması üzerine bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde davanın kabulüne karar verilmiş; bu kararın da bozulması üzerine İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulü, kısmen reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı kurum vekili, 10.09.2012 tarihinde meydana gelen iş kazası nedeniyle kazalıya bağlanan gelir ve ödenen geçici iş göremezlik ödeneğinden oluşan kurum zararının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, Sosyal güvenlik denetmeni tarafından hazırlanan kusur raporunu kabul etmediklerini, bildirdikleri tanıkların dinlenmesini, kusur oranın tespiti için uzman heyetten rapor alınmasını, halefiyet ilkesine dayanan bu davada davacı kurumun talep etiği 40.885,87 TL’yi sigortalısına ödemediğini, belirtilen nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 24.11.2015 tarih, E.2014/539, K.2015/1079 sayılı kararıyla; davacı SGK tarafından 10.09.2012 tarihli iş kazası nedeniyle kazazede işçiye ilk peşin sermaye değerli gelir bağlandığı, hesap bilirkişisi tarafından tanzim olunan 19.11.2015 tarihli raporda mahsup işlemi de yapıldıktan sonra davalı şirketten tahsili mümkün zarar miktarının belirtildiği, davacı kurumun talebinin hesap bilirkişi raporunda belirtilen miktarda yerinde olduğu, geçici iş göremezlik ödeneğine ilişkin iddianın ispatlanamadığı kanaatine ulaşılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İlk Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairenin 31.10.2018 tarih ve E.2016/10748, K.2018/8695 sayılı kararında. 1) Somut olayda, hükme esas alınan kusur raporuna göre, davalı işverenin %80 oranında, kazalının %20 oranında kusurlu oldukları kabul edilmek suretiyle hüküm kurulduğu, söz konusu raporun oluşa uygun olmadığı anlaşılmakla.

Mahkemece, soyut ifadelere dayanmayan, iş güvenliği mevzuatına göre hangi önlemlerin alınması gerekeceği, bu önlemlerin işverence alınıp alınmadığı ve alınmış önlemlere sigortalı işçinin uyup uymadığı ve dayanağı mevzuat hükümleri ayrıntılarıyla irdelenerek, iş kazasının olduğu meslek kolu ile iş ve işçi güvenliği konusunda uzman bilirkişi kurulundan alınacak kusur raporu ile sonuca gidilerek karar verilmesi gerektiği.

2) Mahkemece, gerçek zarar hesabı yapmak suretiyle karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olmasının, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedeni olduğu gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesince verilen karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 07.01.2021 tarih ve E. 2018/761, K.2021/12 sayılı kararı ile dosya içeriğinde yer alan kusur raporunda iş yerinde bantların silindirlerinde yapılacak olan bakım ve temizlik işlemlerine uygun iş organizasyonu yapılarak bakım ve temizlik işlerinin bantlar kapalıyken yapılmasının sağlanmaması,

kazanın meydana geldiği bandın silindirlerinin açık vaziyette dönmekte iken dönen silindirlere çalışanların el, kol, parmak gibi uzuvların kapılmaması için koruyucular vasıtasıyla kapatılmaması ya da bunun yerine banda çalışanların el, kol, parmak gibi uzuvlarının erişimini önleyici korkulukların olmamasının kazanın temel nedeni olarak gösterildiği, kusur raporunda, davalının %80 kusurunun olduğu, kazalı işçinin ise yaşanan kazada %20 kusurlu bulunduğunun belirtildiği ve olayın oluş şekline uygun olduğu,

denetime elverişli hukukçu hesap bilirkişisinin raporunda tespit edilen 32.708,69 TL'nin, onay tarihi olan 01.02.2013 tarihinden itibaren davalıdan alınıp davacı Kuruma ödenmesi gerektiği belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

C. 2 inci Bozma Kararı

Dairenin 02.06.2021 tarih ve E.2021/2333, K.2021/7524 sayılı kararında; davalı işveren tarafından 18.12.2014 tarihinde ödendiği davacı kurum tarafından belirtilen 15.479,07 TL tutarındaki ödemenin davaya konu gelir ve geçici iş göremezlik ödeneği kalemlerinden hangilerine ilişkin olarak ve ne miktar yapıldığı belirlenmek suretiyle ve hükmedilmesi gereken miktarların mahsup edilmesi ile sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesinin isabetsiz bulunduğu; kabule göre de; 2.502,78 TL tutarındaki geçici iş göremezlik ödeneğinin varlığına delalet eden tüm kayıt ve belgeler temin edilmeksizin söz konusu miktar yönünden kabule karar verilmesinin yerinde görülmediği gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesince verilen karar bozulmuştur.

D. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı işyeri çalışanlarından kurum sigortalısı ...'un 10.09.2012 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu malul kaldığı, kaza sebebi ile sigortalıya 32.708,69 TL peşin sermaye değerli gelir bağlandığı, dosya münderecatında yer alan Yargıtay bozma ilamı, usuli müktesep hak, davalının %80 oranında kusurlu olması, hüküm tesis etmeye ve denetime elverişli aktüerya bilirkişisinin 24.06.2022 tarihli raporu doğrultusunda, 30.706,47 TL'nin, onay tarihi olan 01.02.2013 tarihinden itibaren davalıdan alınıp davacı Kuruma ödenmesine; davacı kurumun fazlaya ilişkin talebi hakkında ise, dava devam ederken, davalı şirket tarafından ödeme yapıldığından, karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı kurum ve davalı Mithat Topal İnş. Ltd. Şti. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı kurum, kusurun hatalı tespit edildiğini, işverenin %100 kusurlu olduğunu, geçici iş göremezlik ödeneği yönünden de davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı şirket vekili, yapılan 15.479,07 TL tutarındaki ödemenin mahsubu gerektiğini, lehe vekalet ücreti hükmedilmesi gerektiğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası ile 5510 sayılı Kanun'un 21 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesinde hukukça imkan bulunmadığı anlaşılmakla; taraf vekillerinin temyiz dilekçeleri kararın bozmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı kurum ve davalı şirket vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,