Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/4256 K.2023/7426

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ödeme emrinin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Kararın, davacı vekili tarafından temyizi neticesinde ilk kararın bozulması üzerine bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde davanın kabulüne karar verilmiş; bu kararın da bozulması üzerine İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Davanın kısmen kabulüne dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; dava dışı... Turizm Otel İşletmeciliği Ltd. Şti.'nin davalı Kuruma 2012/014935, 2012/030898, 2012/014990, 2012/015960, 2012/015959, 2013/052271 takip sayılı dosyalarından takip edilen borçların tahsili amacıyla davacı adına mezkur dava dışı şirket ortağı olan ... Turizm Tic. Ltd. Şti.'nin ortağı sıfatıyla çıkarılan ödeme emirlerinin iptalini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 30.03.2015 tarihli ve 2014/628-2015/232 sayılı kararı ile "HMK'nun 114/1-2 ve 115/2 maddesi gereği dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddine" karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İlk Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin (Kapatılan) 08.09.2015 arih ve 2015/11024 -2015/15994 Karar sayılı kararında; "Mahkemece işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerekirken bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın eksik araştırma ve inceleme sonucunda yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir."gerekçesiyle söz konusu karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 18.10.2017 tarihli ve 2015/574-2017/472 Karar sayılı kararı ile "davanın kabulüne, Davalı kurum tarafından davacıya gönderilen 2012/014935, 2012/030898, 2012/014990, 2012/015960, 2012/015959, 2013/052271 sayılı ödeme emirleri nedeniyle davacının borçlu olmadığının tespiti ile ödeme emirlerinin davacı yönünden iptaline" ” karar verilmiştir.

C. 2'nci Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin (Kapatılan) 12.02.2018 tarih ve 2017/6598 - 2018/1095 Karar sayılı kararında; "Yapılacak iş, prim borcunun, 6183 sayılı Kanun'un 35 inci maddesi gereğince dava dışı borçlu şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilip edilemeyeceğini araştırmak, borçların şirketten tahsil edilememesi durumunda; hissedar şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilip edilemeyeceğini araştırmak, şirketten tahsil edilememesi durumunda; hissedar şirketin hissedar olduğu dönemler ve davacının da hissedar şirkette müdür olduğu dönemler dikkate alınarak tahsil imkansızlıkları araştırıldıktan sonra davacının sorumlu olacağına karar vermekten ibarettir." gereğine işaret edilerek İlk Derece Mahkemesince verilen karar bozulmuştur.

D. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 21.11.2018 tarihli ve 2018/204-2018/405 sayılı kararı ile "1-Davanın kısmen kabulüne,

Davalı Kurum tarafından davacıya gönderilen 2012/14935, 2012/014990, 2012/15960 sayılı ödeme emirleri nedeniyle davacının davalı kuruma borçlu olmadığının tespitine, bu ödeme emirlerinin davacı yönünden iptaline,

Davalı Kurum tarafından davacıya gönderilen 2012/030898 sayılı ödeme emrinin 2011/9, 10, 11. aylar yönünden davacının davalı kuruma borçlu olmadığının tespitine, davacı yönünden bu aylar nedeniyle ödeme emrinin iptaline, 2011/12. ay ve 2012/1. ay yönünden talebin reddine,

Davalı Kurum tarafından davacıya gönderilen 2012/015959 sayılı ödeme emrinin 2011/10. ve 11. aylar yönünden davacının davalı kuruma borçlu olmadığının tespitine, davacı yönünden bu aylar nedeniyle ödeme emrinin iptaline, 2011/12. ay yönünden talebin reddine,

Davalı Kurum tarafından davacıya gönderilen 2013/052271 sayılı ödeme emri yönünden davanın reddine” karar verilmiştir.

E. 3 üncü Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin (Kapatılan) 09.12.2019 tarih ve 2019/1014 -2019/7572 sayılı kararında, "Yapılacak iş; ödeme emirlerindeki işyeri sicil numaralarını tespit ederek...Şubeye ait olan ödeme emirlerinden davacının müdürlük dönemleri yönünden imza yetkisi gereği sorumlu olacağına karar vermek....şube işyerine ait olmayan ödeme emirleri yönünden ise şimdiki gibi tahsil imkanını 6183 sayılı Kanun 3 üncü maddesi gereği araştırmak tahsil imkansızlıkları araştırıldıktan sonra dava konusu borçların ödenip ödenmediğini de tespit ederek davacının sorumluluğunu belirlemekten ibarettir." gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesince verilen karar bozulmuştur.

F. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Yargıtay bozma ilamına uyulmasına karar verilerek bozma kararı doğrultusunda yapılan incelemede; "1-Davanın kısmen kabulüne,

1-)Davacıya 2013/52271 E sayılı takip dosyası üzerinden prim borcuna ilişkin olarak gönderilen ödeme emrinin içerdiği borçlar ile 2012/30898 E sayılı takip dosyası üzerinden prim borcuna ilişkin olarak gönderilen ödeme emrinin içerdiği 2012 yılının 1. ayına ait prim borcuna ilişkin kısmının iptaline,

2-)Davaya konu edilen 2012/30898 E sayılı takip dosyası üzerinden gönderilen ödeme emrinin içerdiği 2011 yılının 9, 10, 11 ve 12. aylarına ait prim borcuna ilişkin kısmının iptaline ilişkin dava ile 2012/14935, 2012/14990, 2012/15960, 2012/15959 E sayılı takip dosyaları üzerinden gönderilen ödeme emirlerinin iptaline ilişkin davanın reddine" karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; gönderilen ödeme emirlerinin Merkez Şubeye aittir ve...Şube ile ilgisi bulunamadığını, davacının sorumlu olmadığını, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, dosya içeriğine ve bilirkişi mütalaasına aykırı ve tam tersine bir karar verilmiş olmasının usul ve yasaya, hukuka aykırı olduğunu, mahkemece davacının 2012/1. ve 2. Dönemleri İle sınırlı olarak sorumlu olduğu kabul edildiği halde, bu kabule tamamen ters bir karar verildiğini belirtilerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili; Davacının şirket müdürlüğünü yaptığı dönem ile takibe konu olan borç dönemleri birbirine uyduğunu, davacının takibe konu olan borç dönemlerinde ... Turizm Tic. Ltd. Şirketi'nin temsil ve ilzamla yetkili müdürü olduğunu, Kurumun asıl prim borçlusu... Turizm Otel İşletmeciliği Ltd.Şti. olsa da... Turizm Otel İşletmeciliği Ltd.Şti.'nin %95 hisseyle ortağı başka bir tüzel kişilik ve şirket olan ... Turizm Tic. Ltd. Şirketi olup, davacı da takibe konu olan borç dönemlerinde ... Turizm Tic. Ltd. Şirketi'nin temsil ve ilzam ile yetkili kanuni temsilcisi olduğundan davacının da kuruma karşı olan prim borçlarından işverenleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olması gerektiğini belirtilerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ödeme emrinin iptali ve borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297 nci maddesinde "Hüküm sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, mümkünse sıra numarası altında açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir", hükmü öngörülmüştür. Hükümlerin çelişkiden uzak ve infaza elverişli olması kamu düzeniyle ilgilidir.

Tarafların dava yönünden, hukuk düzenince hangi nedenle haklı veya haksız görüldüklerini anlayıp değerlendirebilmeleri ve Yargıtay’ın hukuka uygunluk denetimini yapabilmesi için, ortada, usulüne uygun şekilde oluşturulmuş; hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsamda verildiğini ayrıntılarıyla gösteren, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıktaki bir gerekçe bölümünün ve buna uyumlu hüküm fıkralarının bulunması zorunludur.

3. Değerlendirme

Eldeki davada, Mahkemece verilen 23.11.2022 tarihli kısmen kabul kararının gerekçe kısmında "2012/14935 ve 2012/30898 sayılı ödeme emirlerinin dava dışı... Turizm Otel İşletmeciliği Ltd. Şti....şubesine ait olmadığı, bu durumda, dava dışı... Turizm Otel İşletmeciliği Ltd.

Şti.'nin 2011/5., 6., 7., 8., 9., 10., 11., 12., 2012/1. ve 2. dönemlerine ilişkin prim aslı ve gecikme zamlarından, davacının 2012/1. ve 2. dönemleri ile sınırlı olarak sorumlu olduğu” denmiş hüküm kısmında ise, "davacıya 2013/52271 E sayılı takip dosyası üzerinden prim borcuna ilişkin olarak gönderilen ödeme emrinin içerdiği borçlar ile 2012/30898 E sayılı takip dosyası üzerinden prim borcuna ilişkin olarak gönderilen ödeme emrinin içerdiği 2012 yılının 1. ayına ait prim borcuna ilişkin kısmının iptaline, davaya konu edilen 2012/30898 E sayılı takip dosyası üzerinden gönderilen ödeme emrinin içerdiği 2011 yılının 9, 10,

11 ve 12. aylarına ait prim borcuna ilişkin kısmının iptaline ilişkin dava ile 2012/14935, 2012/14990, 2012/15960, 2012/15959 E sayılı takip dosyaları üzerinden gönderilen ödeme emirlerinin iptaline ilişkin davanın reddine" karar verilerek gerekçe ile hüküm arasında çelişki oluşturulmuştur.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki olgular üzerinde durulmadan çelişkili şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının sair hususlar incelenmeksizin yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,