Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/4296 K.2023/4685

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 21. Hukuk Dairesi’nce İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; 14.07.2021 tarihli celsede taraflarca takip edilmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 150 inci maddesi gereğince yenileninceye kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği, yasal üç aylık süre içinde yenilenmediğinden bahisle aynı Kanun'un 150 inci maddesinin 5 inci fıkrası uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davacı vekilince temyiz yoluna başvurulması sonrasında muhtıra tebliğine rağmen eksik harcın süresinde yatırılmadığından bahisle davacı tarafın temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Kararının davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 30.12.2022 tarih ve 2022/13285 Esas, 2022/17073 Karar sayılı kararıyla İlk Derece Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmiştir.

Davacı vekili karar düzeltme mahiyetli dilekçesinde; Dairemiz kararında maddi hata bulunduğu iddia edilerek maddi hatanın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Dosya kapsamından, davacının 25.000,00 TL maddi tazminat talepli olarak açtığı eldeki davada İlk Derece Mahkemesi'nce verilen ilk kararda kazanın meydana gelmesinde %100 oranında davalı ...'nun kusurlu olduğu, davacı ve diğer davalıların kusursuz oldukları, davacının maddi zararının 8.532,62 TL olduğu, davalılardan Axa Sigorta A.Ş.'nin dosyaya sunduğu ödeme makbuzuna göre 15.01.2009 tarihli police kapsamında davacıya 10.800,00 TL ödeme yapıldığı ve bu miktarın davacının maddi zararını karşıladığından bahisle davanın reddine karar verildiği,

anılan kararıun davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesi'nin 20.03.2018 tarih 2016/15221 Esas, 2018/2618 Karar sayılı kararı ile ödemenin tedavi giderine ilişkin olduğu, bu nedenle bahse konu poliçe getirtilerek içeriğinin değerlendirilmesi suretiyle sonuca gidilmesi gerekirken davacının maddi zararının karşılandığı gerekçesiyle eksik inceleme ve araştırma ile davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğundan bahisle İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verildiği,

İlk Derece Mahkemesi'nce bozmaya uyulmasından sonra verilen 30.12.2021 tarihli kararla 14.07.2021 tarihli celsede taraflarca takip edilmeyen dosyanın 6100 sayılı Kanun'un 150 inci maddesi gereğince yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verilmesine karşın yasal üç aylık süre içinde yenilenmediğinden bahisle davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği, anılan kararın davacı vekiline 02.07.2022 cumartesi günü tebliğ edildiği, davacı vekili bu kararı süresinde 18.07.2022 tarihinde temyiz ettiği ancak temyiz ederken temyiz harç ve giderlerinin yatırılmadığı,

mahkemece davacı vekiline tebliğ edilmek üzere 04.08.2022 Uyap kayıt tarihli Temyiz Harç- Masraf Tamamlatılması Hakkında Muhtıra düzenlediği, muhtırada “Aşağıda miktarı belirtilen posta giderinin (ve eksik harcın) işlem muhtırasının tebliğ tarihinden itibaren Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 344 üncü maddesine göre bir haftalık kesin süre içinde dosyamıza yatırılması, aksi halde temyiz isteminden vazgeçme sayılacağına karar verileceği ihtar olunur.” şerhinin bulunduğu, anılan muhtıranın davacı vekiline 09.08.2022 tarihinde e-tebliğ yoluyla tebliğ edildiği,

ancak davacı vekilinin bir haftalık süre geçtikten sonra 17.08.2022 tarihinde eksik harçları ikmal ettiği, İlk Derece Mahkemesi'nce 15.09.2022 tarihli bir ek karar verildiği, bu ek kararda davacı tarafın muhtırada belirtilen süreden sonra harçları yatırdığı, bu haliyle verilen kesin süre içerisinde muhtıra gereklerinin yerine getirilmediğinden bahisle davacı tarafın temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verildiği, ek kararın davacı vekiline 21.09.2022 tarihinde e-tebiliğ yoluyla tebliğ edildiği,

davacı vekili anılan ek kararı süresinde temyiz ettiği, Dairemizce ek kararın mı yoksa asıl kararın mı onandığı belirtilmeksizin 30.12.2022 tarihli kararla İlk Derece Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmiştir.

