Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/4260 K.2024/4923

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl ve birleşen davalar yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı kazalı ... vekili davalılar ... İnş. Tur. Eml. Kom. Tic. ve San. Ltd. Şti. ve ... Dek. Mob. Gra. Mer. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.‘ne karşı açtığı asıl dava doyası ile davalı ... Sig. A.Ş.‘ne karşı açtığı birinci birleşen dava dosyasında davalı ... şirketinin sorumluluğu teminat limitleri ile sınırlı olmak kaydıyla toplam 1.824.499,23 TL maddi tazminatın davalılardan tahsilini, davacı kazalı ..., eş ... ve çocuklar Berat, ... ve ... ... İnş. Tur. Eml. Kom. Tic. ve San. Ltd. Şti. ve ... Dek. Mob. Gra. Mer. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.‘ne karşı açtıkları ikinci birleşen dava dosyası ile kazalı için 160.000,00 TL, eş için 100.000,00 TL, çocuklar için 50.000,00’er TL manevi tazminatın tahsilini talep ve dava etmişlerdir.

II. CEVAP

Davalılar özetle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuşlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 06.12.2019 tarih ve 2016/65 Esas, 2019/465 Karar sayılı kararıyla; asıl ve birinci birleşen dava dosyası yönünden davacı kazalı lehine 783.775,13 TL maddi tazminat ile 520.361,95 TL bakıcı gideri ödenmesine, ikinci birleşen dava dosyası yönünden davacı kazalı lehine 120.000,00 TL, eş lehine 40.000,00 TL, çocuklar lehine 20.000,00’er TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin anılan kararına karşı süresi içinde davacılar, davalı ... Dek. Mob. Gra. Mer. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ve davalı ... şirketi tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine bölge adliye mahkemesince verilen 17.11.2020 tarihli kararla başvuruların esastan reddine karar verilmesinden sonra, davacılar vekilince ibraz edilen davadan feragat dilekçesi nedeniyle bölge adliye mahkemesince 18.12.2020 tarihli ek kararla feragat nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin 17.11.2020 tarihli asıl kararına karşı davalı ... şirketi, 18.12.2020 tarihli ek kararına karşı davalı ... şirketi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairemiz'in 19.04.2022 tarih ve 2021/2613 Esas, 2022/5877 Karar sayılı kararı ile davalı ... şirketinin asıl karara yönelik temyiz istemi açısından hukuki yarar yokluğundan temyiz isteminin reddine, davalı ... şirketinin ek karara yönelik temyiz istemi açısından asıl ve birleşen davalar yönünden ayrı ayrı karar verilmesi gerektiğinden bahisle ek kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesince bozma ilamına uyulduktan sonra yukarıda tarih ve sayısı belirtilen temyiz incelemesine konu 23.11.2022 tarih, 2022/4774 Esas, 2022/4612 Karar karar ile maddi tazminat taleplerine ilişkin asıl ve birinci birleşen dava dosyası yönünden ayrı ayrı olmak üzere “maddi tazminat talepleri yargılama aşamasında ödendiğinden davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, davacının Sulh ve İbra Sözleşmesine göre yargılama gideri ve vekalet ücreti talebi olmadığı anlaşıldığından lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,",

sadece manevi tazminat taleplerine ilişkin ikinci birleşen dava dosyasında “talep edilen manevi tazminatlar yargılama sırasında ödendiğinden konusuz kalan davada karar verilmesine yer olmadığına, reddedilen manevi tazminat tutarı dikkate alınarak davalı ... İnş. Tur. Emlak Komisyonculuğu Tic. ve San. Ltd. Şti. lehine davacıların hak kazandığı vekalet ücreti ile sınırlı olarak 33.800,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak bu davalıya verilmesine, ” karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen 23.11.2022 kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle, konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair hüküm kurulmuş olmasına rağmen davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, huzurdaki davanın açılmasına davalıların kendileri sebebiyet verdiğini, müvekkillerinin zararının yargılama devam ederken karşılanması nedeniyle hakkın özünden feragat edilmediğini, esasında davanın sulh nedeniyle konusuz kaldığını, müvekkillerinin zararını karşılamayan hatta müteselsil sorumlu olduğu diğer davalı tarafından zarar karşılandığı için borçtan kurtulan davalı yararına vekalet ücreti hükmedilmemesi gerektiğini,

