Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/4653 K.2023/4668

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı işverenin, Yalıncakta yaptığı 1076823.61 işyeri sicil nolu Ayçiçek Residans inşaat işyerinde 01.05.2016-01.05.2019 tarihleri arasında sürekli olarak hizmet akdiyle çalıştığının tespitini karar verilmesini talep ve dava etmiştir

II. CEVAP

1.Davalı vekili; davacının müvekkil şirket ile ilgili hizmet akdine bağlı bir çalışması olmadığını, müvekkili şirketin, inşa ettiği Ayçiçek Residence adlı inşaat projesinin iç mimari ve dekorasyon işlerini yürütmesi için 01.05.2016 tarihinde E.K.

Architecture Design Office'in sahibi Mimar ... ile sözleşme imzaladığını, “Eser Sözleşmesi” niteliğindeki bu sözleşmede işin kapsamının 3. maddede “ Aşağıda listelenmiş mekanlara ait iç mimari projesi çizimlerinin; yerleşim, elektrik, tavan ve döşeme planları ve bunlara ait malzeme seçimleri ve detayları yapılarak paftaların hazırlanması ve bu çizimler doğrultusunda işin takip ve koordinasyonu” olarak belirlendiğini ayrıca işin kapsamının proje hizmetleri ve müşavirlik hizmetleri olmak üzere iki aşamada tanımlandığını;

proje için 10.000,00 TL, müşavirlik hizmeti için de inşaat bitimine kadar aylık 3.500,00 TL ödenmesinin kararlaştırıldığını sözleşme uyarınca 341,441 ve ek konutların tüm dekorasyon işleri, apartman girişleri, fitness-sauna, kapalı havuz, ofisler, çevre düzenlemesi, cephe tasarımı ile ilgili projeler E.K.

Mimarlık tarafından hazırlandığını, malzeme seçimi müvekkil şirket yetkilileri ile birlikte yapılarak projelerin yerine uygulandığını , davacı ...'in, E.K. mimarlığın sahibi ... tarafından müvekkil şirket yetkililerine “Saha Koordinatörü” olarak tanıştırıldığını ve sözleşme gereği mimarın haftada üç gün şantiyede bulunması, kendisinin gelemediği durumlarda ekibinden birini görevlendirmesi zorunlu olduğundan kendisi gelemediği durumlarda sözleşme ile üstlenilen işlerin, davacı tarafından yürütüldüğünü, E.K.

Mimarlık'ın sosyal medya hesaplarında davacının, ekipten birisi, ...'nin ortağı, saha koordinatörü olarak gösterildiğini, davacının müvekkil şirkete ait inşaatta çalışmasının tamamen E.K, Mimarlık ile imzalanan eser sözleşmesi kapsamında ve E.K. Mimarlık'ın sözleşme ile yapmayı üstlendiği işlerle sınırlı olduğunu, inşaat tamamlanınca da son bulduğunu, davacının hizmet tespiti talep ettiği dönemin başlangıcı olan 01.05.2016 tarihinin de zaten müvekkil şirket ile E.K.

Mimarlık arasında imzalanan sözleşmenin tarihi olduğunu, davacının, müvekkil şirket nezdinde hiçbir zaman hizmet akdine bağlı bir çalışma yürütmediğini, müvekkil şirket yetkililerinden emir ve talimat almadığını, dava dilekçesinde davacının şantiyenin ihtiyaçları neticesinde mal alım, hak ediş hazırlama, ödeme seçeneklerinin belirlenmesi ve onaylanması, işçi alım ve çıkarma ekip belirleme, malzeme tespiti gibi işleri yaptığı ileri sürülmüş ise de müvekkil şirket ile E.K.

Mimarlık arasında imzalanan sözleşmeye göre şantiye koordinasyonu, işin takibi, ekip ve firmalarla ilgili her türlü malzeme, işçilik, imalat ve işin projeye uygun olarak yapılması için gerekli tüm sorumluluklar müşavirlik hizmeti kapsamında mimara ait olduğunu, davacının sadece sözleşme ile üstlenilen bu yükümlülüğü sözleşmede belirlenen işlerle sınırlı olarak yerine getirdiğini, inşaatın geneliyle ilgili bir faaliyeti olmadığını, daire satışlarının da müvekkil şirket yetkilileri tarafından yapıldığını, E.K.

Mimarlık, kiracısı olduğu ofis sahibi ile uyuşmazlık yaşadığından müvekkil şirket ile sözleşme imzaladıktan bir süre sonra Ayçiçek Residence'da bulunan ofislerden birinin kendilerine kiralandığını ve faaliyetlerini buradan yürüttüğünü, serbest meslek olarak yürütülen faaliyet nedeniyle doğal olarak,

müvekkil şirkete ait inşaatla ilgili projelerle aynı anda başka inşaat firmalarıyla ilgili işler de alındığını ve takip edilmiş olduğunu, davacının çalıştığı ofisin müvekkil şirkete ait binada yer almasının, müvekkil şirket bünyesinde çalıştığı anlamına gelmediğini, davacının hizmet tespiti talep ettiği dönemde başka işyerlerinde kayıtlı çalışmaları bulunduğunu, dava dilekçesinde 01.05.2016-01.05.2019 tarihleri arasında müvekkil şirkete ait inşaat işyerinde hizmet akdine bağlı olarak aralıksız çalıştığını iddia eden davacının SGK hizmet dökümü incelendiğinde, 2016 yılında 221 gün,

