Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/4004 K.2023/10322

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı ve davalı Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak; müvekkilinin küçük ölçekte bir kafeteryanın işletmecisi olduğunu, işyerinde toplam üç sigortalı çalışan bulunduğunu, işyerinin ölçeği ve niteliği düşünüldüğünde de bu sayıdan fazla kişinin çalışmasını gerektirecek iş potansiyelinin olmadığını, müvekkilinin yasal düzenleme kapsamında sigorta primlerine ilişkin devlet teşviklerinden faydalandığını, Alanya Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından 22.08.2017 tarihli yazısında kayıtdışı istihdamla mücadele servisi raporuna istinaden işyerinde kayıt dışı çalışma tespiti yapıldığını, asgari ücret desteğinin 2017 yılı süresi boyunca kapatıldığını,

yersiz olarak faydalanılan asgari ücret desteğinden dolayı işyerine 409,59 TL prim borcu tahakkuk ettirildiği şeklinde bildirimde bulunulduğunu, aynı yazıda davalı Kurum tarafından ...

Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü kayıt dışı istihdamla mücadele servisinin 08.06.2017 tarihli raporuna istinaden diğer davalılar ..., ..., .. ve ...'e ilişkin işe giriş - işten ayrılış bildirgelerinin ve asıl nitelikteki aylık prim ve hizmet belgelerinin düzenlenerek verilmesi istendiğini, bahsedilen yazıda müvekkilinin 06/2017 döneminde bir ay süreyle işveren hissesinin %5 puanlık indirimden yararlanamayacağının bildirildiğini, yine Alanya Sosyal Güvenlik Merkezinin 22.08.2017 tarihli yazısı ile müvekkili lehine 29.506,00 TL idari para cezası uygulandığının bildirildiğini,

müvekkili tarafından 14.09.2017 tarihinde haksız işleme itiraz edildiğini, ancak davalı Kurumun 22.09.2017 tarih 2017/40 sayılı kararı ile itirazın reddedildiğini, müvekkilini işyerinde kolluk tarafından önleme araması yapıldığını, yasadışı hiçbir duruma rastlanmamasına rağmen çalışanların ve işyerinde o sırada müşteri olarak bulunan kişilerin tamamının kimliklerini toplanarak ..., ..., ..., ..., ... ve ...'in işyerinde çalıştıklarına dair tutanak tutulduğunu,

... ve ... isimli kişilerin işyerinde sigortalı olarak çalıştıklarının tespit edildiğinden bahsedilmekte ise de ...'in 04.03.2017-27.03.2017 tarihleri arasında müvekkiline ait işyerinde çalışmış olmakla birlikte, Şekerhane mahallesinde kendisine ait bir işyeri bulunduğunu ve Bağ-Kur mükellefi olduğunu, ... ile müvekkili arasında hiçbir zaman işçi işveren ilişkisi kurulmadığını, Ömer Cere'in bağ-kur emeklisi olup müvekkiline ait işyerinde hiçbir dönem çalışmadığını, Sibel Bozkut, ... ve ...'in de işyerinde müşteri olarak bulunduklarını, kurum tarafından müvekkili hakkında uygulanmış olan idari para cezasını iptali için ...

İdare Mahkemesine dava açıldığını beyanla, davalı Kurumun 22.08.2017 tarih 27196531-10.396.948 sayılı müvekkili hakkında destek unsurlarından yararlanmamasına, davalılar ..., ..., Yaşan Gündüz, ..., ... ve Özkan Yiğit adına işe giriş - işten ayrılış bildirgeleri ve asıl nitelikte aylık prim ve hizmet belgelerini düzenlenerek davalı kuruma sunulmasına ve yersiz olarak faydalanıldığı iddia edilen 409,59 TL prim borcu tahakkuk ettirilmesine ilişkin karar ve işlemin iptalini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının yanında çalıştığı kişileri davalı göstermesinde hukuki yarar olmadığını, davacının dava dilekçesinde davalı gösterdiği kişilerin kimler olduğunu, bag-Kur emeklisi olup olmadıklarını dahi bilirken yine başka yerde adreslerini de belirterek beyan etmişken adreslerini dava dilekçesinde yazmaması ''davalılar ile alakasının olmadığı'' kanaatini uyandırmaya çalışmakta olduğunu, işyeri dava dilekçesinde belirtildiği gibi cafe işletmesi olmayıp, gece 03.00- 04.00 de kadar devam eden kraliçe bar isimli içkili ve müzikli gece kulübü olduğunu,

