Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/4409 K.2023/4859

Taraflar arasındaki sigortalılık primine esas kazancın tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalıya ait işyerinde Aralık 2012 tarihinden 13.07.2018 tarihine kadar imalat kaynakçı-montaj-ustabaşı olarak kesintisiz çalıştığını, müvekkilinin davalı işveren tarafından 4 kez yurt dışına makine montaj işleri için gönderilmesine karşın müvekkiline bu nedenle hiçbir ücret ödenmediğini, müvekkilinin 2018/5 ayı net maaşının 2.300,00 TL olduğunu, işverenin ücretini asgari ücret göstermek sureti ile kuruma eksik prim ödediğini, müvekkilinin 2012 Aralık yılında işe ilk girdiğinde aylık net 1.000,00 TL, 2013 yılında net 1.100,00 TL, 2014 yılında 1.300,00 TL, 2015 yılında 1.500,00 TL,

2016 yılında 1.750,00 TL, 2017 yılında 2.000,00 TL ve 2018 yılında 2.300,00 TL ücret aldığını, imalat-kaynakçı-montaj ustabaşı olarak çalışan müvekkilinin asgari ücret üzerinden çalışmasının hayatın normal akışına aykırı olduğunu iddia ederek müvekkilinin yıllar itibari ile aldığı ücretin tespit edilmesini ve bu ücretler üzerinden eksik ödenen primlerinin tespit edilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Akba Makine Maden İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili sunmuş olduğu cevap dilekçesi ile davacının ücretinin ücret bordrolarında gözüktüğü gibi olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir

Davalı Kurum vekili sunmuş olduğu cevap dilekçesi ile davanın 5 yıllık hak düşürücü süre içersinde açılması gerektiğini, dava açılmadan önce Kuruma müracaat edilmesi gerektiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne,

1. Davacının davalıya ait 1011489.68 sicil sayılı işyerinde Kuruma bildirilen sigorta prime esas kazançlarına ek olarak 2012/12 ayında 45,83 TL, 2013/1 ayında 560,06 TL, 2013/2 ayında 560,06 TL, 2013/3 ayında 560,06 TL, 2013/4 ayında 560,06 TL, 2013/5 ayında 560,06 TL, 2013/6 ayında 560,06 TL, 2013/7 ayında 517,16 TL, 2013/8 ayında 517,16 TL, 2013/9 ayında 517,16 TL, 2013/10 ayında 517,16 TL, 2013/11 ayında 517,16 TL, 2013/12 ayında 517,16 TL, 2014/1 ayında 747,41 TL, 2014/2 ayında 498,27 TL, 2014/3 ayında 722,49 TL, 2014/4 ayında 747,41 TL, 2014/5 ayında 747,41 TL, 2014/6 ayında 747,41 TL, 2014/7 ayında 684,41 TL, 2014/8 ayında 684,41 TL,

2014/9 ayında 684,41 TL, 2014/10 ayında 684,41 TL, 2014/11 ayında 684,41 TL, 2014/12 ayında 684,41 TL, 2015/1 ayında 896,67 TL, 2015/2 ayında 896,67 TL, 2015/3 ayında 896,67 TL, 2015/4 ayında 896,67 TL, 2015/5 ayında 896,67 TL, 2015/6 ayında 896,67 TL, 2015/7 ayında 824,67 TL, 2015/8 ayında 632,24 TL, 2015/9 ayında 824,67 TL, 2015/10 ayında 824,67 TL, 2015/11 ayında 824,67 TL, 2015/12 ayında 824,67 TL, 2016/1 ayında 800,86 TL, 2016/2 ayında 800,86 TL, 2016/3 ayında 800,86 TL, 2016/4 ayında 800,86 TL, 2016/5 ayında 800,86 TL, 2016/6 ayında 800,86 TL, 2016/7 ayında 800,86 T, 2016/8 ayında 800,86 TL, 2016/9 ayında 800,86 TL,

2016/10 ayında 800,86 TL, 2016/11 ayında 800,86 TL ve 2016/12 ayında 800,86 TL ek sigorta prime esas kazanç tutarı üzerinden SGK'ya primlerin ödenmesi gerektiğinin tespitine,

2. Davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının iddiasını ispatla mükellef olduğu kısmın, aldığı gerçek ücret ile asgari ücret arasındaki elden ödenen fark ücretten ibaret olduğunu, hal böyle iken müvekkilin tanık dinletmek sureti ile iddiasını ispatlayabilmesinin mümkün olduğunu, müvekkilin asgari ücretten daha yüksek ücret aldığı, bu ücretin asgari ücret kadarki kısmının banka kanalıyla kalan kısmının ise elden ödendiği hususunun bilgi ve görgüsüne başvurulan tanık beyanları ile ispatlandığını, davacının davalı işyerinde kaynakçı, montajcı ve ustabaşı olarak çalıştığını, bu vasıfta olan bir kimsenin asgari ücret üzerinden çalışmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, özet olarak beyan ederek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Akba Makine Maden İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun davalı iş yerinde kısa süreli çalışması olan kişilerin beyanlarıyla hazırlandığını, kendi dinlettikleri tanık beyanlarının dikkate alınmadığını, davacı tarafın ddialarını ispat edemediğini, Mahkemece eksik inceleme ve hatalı kanaat ile hüküm kurulduğunu özet olarak beyan ederek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; Kurum'un feri müdadil sıfatının bulunduğunu, eksik primin davalı işverence giderilmesi gerektiğini, bundan dolayı müvekkil kurumun kusurunun bulunmadığını, davacının bu durumu çalıştığı dönemde bilmesine rağmen sonradan kötü niyetli olarak eldeki davayı açtığını, müvekkilce tesis edilmiş bir işlem olmadığından aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmiş olmasının hakkaniyete aykırı olduğunu, 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğini, davanın Kuruma müracaat edilmeden açılması nedeniyle usulden reddinin gerektiğini, özet olarak beyan ederek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile

