Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/434 K.2023/4610

Taraflar arasındaki yurt dışı sigortalılık başlangıç tarihinin Türkiye’de geçerli sigortalılık başlangıç tarihi olarak tespiti ile yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının sigortalılık başlangıcının Hollanda’da ilk defa sosyal sigorta giriş tarihi olan 31.10.1994 tarihi olduğunun tespitine, 04.11.2013 tarihli talebine göre yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle, Kurum işleminin yerinde olduğunu beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 04.02.2015 tarihli ve 2014/117 E., 2015/61 K. sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 26.05.2016 tarihli ve 2016/1448 E., 2016/8673

K. sayılı ilamı ile

"Mahkemece, Hollanda sigorta merciince düzenlenen 23.12.2015 tarihli T/H 205 belgesi gözetilerek, yukarıda yapılan açıklamalar ışığından davacının kesin dönüş şartını yerine getirip getirmediği araştırılıp, irdelenmeden eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir" denilmek suretiyle kurulan hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Birinci Karar

Mahkemenin 20.04.2017 tarihli ve 2016/380 E. ve 2017/217 K. ile uyulan bozma kararı doğrultusunda yapılan inceleme ve araştırma neticesi "davanın kabulü ile davacı ...'nın Hollanda'da Rant Sigortasına tabi olarak çalışmaya başladığı 31.10.1994 tarihinin Türkiye 'de sigortalılık başlangıç tarihi olarak tespitine,

Aksi yöndeki kurum işleminin iptaline,

Davacının tahsis talebinin 04.11.2013 tarihini takip eden 01.12.2013 tarihi itibariyle 506 sayılı Kanun'un geçici 81 inci maddesinin C /bc bendi uyarınca yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine" şeklinde karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 02.03.2021 tarihli ve 2019/4470 E. ve 2021/2491 K. sayılı ilamı ile; "Eldeki davada ise, bozma gereklerinin yerine getirildiğinden bahsedilmesi mümkün değildir.Mahkemece, bozma sonrasında geri çevirme kararımız sonrası dosya arasında mevcut olan ve işin esasını gidermek için yetersiz olduğu kabul edilen belgeler esas alınarak karar verilmiş ise de, bozma kararımızdaki gibi inceleme yapmak ve davacının kesin dönüş şartını yerine getirip getirmediği araştırılıp, yeniden bir karar verilmesi gerekir" denilmek suretiyle kurulan hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Birinci Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile uyulan bozma kararı doğrultusunda yapılan inceleme ve araştırma neticesi "davanın kabulü ile davacı ...'nın Hollanda'da Rant Sigortasına tabi olarak çalışmaya başladığı 31.10.1994 tarihinin Türkiye 'de sigortalılık başlangıç tarihi olarak tespitine,

Aksi yöndeki kurum işleminin iptaline,

Davacının tahsis talebinin 04.11.2013 tarihini takip eden 01.12.2013 tarihi itibariyle 506 sayılı Kanun'un geçici 81 inci maddesinin C /bc bendi uyarınca yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine" şeklinde karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalı ... vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili sunmuş olduğu temyiz dilekçesinde; somut olayda davacının 23.12.2013 ve 14.04.2014 tarihli borçlanma talebi ile 03.12.1988 - 10.06.2000 ve 11.06.2000 -05.04.2004 tarihleri arasındaki yurtdışında geçen toplam 5375 günlük süreyi 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a maddesi kapsamında borçlanıp borçlanma bedelini 27.06.2014 tarihinde ödediğini, davacının 30.06.2014 tarihinde tahsis talebinde bulunduğunu, Kurumca bu talebin reddedildiğini, davacının yurt dışı sigorta merciine ait TR 4 belgesi incelendiğinde,

13.01.1990 - 31.01.1990 tarihleri arası dönemde “Schwangerschaft/ Mutterschutz (Analık Koruma)” ranta tabi sürelerinin bulunduğunu, Mahkemece.

3201 sayılı Kanun'un 5 inci maddesine göre, uluslararası sosyal güvenlik sözleşmelerinde hüküm bulunmayan hallerde, sosyal güvenlik kanunlarına tabi hizmetleri olanların, sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki süreleri borçlanmaları halinde sigortalılığın başlangıç tarihi, borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürüleceğinin düzenlendiğini, davacının yurt dışında sigortaya tabi süresinin başladığı 13.01.1990 tarihinden geriye doğru gidilmek sureti ile sigorta başlangıcının 03.12.1988 olarak tespitinin yerinde olmadığını, ayrıca,

3201 sayılı Kanun'un 5 inci maddesine göre davacının borçlandığı süre olan 5375 günün Türkiye’de çalışmaya başladığı tarihten geriye götürülmesi durumunda rant öncesi bir tarihe denk gelmediğinin anlaşıldığını, bu bağlamda Mahkemece, ranta giriş tarihi olan 13.01.1990 tarihinin sigorta başlangıcı olduğunun kabul edilmesi gerektiğini, buna göre tahsis koşulları incelenerek sonucuna göre karar verilmesinin gerektiğini beyan ederek eksik inceleme ve araştırma sonucu kurulan hükmün bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti ile aksi yöndeki Kurum işleminin iptali istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2. 3201 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi, 506 sayılı Kanun'un Geçici 81 inci maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1. Mahkemenin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesinin hukukça mümkün olmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,