2017 yılında 311 gün başka işverenler nezdinde hizmet akdine bağlı çalışmalarının bulunduğunu, davacının 2018 yılından beri Avrasya Üniversitesinde eğitim görüyor olmasının da hizmet akdine bağlı kesintisiz çalışması olamayacağının bir başka göstergesi olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Feri Müdahil SGK vekili; ... Karadeniz Sosyal Güvenlik Merkezimizde yapılan araştırmada 4 4120 Ol Ol 1076823 061 01-06 000 sicil sayılı dosyada işlem gören Ayçiçekler Meşrubat İnşaat Tic, Ltd. Şti. Adına kayıtlı işyeri dosyasında ilgisi nedeniyle ... adına 01.05.2016-01.05.2019 tarihleri arasında hizmet akdine tabi herhangi bir çalışmaya rastlanmadığını, davaya teşkil edecek bilgi belge bulunmadığını, hizmet tespit davaları kamu düzenine ilişkin olup mahkemece resen araştırma yapılarak çalışma olgusunun varlığı inandırıcı ve yeterli delillerle orlaya çıkarılması, çalışma ilişkisinin kesin olarak ispatlanması , hak düşürücü 5 yıllık sürenin de göz önünde tutularak yargılamanın yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; farklı firmada çalıştığı görülen firmaların işletmeciliğinin davacının dayısı tarafından yürütüldüğünü, şirket resmiyetlerinin kuzeni adına olduğunu, bu şirketlerde sigortalı görünüyor olmasının sebebinin 2007 yılında davacının tedavisine başlamış olduğu ve bugün tarihiyle de devam etmekte olan sedef hastalığının ilaç ve tedavi süreçlerini yürütebilme adına akrabalarına ait olan firmada çalışması olduğunu, Ayçiçekler İnşaatta sigorta işlemlerin yapılmaması sebebi ile 25.05.2016 - 11.11.2017 tarihleri arası zaruri bir ihtiyaçtan ibaret olduğunu, söz konusu şirketlerde fiili bir çalışmasının olmadığını,

davacının farklı firmada çalışması görülen 25.05.2016 - 11.11.2017 tarihleri arasında, bizzat davalı işverenin inşaatında bulunduğunu ve çalıştığını, nitekim bu tarihler arası davalı işveren nezdinde çalışırken sen farklı yerde çalışıyorsun, burada işine devam etmiyorsun şeklinde bir itirazı olmadığını, çünkü sürekli davalı firmada çalıştığını, bu nedenle başka yerde sigortalı görülmesi hususunda davalı işverenin farkında bile olmadığını, dava açılınca bu durum davalı vekilince ortaya atıldığını, işverenin Mimarlık Ofisi ile gerçekleştirdiği sözleşme ve içeriği doğru ise de, söz konusu sözleşmenin içeriğinin farklı değerlendirildiğini,

çünkü; gerek raporda gerekse davalı tarafından belirttiği üzere sözleşmenin dekorasyon projesi olduğunu, hiçbir şekilde mimari proje içeriği ve sorumluluğu olmadığını, kararda davacının Avrasya Üniversitesinde öğrenci olduğunun belirtildiğini, davacının eğitim aldığı okulun 2 yıllık bir meslek yüksek okulu olduğunu, okulun mimari restorasyon bölümünde eğitim aldığını, diploma alma tarihi ve eğitim dönemlerine bakıldığında proje ile ilgili ilişkinin kesildiği süreçten sonrası eğitim döneminin projede kaldığı dönemden çok daha uzun olduğunu,

bina için asgari işçilik ödeme zorunluluğu olmadığından çalıştığı halde davacıyı sigortaya bildirirdi görüşünün, hukuk mantığı ile ters düştüğünü, bugüne kadar sigortalı gösterilmeyen kişilerin, işverenin işçilik ödeme zorunluluğu olmadığı halde sigortasız çalıştırdıkları gözönüne alındığında bu düşüncenin hukuken dayanağı olmadığını belirterek kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

"Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında, davacının 1076823.61 sicil numaralı Ayçiçek Residans inşaat işyerinde saha koordinatörü olarak 01.05.2016-01.05.2019 tarihleri arasında sürekli hizmet akdi ile çalıştığının tespitini talep ettiği, her ne kadar bordro tanıkları işyerinde davacı ile muhatap olduklarını doğrulamışlar ise de; davacının dava konusu tarihlerde davacının başka işyerlerinden hizmetlerinin bildirilmesi, dava konusu tarihlerin bir kısmında üniversite öğrencisi olması, davacının eşine ait mimarlık firmasının davalı işyeri ile mimarlık ve müşavirlik sözleşmesi yapması,

davacının da bu sözleşme kapsamında ve sözleşmede belirtilen işlerin ifası ile ilgili olarak işyerinde bulunması hususları birlikte değerlendirildiğinde davacının, uyuşmazlık konusu dönemde davalı işyerinde hizmet akdine bağlı çalıştığı kanıtlanamadığından talebin reddine karar verilmesinin yerinde olduğu," gerekçelerine dayalı olarak, "Yerel mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına yönelik davacı tarafın istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353-(1)-b.1 maddesi gereğince esastan reddine," karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,