14.05.2017 tarihli ...A Alanya adresinde kraliçe bar adlı işyerinde yapılan 5 polis memuru ve 5 kişi ilgilisince okudum yazılarak imzalanan tutanağa istinaden kurum işlemlerini yaptığını, tespitte, SGK işe giriş bildirgelerine göre ..., ...'ın işletmeci, ... isimli şahısların sigortalı olarak çalıştıkları belge üzerinden tespit edildiğini, yapılan kontrolde ...'in izinli olduğu, ...'un bar arkasında çalışır halde olduğu,

...'un şarkıcılık yaptığı, ...'in garsonluk yaptığının tespit edildiğini, kuruma bildirilen 3 sigortalı ..., ..., ...'ın tespit tarihinde işyerinde olmadıklarını, bu şahısların sahte sigortalı olma ihtimalleri olduğunu, davacının dava dilekçesinde ve kuruma bildirdiği bu 3 kişinin kolluk tarafından çalışan olarak tespit edilmediklerini, Kurumun yapılan işlemlerinde hukuka aykırılık bulunmamakta olup, haksız ve yersiz açılan, maddi ve hukuki dayanaktan yoksun olan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalılara usulüne uygun olarak yapılan tebligatlara rağmen davaya cevap vermedikleri anlaşılmıştır.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece davanın kısmen kabulü ile davalı Kurumun 22.08.2017 tarih 27196531-10.396.948 sayılı davacının destek unsurlarından yararlanmamasına dair işleminin, davalılar ... ve ... adına işe giriş işten ayrılış bildirgeleri (14.05.2017-14.05.2017) ve asıl nitelikte aylık prim hizmet belgelerinin düzenlenerek davalı Kuruma sunulmasına ilişkin prim borcu tahakkuk ettirilmesine dair karar ve işlemlerin iptaline, diğer davalılar ..., ..., ... ve ... yönünden talebin reddine, karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönlerinden hatalı olduğunu, açmış oldukları davanın tüm davalılar yönünden kabulüne ve müvekkilinin asgari ücret desteğinden yararlandırılmasından yasaklanmasına ilişkin Kurum işleminin iptaline karar verilmesi (tam kabul) gerekli iken, davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, İlk Derece Mahkemesince maddi vakıaların ve delillerin değerlendirilmesinde hataya düşüldüğünü, konuya ilişkin hukuk kurallarının hatalı yorumlandığını ve hatalı uygulandığını, bunun yanında İlk Derece Mahkemesince dosyada eksik inceleme yapıldığını ve delillerin eksik toplandığını,

bu haliyle de verilen kararın hatalı olduğunu, bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı SGK vekili istinaf dilekçesinde özetle; işyerinin dava dilekçesinde belirtildiği gibi cafe işletmesi olmadığını, Kraliçe Bar isimli içkili ve müzikli gece kulübü olduğunu, davacı tarafın müşteri olarak belirttiği kişilerin piyano çaldığını, şarkı söylediğini, barmen ve garson olarak çalıştığını, bu müşteri tanımının hayatın olağan akışına ters olduğun, kurum tarafından yapılan işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığını, davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verildiği halde müvekkili Kurum lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin de hatalı olduğunu, tüm bu nedenlerle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davacı ve davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

2.Davalı Kurum vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, prim borcu tahakkuk ettirilmesine, davacının destek unsurlarından yararlandırılmaması ilişkin kurum işlemlerinin iptali istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,