Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/4272 K.2023/5836

Taraflar arasındaki kurum işleminin iptali ile kurumca iade alınan aylıkların yasal faiziyle ödenmesi gerektiğinin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ...'ın babasından 2012 Ekim- 2016 Ekim dönemi için aldığı ölüm aylığının iptal edilerek bu dönemde yapılan ödemelerin borç tahakkukuna ve bu borcun davacının kurumdan aldığı diğer aylıklardan kesilmesine dair kurum işleminin iptalinin davalı kurumdan talep edildiği, davalı kurumun kabul etmemesi üzerine açılan ...

1. İş Mahkemesinin 2017/186 Esas, 2017/458 Karar sayılı ilamı ile davanın kabulüne ve kurum işleminin iptaline karar verildiği, karar gereğince 12.01.2018 tarihli dilekçe ile kesinti yolu ile tahsil işleminin durdurulduğu, o tarihe kadar ki yapılan kesintilerin davacıya iade edilmediği, kararın kesinleşmesi üzerine 23.07.2020 tarihli dilekçe ile yapılan kesintilerin iadesinin talep edildiği,

davalı kurumca mahkeme kararında kesintilerin iadesine dair hüküm bulunmaması nedeni ile iade işleminin yapılmadığını, yapılan işleminin hukuka aykırı olduğunu belirterek davacının davalı kurumdan almakta olduğu her iki gelirinden yapılan kesintilerin kesinti tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte iadesine dair talebin reddi işleminin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın süresi içerisinde açılmadığını, kuruma başvuru şartının yerine getirilmediğini, mahkeme kararında yapılan kesintilerin yasal faizi ile birlikte iadesine dair hüküm bulunmadığını, bu nedenle kurum işleminin yerinde olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının babasından bağlanan ölüm aylığının, hak sahibi olduktan sonra yürürlüğe giren Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 22.06.2013 tarih 2013/26 sayılı Genelgesi esas alınarak asgari ücretin üstünde geliri olduğundan bahisle almakta olduğu aylıkların Ekim 2012-Ekim 2016 dönemi için iptali ile bu dönemde yapılan ödemelerin adına borç tahakkukuna ve bu borcun davalı kurumdan almakta olduğu aylıklarından kesilmesine dair kurum işleminin iptaline ve davacının kurumdan almakta olduğu her iki aylığından yapılan kesintilerin durdurulması talepli dava açtığı,

yapılan yargılama sonucunda davacının davasının kabulü ile davacı ...'ın babası ...'dan aldığı aylıkların 2012 Ekim-2016 Ekim dönemi için iptali, bu dönemde yapılan ödemelerin davacı adına borç tahakkuku ve bu borcun davacının davalı kurumdan almakta olduğu diğer aylıklarından kesilmesine dair kurum işleminin iptaline karar verildiği, verilen kararın istinaf ve temyiz incelemesinden geçerek kesinleştiği, kararın kesinleşmesi üzerine davacı vekilinin Sosyal Güvenlik Kurumu ...

İl Müdürlüğüne başvuruda bulunarak dava konusu borç tahakkukuna ilişkin davacının kurumdan almakta olduğu diğer aylıklardan yapılan kesintilerin iadesini talep ettiği, davalı kurumun 10/08/2020 tarihli yazı cevabı ile mahkeme kararında yapılan kesintilerin faizi ile birlikte iadesine dair hüküm kurulmaması nedeni ile taleplerinin reddine karar verildiği, davalı Kurumun davacının babasından dolayı 1479 sayılı Kanun kapsamında aldığı ölüm aylığını, bağlandığı tarihten itibaren “gelirinin brüt asgari ücretin üzerinde olduğu” gerekçesi ile iptal ederek borç çıkarması işleminin hatalı olduğunun kesinleşmiş yargı kararı ile belirlendiği,

kurumun hatalı işlemi ile davacının almakta olduğu diğer aylıklardan yapılan kesintilerin yasal olmadığı ve davalı kurumca iade edilmesi gerektiği anlaşılmakla;

Davacının davasının kabulü ile, Davalı kurum tarafından davacının babası ...'dan aldığı 2012 Ekim-2016 Ekim arası aylıkların borç tahakkuku işleminin tahsili nedeni ile borcun davacının davalı kurumdan almakta olduğu diğer aylıklarından yapılan kesintilerinin kesinti tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte ödenmesi talepli davacının davalı kuruma yapmış olduğu başvurunun reddine dair Karaelmas Sosyal Güvenlik Merkezinin 10.08.2020 tarihli kurum işleminin iptaline, karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri: 1.Davalı Kurum Vekilinin İstinaf Sebepleri Yetki itirazında bulunduklarını, davanın süresinde açılmadığını, kuruma başvurulmadan açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, Mahkeme kararında davacıdan yapılan kesintilerin faizi ile birlikte davacıya iadesine dair herhangi bir hüküm bulunmadığından iade işleminin kurum tarafından yapılamadığını, yasal mevzuatı uygulayan, hiçbir ihmali, kusuru ve kasti davranışı olmayan kurumun aleyhine faize hükmedilemeyeceğini belirterek istinaf talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, ilk derece mahkemesi hakiminin objektif, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitleri ile karar gerekçesine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, HMK’nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve resen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla;

Davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b.1 inci maddesi gereğince esastan reddine, karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı kurum vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davacının babasından dolayı almakta olduğu yetim aylığının kesilip tekrar bağlanması nedeniyle kurumca yersiz ödeme altında tahakkuk edilen borçtan davacının almakta olduğu aylıklardan yapılan kesintilerinin iadesi ile iadesi talebinin reddine yönelik kurum işleminin iptali talebine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 1479 sayılı Kanun'un 4 ve 46 ncı maddeleri

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,