Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/4016 K.2023/4202

Taraflar arasındaki kurum işleminin iptali istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 4/1-a kapsamında 08.09.1997-25.01.2021 süresinde 7343 gün zorunlu sigortalı olarak çalıştıktan sonra 30.01.1984-01.09.1985 arasındaki 600 gün askerlik süresini de borçlandığını, askerlik borçlanmasına ait 8.150,40 TL'yi 31.12.2015 tarihinde Ziraat Bankası Bornova Şubesi nezdindeki Kurumun hesabına ödediğini, müteakiben 26.01.2021 günlü dilekçesi ile yaşlılık aylığı tahsis talebinde bulunduğunu, kendisine ...

Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Konak SGM’nce verilen 03.02.2021 tarihli yanıt yazısında; müvekkiline 08.09.1997-25.01.2021 tarihleri arasında toplam 7343 prim ödeme gün sayısının bulunduğunu ancak 2013/11 Genelgede yapılan 24.04.2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge ile yapılan değişiklik uyarınca zorunlu göçe tabi bulunmadığı gerekçesi ile askerlik hesabının dâhil edilmediği ve 57 yaş şartı ile 3600 gün koşulunu yerine getirmediğinden tahsis talebinin reddedildiğini,

davacı müvekkilinin 22.01.2021 günlü tahsis talebine istinaden yaşlılık aylığı bağlanarak biriken yaşlılık aylıklarının her birinin ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalı Kurumdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle. Adem Hatice oğlu 10.10.1964 Bulgaristan doğumlu davacının 4a sigortalılığı çalışmasının 08.09.1997 tarihinde başladığının görüldüğünü, Kurum kayıtlarının incelenmesinde, 17.12.2015 tarihli askerlik borçlanması talebine istinaden 31.12.2015 tarihinde 600 gün hizmet karşılığı askerlik borçlanması ödediğinin tespit edildiğini, ancak 2013/11 sayılı Genelgede 24.04.2019 tarihli ve 2019/9 Genelge ile yapılan değişiklik ile,

zorunlu göçe tabi olmaması nedeniyle askerlik borçlanması yapma hakkı olmadığının tespit edildiğini, bu nedenle askerlik borçlanmasının dikkate alınmadığını, 08.09.1997 tarihli işe girişine göre 25 yıl sigortalılık ve 57 yaş şartını sağlamadığından 03.02.2021 tarih ve 19695850 sayılı Kurum yazısı ile tahsis talebine ret yazısı yazıldığını, Kurumca yapılan işlemlerde herhangi bir usulsüzlüğün olmadığını, davacının yıl, yaş ve prim ödeme gün sayısı şartlarının her üçünü birden tamamlamış olmasının gerektiğini beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

Kararda özetle; davanın kabulü ile davacının 26.01.2021 tarihli tahsis talebini takip eden ay başı olan 01/02/2021 tarihinden itibaren davacıya yaşlılık aylığı bağlanması ve 03.02.2021 tarihinden itibaren başlamak üzere her bir aylığın ödenmesi gereken tarihlerden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Kurum tarafından davacıya ödenmesi gerektiğinin tespitine, karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

Davalı istinaf dilekçesinde özetle. İlk Derece Mahkemesince verilen kararın mevcut yasal düzenlemelere aykırı olduğunu, davacının emekli olabilmek için gerekli şartları yerine getirmediğinden talebinin reddedildiğini, “Sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelerden 01.01.1989 tarihinden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar zorunlu göçe tabi tutulan,

Türk vatandaşı olup Türkiye’de ikamet eden ve 01.07.1976 tarihli ve 2022 sayılı Kanun dahil olmak üzere Sosyal Güvenlik Kuruluşlarından gelir veya aylık almamak koşulu ile yurt dışında geçen ve belgelendirilen çalışma süreleri bu Kanuna göre borçlandırılmak suretiyle yaşlılık aylığı bağlanmasında sosyal güvenlikleri bakımından değerlendirilir.” hükmünün getirildiğini,

davacının tahsis dosyasında bulunan Bornova İlçe Nüfus Müdürlüğünün 10.12.2015 tarihli Denklik Belgesi konulu yazıya göre davacının Bakanlar Kurulu tarafından 02.05.2001 tarih ve 2001/2401 sayılı kararı ile vatandaşlığa alındığını ve Türkiye’ye zorunlu göç kapsamında gelmediğinin ortaya çıktığını, bu itibarla, askerlik borçlanması yapma hakkı bulunmadığı gözetilmeden, zorlama bir yorum ve eksik inceleme ile mevzuat hükümlerine aykırı olarak karar verildiğini beyanla, ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava; Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 41 inci maddesi

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,