Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/422 K.2023/3951

Taraflar arasında görülen Kurum işleminin iptali ve tespit davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi Kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacının 07.01.2011 - 01.06.2011 tarihleri arasındaki hizmetlerini iptal ederek yaşlılık aylığını kesen Kurum işleminin iptalini, çalışmasının fiili ve gerçek olduğunun tespitini, kesilen yaşlılık aylığının kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanarak ödenmeyen aylıkların ödenmesini, Kuruma borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum davanın reddine, davalı işveren davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, "Davanın reddine" karar verilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi kararının süresi içerisinde davacı vekilli tarafından istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; "1-İstinaf başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin 2 numaralı alt bendi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve ilk derece mahkemesi kararı yerine,

2-Davacının davasının kabulüne; aksi yöndeki kurum işleminin iptaline, davacının davalı yanında 07.01.2011 - 01.06.2011 tarihleri arasında çalıştığının, davacının kuruma yersiz ödemeden dolayı borçlu olmadığının ve emekli aylığının kesildiği tarihten itibaren tekrar bağlanması gerektiğinin tespitine" karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Daire kararında; "dava konusu dönemde davalı oda başkanının kim olduğu davacının kimlerin şoförlüğünü yaptığı tespit edilip, oda başkanını her gün nereden alıp nereye götürdüğü tespit edilerek bu kişinin konutu çevresinde zabıta araştırması yaptırılarak tespit edilecek kişilerden bilgi sahibi olanların tanık olarak beyanları alınmalı, davacının kullandığı ileri sürülen aracın plakasına dava konusu dönemde trafik cezası uygulanıp uygulanmadığı ile bu araçla adına trafik cezası uygulanan sürücü bulunup bulunmadığı araştırılıp, toplanacak deliller değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir" gerekçeleriyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "1-İstinaf başvurusunun kabulü ile Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin 2 numaralı alt bendi maddeleri gereği ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve ilk derece Mahkemesi kararı yerine geçmek üzere,

2-Davacının davasının kabulüne; aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline, davacının davalı yanında 07.01.2011 - 01.06.2011 tarihleri arasında asgari ücretle çalıştığının, davacının kuruma yersiz ödemeden dolayı borçlu olmadığının ve emekli aylığının kesildiği tarihten itibaren tekrar bağlanması gerektiğinin tespitine" karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili, Kuruma başvuru şartının yerine getirilmediği, eksik araştırma ve incelemeyle karar verildiği, Davalı işveren vekili, davacının oda bünyesinde çalıştığı, işveren olarak bütün sorumluluklarını yerine getirdikleri, dava açılmasına sebebiyet vermediklerinden aleyhe yargılama gideri verilemeyeceği gerekçeleriyle kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının iptal edilen bildirimlerinin gerçek ve fiili olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 59 ve 86 ncı madde hükümleridir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalılar vekilleri tarafından temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalılar vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgilisinden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,