"Yapılan istinaf incelemesi sonucunda, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacının 29.12.2012-17.07.2018 tarihleri arasında Akba Mak. Mad. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. bünyesinde çalışmasının bulunduğu, 1011489.68 sicil sayılı dosyada işlem gören Akba Makine Maden İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. unvanlı işyerinin 01.10.2009 tarihinde 5510 sayılı Kanun kapsamına alındığı, 1030828.68 sicil sayılı dosyada işlem gören Akba Makine Maden İnş. Mobilya San. ve Tic. Ltd.

Şti. unvanlı işyerinin 17.08.2017 tarihinde 5510 sayılı Kanun kapsamına alındığı ve 08.06.2018 tarihinde Kanun kapsamından çıkarıldığı, yerel mahkemece yapılan araştırmalar, dinlenen tanık beyanları ve toplanan delillere göre davacının talep ettiği 29.12.2012- 31.12.2016 tarihleri arasındaki dönemde davacının prime esas ücretinin.

2012/12 ayında 45,83 TL, 2013/1 ayında 560,06 TL, 2013/2 ayında 560,06 TL, 2013/3 ayında 560,06 TL, 2013/4 ayında 560,06 TL, 2013/5 ayında 560,06 TL, 2013/6 ayında 560,06 TL, 2013/7 ayında 517,16 TL, 2013/8 ayında 517,16 TL, 2013/9 ayında 517,16 TL, 2013/10 ayında 517,16 TL, 2013/11 ayında 517,16 TL, 2013/12 ayında 517,16 TL, 2014/1 ayında 747,41 TL, 2014/2 ayında 498,27 TL, 2014/3 ayında 722,49 TL, 2014/4 ayında 747,41 TL, 2014/5 ayında 747,41 TL, 2014/6 ayında 747,41 TL, 2014/7 ayında 684,41 TL, 2014/8 ayında 684,41 TL, 2014/9 ayında 684,41 TL, 2014/10 ayında 684,41 TL, 2014/11 ayında 684,41 TL, 2014/12 ayında 684,41 TL,

2015/1 ayında 896,67 TL, 2015/2 ayında 896,67 TL, 2015/3 ayında 896,67 TL, 2015/4 ayında 896,67 TL, 2015/5 ayında 896,67 TL, 2015/6 ayında 896,67 TL, 2015/7 ayında 824,67 TL, 2015/8 ayında 632,24 TL, 2015/9 ayında 824,67 TL, 2015/10 ayında 824,67 TL, 2015/11 ayında 824,67 TL, 2015/12 ayında 824,67 TL, 2016/1 ayında 800,86 TL, 2016/2 ayında 800,86 TL, 2016/3 ayında 800,86 TL, 2016/4 ayında 800.86 TL, 2016/5 ayında 800,86 TL, 2016/6 ayında 800,86 TL, 2016/7 ayında 800,86 T, 2016/8 ayında 800.86 TL, 2016/9 ayında 800,86 TL, 2016/10 ayında 800,86 TL, 2016/11 ayında 800,86 TL ve 2016/12 ayında 800,86 TL Kuruma eksik bildirildiği,

dolayısıyla prime esas ücret yönünden iddiasının kanıtlandığı.

01.01.2016- 17.07.2018 tarihleri arasındaki dönem yönünden ise talep konusu miktarın senetle ispat sınırının üstünde olduğu ve bu dönem yönünden davacının iddiasını yazılı delil ile ispatlayamadığı, prime esas ücretin tespitine ilişkin davalarda Sosyal Güvenlik Kurumu'nun davalı sıfatıyla davada bulunması gerektiği, bu nedenle yerel mahkemenin bu yöndeki işleminin yerinde olduğu, yargılama giderleri ve vekalet ücretleri yönünden verilen kararda bir isabetsizlik bulunmadığı, sonuç olarak yerel mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından,

taraf vekillerinin istinaf başvurularının, HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan ayrı ayrı reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur" gerekçesine dayalı olarak;

2. "Taraf vekillerinin istinaf başvurularının, HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan ayrı ayrı reddine, " karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Akba Makine Maden İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle; Sosyal Güvenlik Kurumu lehine hükmedilen vekalet ücreti yersiz olduğunu da beyan ederek istinaf dilekçesinde yer alan itirazlarını yinelemek suretiyle İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde istinaf dilekçesinde yer alan itirazlarını yinelemek suretiyle İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava; prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 80 inci maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar vekilleri tarafından temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,