Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/4150 K.2023/5721

Taraflar arasındaki kurum işleminin iptali ile eşinden ölüm aylığı bağlanan davacıya babasından dolayıda ölüm aylığı bağlanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 04.12.2017 tarihinde vefat eden eşinden dolayı ölüm aylığı almaktayken, 04.12.2017 tarihi itibariyle evliliğinin bitmesi sebebiyle 10.07.1984 tarihinde vefat eden babasından dolayı yetim aylığına hak kazandığını ileri sürerek, 10.07.1984 tarihinde vefat eden babasından dolayı eşinin ölüm tarihi olan 04.12.2017 tarihinden itibaren ölüm aylığı almaya hak kazandığının tespitine ve davalıdan 04.12.2017 tarihinden itibaren faizi ile tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

Dava konusu olayda, her ne kadar davacının babası 01.10.2008 tarihinden önce ölmüş ise de, davacının 01.10.2008 tarihinden sonra 04.12.2017 tarihi itibari ile dul kalması nedeniyle, hem geçici 91 inci maddenin son fıkrası, hem de, 5510 sayılı Kanun'un geçici 1 inci maddesine göre kız çocuğu sıfatıyla hak sahipliği sıfatını, dul kaldığı 04.12.2017 tarihinde ilk kez kazandığı ve böylece hakkında 506 sayılı Kanun mevzuatının uygulanma imkânının kalmadığı, bu yönde davanın yasal dayanağının 5510 sayılı Kanunun 34 üncü ve 54 üncü maddeleri olduğu,

54 üncü maddenin 5 inci bendine göre, hak sahibinin tercihine göre ana/baba veya eşe ait dosyaların birinden aylık bağlanacağı açıkça düzenlenmiş olup, bu nedenle davacının hem eşinden hem de babasından ölüm aylığı almasının mümkün olmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri: Davacı Vekilinin İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde; taleplerinin yasaya uygun olduğunu, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken usul ve yasaya aykırı şekilde reddinin doğru olmadığını belirterek, kaldırılmasını istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava dosyası incelendiğinde, babası üzerinden aylık alma açısından hakkı doğuran olay davacının eşinin vefat ettiği tarih olacağından, söz konusu tarihteki ilgili mevzuatın yukarıda belirtilen maddeleri uyarınca davacının çift aylığa hak kazanamadığı belirgindir.

Somut olayda; davacının Kuruma başvuru şartını yerine getirdiği, davacı ...'na 04.12.2017 tarihinde vefat eden eşinden dolayı 5510 sayılı Kanun'un 34 üncü maddesine göre 4/1-b kapsamında ölüm aylığı bağlandığı, davacının 10.07.1984 tarihinde vefat eden müteveffa babası Memik Ateş'ten dolayı da 17.05.2018 tarihinde kendisine ölüm aylığı bağlanmasını talep ettiği, davalı kurumun 07.03.2018, 18.09.2018, 06.11.2018, 14.02.2019 tarihli yazılarıyla.

Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin geçici 31 ve geçici 4 üncü maddeleri birlikte değerlendirildiğinde, Kanunun yürürlük tarihinden sonra vefat eden eşinden dolayı ölüm aylığı almakta iken ölüm tarihi Kanunun yürürlük tarihinden önce veya sonra olan babasından/ annesinden dolayı farklı ya da aynı statü kapsamında 05.12.2017 tarihinden sonra ölüm aylığı bağlanması talebinde bulunanlara Kanun'un 54 üncü maddesine göre değerlendirme yapılarak tercih ettiği aylığın ödeneceğinin,

hak sahibi 5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden sonra vefat eden eşinden dolayı 4/1-(b) bendi kapsamında aylık almakta iken Kanunun yürürlük tarihinden önce vefat eden ancak eşinin ölümüyle dul kalması nedeniyle babasından dolayı aylık hakkı doğan davacı ...'na her iki aylığın ödenmesine imkan bulunmadığından Kanunun 54 üncü maddesi gereğince tercih ettiği aylığın bildirilmesinin istenildiğinin, ancak herhangi bir tercihte bulunmamış olduğunun bildirildiği görülmekle, mahkemece verilen davanın reddi kararının usul ve yasaya uygun olduğu,

delillerin takdirinde herhangi bir isabetsizlik ve kamu düzenine aykırı bir halin varlığının tespit edilemediği dikkate alınmak sureti ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı Vekilinin Temyiz Sebepleri Davacı vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, eşinden ve babasından çift ölüm aylığı bağlanması ile kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 34 üncü ve 54 üncü maddesi.

3.Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,