Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/4367 K.2023/4602

Taraflar arasındaki hizmet tespiti ve ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin eşinin 01.04.1993 - 15.04.1997 tarihleri arasında ...de kesintisiz çalıştığını, 900 günden fazla çalışması olduğunu, 5510 sayılı Kanun'un 32 inci maddesi uyarınca ölüm aylığı şartlarına haiz olduğunu beyanla, müvekkiline ölen eşinden dolayı ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. 2. Birleşen dava dosyasında davacı vekili, BAVEF Tarım Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. aleyhine açtığı dava ile müvekkilinin murisinin 01.04.1993 - 15.04.1997 tarihleri arasında Bavef şirketinde kesintisiz çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı BAVEF Tarım Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. vekili ve davalı Kurum vekili sunmuş oldukları cevap dilekçeleri ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile müteveffa...'ın 01.04.1993 - 25.01.1994 tarihleri arasında asgari ücret ile kesintisiz çalıştığı ile bildirimi yapılmayan 70 gün sigortalılık süresinin bulunduğunun ve davacı eşin ölüm aylığına hak kazandığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili sunmuş olduğu istinaf dilekçesi ile hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddinin gerektiğini beyan ederek eksik inceleme ve araştırma sonucunda verilen İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen dava dosyası davalısı BAVEF Tarım Ürünleri San. ve Tic.

A.Ş. vekili sunmuş olduğu istinaf dilekçesi ile bordro tanık beyanlarından anlaşılacağı üzere tanıkların... isimli birini hatırlamadıkları, hangi yıllar arasında çalıştığını, hatırladıkları kimsenin ise davaya konu mütevvefa olup olmadığını bilmedikleri hususlarını beyan ettiklerini, mütevvefanın resmi kayıtlarda 1993-1994 yıllarında çeşitli dönemlerde çalışmalarının bulunduğunu, tanık beyanlarına göre de mütevvefanın çalışmasının kesintisiz olduğu sonucuna varılamayacağını, dinlenen tanıklardan bir kısmının mütevvefayı hatırladığını, ancak çalışma dönemine ilişkin hiçbir beyanda bulunmadıklarını, fiili çalışmanın ispatının gerektiğini,

müteveffa işçinin çalıştığı dönem hizmetlerinin Kuruma bildirildiğini, primlerinin yatırıldığını beyan ederek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile,

"1.1. Somut olayda. Murisin 01.04.1993 - 25.01.1994 döneminde Bavef Tarım Ürünleri A.Ş. unvanlı işyerinde kesintisiz çalıştığı iddiasının ispatında yazılı kayıtların bulunmaması nedeniyle işyeri çalışanı tanıkların beyanlarına başvurulmuş, Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı sonrasında bordro tanıkları beyanları, bilirkişi raporu içeriği hep birlikte değerlendirildiğinde;

davacının eşi...’ın 100569 işyeri sicil numaralı davalı Bavef A.Ş.'ne ait otomotiv yakıtının parekende ticareti faaliyetinde bulunan işyerinden 01.04.1993 - 25.01.1994 döneminde 225 gün sigortalı bildiriminin yapıldığı kurum kayıtları ile sabit olup, davacının murisinin söz konusu dönemde kesintisiz olarak davalı işyerinde çalıştığı iddiasına ilişkin olarak,

kaldırma kararından sonra dinlenen ve çalışmaları davalı şirketten ve davalı şirketin aralarında organik bağ bulunan-işçi geçirgenliği olduğu anlaşılan diğer işyerlerinden bildirilen tanıkların beyanları dikkate alındığında,müteveffa...’ın 01.04.1993 - 25.01.1994 tarihleri arasında davalı işyerinde kesintisiz çalıştığını ispata yeterli bulunmuştur.

Tüm dosya kapsamı, kaldırma kararından sonra dinlenen bordro tanıklarının beyanları ve bilirkişi raporu içeriği itibariyle davacının murisi...’ın 01.04.1993 - 25.01.1994 tarihleri arasında kuruma bildirilen süreler dışındaki sürelerde de davalı işyerinde kesintisiz olarak çalıştığı sonuç ve kanaatine varılmakla, bu hal itibariyle müteveffa...’ın 01.04.1993 - 25.01.1994 tarihleri arasında davalı işyerinde kesintisiz olarak çalıştığının tespiti ile davacının murisi... üzerinden ölüm aylığı bağlanma talebini reddeden kurum işleminin iptaline ve davacı eşin ölüm aylığına hak kazandığının tespitine karar verildiğinden;

1.2. İlk Derece Mahkemesi tarafından yeterli inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulduğu, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla, BAVEF Tarım Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. ve SGK vekillerinin istinaf başvurusunun esasdan reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmakla aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir" gerekçesine dayalı olarak;

2. "... 1. İş Mahkemesi'nin 23.09.2021 tarih, 2018/618 Esas- 2021/237 Karar sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davalı BAVEF Tarım Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. ve davalı SGK vekillerinin istinaf başvurularının 6100 sayılı Kanun 'un 353/1-b-1 inci maddesi gereğince esastan reddine," karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekilleri sunmuş oldukları temyiz dilekçeleri ile istinaf dilekçelerinde ileri sürdükleri itirazlarını yinelemek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davacı murisinin hizmetinin tespiti ile davacının ölüm aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2.506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 79/10 uncu maddesi ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 32 nci maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan nedenlerle, Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,