zira aslında konusuz kalan davanın esası hakkında verilmiş bir karar bulunmadığını, dava esastan reddedilmiş gibi davalı lehine vekalet ücreti hükmedilmesinin hakkaniyete de aykırı olduğunu, bölge Adliye Mahkemesi kararının kendi içinde çelişkili olup mahkemece asıl dava ve birleşen dava yönünden karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmişken asıl dava yönünden vekalet ücretine hükmedilmeyip birleşen dava yönünden vekalet ücretine hükmedildiğini, ayrıca dosyada reddedilen veya hükmedilen bir manevi tazminat yokken hükme konu olmayan (konusuz kalan) bir alacak üzerinden vekalet ücreti hükmedilmesinin de mümkün olmadığını,

yerel mahkeme kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurmayan davalının bölge adliye mahkemesi kararına karşı temyiz yoluna başvurmasının mümkün olmadığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369'uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371'inci maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417'inci maddesi, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13, 16, 20 ve 21'inci maddeleri ile 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 8'inci ve 31'inci maddeleri.

3. Değerlendirme Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davacılar vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Dosya kapsamından, asıl ve birinci birleşen dava dosyası yönünden ayrı ayrı olmak üzere “maddi tazminat talepleri yargılama aşamasında ödendiğinden davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, davacının Sulh ve İbra Sözleşmesine göre yargılama gideri ve vekalet ücreti talebi olmadığı anlaşıldığından lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,", sadece manevi tazminat taleplerine ilişkin ikinci birleşen dava dosyasında “talep edilen manevi tazminatlar yargılama sırasında ödendiğinden konusuz kalan davada karar verilmesine yer olmadığına, reddedilen manevi tazminat tutarı dikkate alınarak davalı ...

İnş. Tur. Emlak Komisyonculuğu Tic. ve San. Ltd. Şti. lehine davacıların hak kazandığı vekalet ücreti ile sınırlı olarak 33.800,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak bu davalıya verilmesine, ” karar verildiği anlaşılmaktadır.

Feragat, davayı sona erdiren ve yapıldığı anda sonuç doğuran tek taraflı bir usûl işlemi olup 6100 sayılı Kanun'un 310. maddesine göre karar kesinleşinceye kadar her aşamada yapılabilir. Aynı Kanun'un 311 inci maddesine göre de feragat kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur.

Somut olayda Dairemiz'in 19.04.2022 tarihli bozma ilamında Bölge Adliye Mahkemesi'nin 18.12.2020 tarihli ek kararı ile asıl ve birleşen davalar yönünden tek bir feragat nedeniyle red kararı verilmesinin hatalı olduğu, asıl ve birleşen davalar yönünden ayrı ayrı hüküm tesis edilmesi gerektiğine işaret edilmesine rağmen bozmaya uyan ve bozma gereğince işlem yapmak zorunluluğu olan Bölge Adliye Mahkemesince davacılar vekilinin 11.12.2020 tarihli "Yukarıda esas numarası yazılı dosyada Ankara Batı 3. İş Mahkemesi 2016/65 E. 2019/465 K. sayılı dosyadaki taleplerimizden ve davamızdan tüm davacılar için ve tüm davalılar yönünden feragat ediyoruz.

Davamızın feragat nedeniyle reddini bilvekale talep ederiz.” şeklindeki dilekçesi de gözden kaçırılmak suretiyle her bir dava yönünden konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince yapılacak iş; asıl ve birleşen tüm davalar yönünden ayrı ayrı feragat nedeniyle davanın reddine karar vermek, manevi tazminat istemlerine ilişkin ikinci birleşen dava dosyası yönünden davalı ... şirketi lehine tek ve maktu red vekalet ücreti takdir etmek, usuli kazanılmış hak gereğince asıl dava dosyası ve birinci birleşen dava dosyası yönünden taraflar lehine vekalet ücretine hükmetmemekten ibarettir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,