Dairemizin onama kararından sonra davacı vekilinin 15.02.2023 tarihli karar düzeltme dilekçesi ibraz ederek dilekçesinde özetle İlk Derece Mahkemesi'nin davanın açılmamış sayılmasına dair kararının onanması kabul edilebilir olmadığını, 14.07.2021 tarihli duruşmaya aynı gün seçenekli olarak şayet beklenilmemesi veya yetişilememesi durumunda mazeretli sayılmaları için bekletme talepli mazeret dilekçesi sunulduğunu ancak mahkemece mazeret dilekçelerini delillendirmediğinden bahisle talebin reddine karar verilerek usule aykırı ara kararla yargılamaya devam edildiği ve dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği,

01.07.2021 tarihli bir önceki duruşmada mazeretlerinin kabul edildiğini ve yeni duruşma gününün 14.07.2021 gününe ertelenmiş olmasına rağmen duruşma gününün UYAP'tan öğrenilmesine karar verildiğini, duruşma gününün kendilerine tebliğ edilmediğini, bunun usul ve yasaya aykırı olduğunu, dosyanın 13.04.2021 tarihli duruşmasında davalı ... ile uzlaşma aşamasında olunduğundan uzlaşma sonucunun beklenilmesinin talep edildiğini ve İlk Derece Mahkemesi'nce uzlaşma sonucunun beklenilmesine karar verildiğini,

dosyada mahkeme tarafından verilmiş uzlaşma kararının beklenilmesine ilişkin karar bulunmaktayken yine işbu ara kararın da beklenmediğini ve dosyanın işlemden kaldırıldığını, dosyanın işlemden kaldırıldığı 14.07.2021 tarihli celsede duruşmaya hiçbir tarafın katılım sağlamadığını, mahkemece davalılara davayı takip edip etmediklerine ilişkin beyanları sorulmadan, davalıların buna ilişkin beyanı alınmadan dosyanın işlemden kaldırıldığını, yerel mahkemece tarafların hak arama hürriyetinin kısıtlandığını,

en önemlisi tarafların uzlaşma aşamasındayken ve mahkemece verilmiş uzlaşmanın beklenilmesine ilişkin ara karar bulunmasına rağmen davalıların bu hususa ilişkin beyanlarının alınmadığını ileri sürdüğü, davacının asıl hükme yönelik temyiz dilekçesinin de aynı hususlara ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

Maddi yanılgının varlığı halinde usuli kazanılmış haktan söz edilemeyeceği ve maddi hatanın düzeltilmesi gerektiği Yargıtay'ın ve Dairemizin yerleşmiş görüşlerindendir.

Dairemiz'in 30.12.2022 tarih, 2022/13285 Esas, 2022/17073 Karar sayılı onama kararında 15.09.2022 tarihli ek kararın mı yoksa 30.12.2021 tarihli asıl kararın mı onandığı belirtilmediği dikkate alınarak, Dairemiz kararında maddi hata yapıldığı anlaşıldığından anılan hususa ilişkin Dairemiz onama kararının ortadan kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.

A.Davacı Vekilinin 15.09.2022 Tarihli Ek Karara Yönelik Temyizi Açısından;

6217 sayılı Kanun'un 30'uncu maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na eklenen “Geçici madde 3” atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 434 üncü maddesinin 3 üncü fıkrası temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin tamamının ödeneceğini, bunların eksik olduğunun tesbiti halinde kararı veren hakim veya mahkemenin başkanı tarafından verilecek yedi günlük kesin süre içersinde tamamlanacağını, aksi halde temyizden vazgeçmiş sayılacağı hususunun temyiz edene bildirileceğini ve verilen süre içerisinde tamamlamadığı takdirde kararın temyiz edilmemiş sayılmasına karar verileceğini hükme bağlamıştır.

Bu hüküm uyarınca gönderilen muhtıranın, hukuki sonuç doğurabilmesi usulünce düzenlenmesine bağlıdır.

Somut olayda mahkemece, davacı tarafa eksik temyiz giderlerinin tamamlanması için çıkarılan muhtırada masrafın yatırılacağı yer tereddüde yol açmayacak şekilde “mahkeme veznesi” olarak gösterilmesi gerekirken “dosyaya yatırılması” ibaresi kullanılmıştır.

Oysa ki, bir işlemin tamamlanması ancak o işlemin yapılacağı merci önünde olur. Mahkemenin muhtıra yazısı bunu sağlamaya yeterli olmayıp, temyiz edeni yanıltacak mahiyettedir.

Somut olayda usulsüz olarak düzenlenmiş muhtıraya dayanılarak İlk Derece Mahkemesi'nce 15.09.2022 tarihli ek kararla davacı tarafın muhtırada belirtilen süreden sonra harçları yatırdığından bahisle temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

B.Davacı Vekilinin 30.12.2021 Tarihli Asıl Hükme Yönelik Temyizi Açısından;

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler, özellikle davacı vekilinin 14.07.2021 tarihli celse için ileri sürmüş olduğu mazeretini yazılı olarak belgelendirmediği bu nedenle mahkemece dosyanın yenileninceye kadar işlemden kaldırıldığı ve yasal sürede yenilenmediği dikkate alındığında, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.