Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/386 K.2023/2648

...

MAHKEMESİ

... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

SAYISI

2022/3531 E., 2022/3083 K. ... HÜKÜM/KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ

... 1. İş Mahkemesi

SAYISI

2021/125 E., 2022/345 K.

Taraflar arasındaki 1479 sayılı Kanun kapsamında sigortalılık süresinin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, 28.09.1999 tarihinden itibaren sanayi ve endüstriyel malzemeler, ekipman, makine ticareti işi ile uğraşmasına ve 28.09.1999 tarihinde vergi kaydı ile 05.10.1999 tarihinden itibaren de oda ve sicile kaydının bulunmasına rağmen davalı kurum tarafından sigorta başlangıç tarihinin 28.09.1999 olarak işleme alınmadığını, davalı Kuruma 22.06.2017 tarih ve 8040646 sayılı başvurusuna kurumca 619 sayılı KHK ile tescil tarihinin 04.10.2000 tarihi öncesine çekilmesinde yasal imkan olmadığının belirtildiğini, sigorta başlangıcının 04.10.2000 tarihi olarak gözüktüğünü belirterek sigorta başlangıç tarihinin 28.09.1999 olarak tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, davacı sigortalı hakkında yapılan Kurum işlemlerinin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Mevcut şartlar altında, davacının vergi kydı başlangıç tarihi olan 28.09.1999 tarihinin Bağ-Kur sigortalılık başlangıç tarihi olarak etspit edilebileceği anlaşıldığından davanın kabulü ile davacının zorunlu Bağ-Kur sigorta başlangıç tarihinin 28.09.1999 tarihi olduğunun tespitine karar vermek gerekmiş aşağıdaki hüküm kurulmuştur." gerekçesi ile davanın kabulüne, davacının zorunlu Bağ-kur sigorta başlangıç tarihinin 28.09.1999 tarihi olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri Davalı vekili, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu ve yerleşik yargıtay kararlarına aykırı olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı gerekçesi ile davalı Kurumun istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf gerekçelerini tekrarla temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 1479 sayılı Kanun kapsamında sigortalılık süresi tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile,

2- 01.03.1965 tarihinde yürürlüğe giren 17.07.1964 tarih ve 506 sayılı Kanun'unda uzun vadeli sigorta kolları bakımından sigortalılık süresi 108. maddede “Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında nazara alınacak sigortalılık süresinin başlangıcı, sigortalının, yürürlükten kaldırılmış 5417 ve 6900 sayılı Kanunlara veya bu kanuna tabi olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihtir.

Tahsis işlerinde nazara alınan sigortalılık süreleri, bu sürenin başlangıç tarihi ile, sigortalının tahsis yapılması için yazılı istekte bulunduğu tarih, tahsis için istekte bulunmuş olmayan sigortalılar için de ölüm tarihi arasında geçen süredir.” şeklinde düzenlenmiştir.

Ayrıca 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun'da uzun vadeli sigorta kolları bakımından sigortalılık süresi 38 inci maddede “Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında dikkate alınacak sigortalılık süresinin başlangıcı;

sigortalının, mülga 02.06.1949 tarihli ve 5417 sayılı İhtiyarlık Sigortası Kanununa, mülga 04.02.1957 tarihli ve 6900 sayılı Malûliyet, İhtiyarlık ve Ölüm Sigortaları Hakkında Kanuna, 17.07.1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa, 02.09.1971 tarihli ve 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununa, 17.10.1983 tarihli ve 2925 sayılı Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanununa, bu Kanunla mülga 17.10.1983 tarihli ve 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanununa ve 08.06.1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununa,

506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki sandıklara veya bu Kanuna tâbi olarak malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olarak ilk defa kapsama girdiği tarih olarak kabul edilir...” şeklinde düzenlenmiştir.

Bir günlük sigortalılık veya sigortalılık başlangıç tarihinin tespiti 506 sayılı Kanun'un 108 inci maddesinde ve 5510 sayılı Kanun'un 38 inci maddesinde düzenlendiği halde 1479 sayılı Kanun kapsamında bir günlük sigortalılık veya sigortalılık başlangıç tarihinin tespitine dair bir düzenleme bulunmamaktadır.

3.Değerlendirme Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 28.09.1999 tarihinden itibaren devam eden limited şirket kurucu ortaklığının bulunduğu ve ilk kez 25.08.2001 tarihinde bağkur sigortalılık tescil talebinde bulunması üzerine 04.10.2000 tarihi itibariyle sigortalılık tescilinin yapıldığı, eldeki dava ile bağkur sigortalılık başlangıç tarihinin 28.09.1999 olarak tespitine karar verilmesini istediği Mahkemece davanın kabul edildiği anlaşılmaktadır. Karar eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır.

Mahkemece davacıya talebi açıklattırılarak, sadece sigorta başlangıcı veya bir günlük sigortalılık süresi tespiti istenmesi halinde davanın reddine karar verilmesi, belli bir sigortalılık döneminin tespitini talep etmesi halinde ise bağkur sigortalılığının ilk tescil tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 1479 sayılı Kanun'un 3165 sayılı kanunla değişik 24 üncü ve 25 inci maddeleri kapsamında yapılacak inceleme ve değerlendirme sonucuna göre bir karar verilmesi gerekmektedir.

Mahkemenin bu maddi ve hukuki olguları gözetmeksizin eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar vermiş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI.KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

...