Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/4683 K.2023/6001

Taraflar arasındaki 01.03.2000-01.07.2001 tarihleri arasında kalan dönem bakımından davacının davalı işveren nezdinde geçen çalışmaların sigortalı çalışma olarak tespiti ile bu sürenin 5953 sayılı Basın İş Kanununa tabi olarak geçtiğinin ve buna göre itibari hizmet süresinin de tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne dair karar verilmiştir.

Kararın davalı işveren ve fer'i müdahil ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı işveren ve fer'i müdahil ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Anadolu Ajansı bünyesinde 01.03.2000 tarihinde muhabir olarak çalışmaya başladığını, çalışmalarının 04.07.2012 tarihine kadar devam ettiğini, ancak müvekkilinin işe giriş tarihi ve işveren tarafından Kuruma 01.07.2001 olarak bildirildiğini, 01.03.2000 - 0.1.07.2001 tarihleri arasında kalan dönemde gerçekleşen çalışmalarının davalı tarafından Kuruma bildirilmeksizin sigortasız olarak gerçekleştirdiğini, müvekkil ile davalı arasında 01.03.2000- 01.07.2001 tarihini de kapsayacak süre içerisinde müvekkilinin 5953 sayılı Basın İş Kanunu kapsamında hizmet ilişkisinin bulunduğunun tespiti ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine dair karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacının 01.07.2001 tarihinde müvekkil Kurumda kadrolu olarak çalışmaya başladığını, davacının hizmet tespitini istediği süreler ajansa bağlı olarak kadrolu çalışması olmadığından talepleri hukuken himaye görmediğini, haksız ve mesnetsiz olarak açılan iş bu davanın reddine dair karar verilmesini talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili ise, cevap dilekçesinde; davacı hakkında kurumca yapılan işlemlerin yerinde ve hukuka uygun olduğunu, davacının iddiasının yazılı delillerle birlikte basın kartı gibi delillerle ispat edilmesi gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Toplanan deliller ve dosya kapsamında davacının davalı iş yerinde 01.03.2000-01.07.2001 tarihleri arasında 5953 sayılı Kanun kapsamında kesintisiz olarak çalıştığının tespiti talebiyle işbu davanın açıldığı, dosyaya sunulan Üniversite yazı cevabı incelendiğinde davacının 23.09.1999 tarihinde mezun olduğu, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığının yazı cevabında ise davacının 18.06.2002 tarihinde basın kartı başvurusu yaptığı, 27.02.2004 tarihinde ilk basın kartını aldığının ifade edildiği,

hizmet sözleşmesinde de işe başlama tarihinin 01.07.2001 olarak belirlenmiş olduğu, dosyada dinlenen tanıkların beyanlarında davacının davalı iş yerinde ilk olarak stajyer unvanıyla çalışmaya başladığını, iş yerinde işleyişin önce stajyer olarak personelin işe başlatıldığını, sonrasında memnun kalınırsa ücretli olarak çalışmaya geçirildiklerini staj döneminin en az üç ay olduğunu ifade ettikleri, dosyaya sunulan belgeler incelendiğinde davacının 18.12.2000 tarihinde ... ile ilgili haber yaptığının anlaşıldığı,

yine davacı tarafından ibraz edilen fotagraflı ve üstünde Anadolu Ajansı Genel Müdürlüğü No: 2201 ve basın Press kartı ifadeleri bulunan kart örneğinde kartın veriliş tarihinin 11.07.2000 ve geçerlilik tarihinin ise 11.07.2001 olarak belirtildiği, tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde, hizmet sözleşmesinde her ne kadar işe başlama tarihi 01.07.2001 olarak belirlinmiş ise de, davacının 2000 yılından itibaren çalışmaya başladığı yönünde mahkememizde kanaat oluşmuş davanın kabulüne karar verilerek,

davacının 01.03.2000-01.07.2001 tarihleri arasında davalı iş yerinde 5953 sayılı Basın İş Kanunu kapsamında ve asgari ücretle çalıştığının tespitine dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Sosyal Güvenlik Kurumu vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı ...A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının çalışma iddiasının kanıtlanamadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili eksik araştırma ve inceleme neticesinde karar verildiğini belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ile dosya kapsamına göre, davacının muhabir olduğu ve 01.07.2001 tarihinden sonraki çalışmalarının davalı işveren tarafından Kuruma bildirildiği, dava konusu edilen süreye ilişkin dönem bordrolarının dosya arasına alındığı, davacının Başbakanlık basın kartını 27.02.2004 tarihinde aldığı,

davacının 18.12.2000 tarihinde ... ile ilgili bir haber yaptığı, devamında yer alan arayüz çıktısında ise resmi ... internet sitesinde genel olarak Anadolu Ajansına haber dolayısıyla teşekkür edildiği ve özel olarak davacının ismine yer verildiği, davacı tarafından ibraz edilen, fotoğraflı ve üstünde Anadolu Ajansı Genel Müdürlüğü;.....1 ve Basın Press Kartı ibareleri bulunan kart örneğinde, kartın veriliş tarihinin 11.07.2000 ve geçerlik tarihinin ise 11.07.2001 olarak belirtildiği, ...

Üniversitesi İktisat Fakültesi Dekanlığınca ibraz edilen belgeler itibariyle davacının Fakültenin işletme bölümünden 23.09.1999 tarihinde mezun olduğu, dinlenen bordro tanıklarının davacının dava konusu dönemdeki çalışmalarını doğruladıkları anlaşıldığından mahkemece kurulan hükme ilişkin mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmakla davalı ...A.Ş. vekilinin ve fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf istemlerinin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 inci maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı vekili, davacının çalışmalarının itibari hizmeti gerektirir nitelikte olmadığını, buna göre davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek, aksi yöndeki kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Fer'i müdahil Kurum vekili, kararın eksik araştırmaya dayalı olarak verildiğini belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 01.03.2000-01.07.2001 tarihleri arasında kalan dönem bakımından davacının davalı işveren nezdinde geçen çalışmaların sigortalı çalışma olarak tespiti ile bu sürenin 5953 sayılı Basın İş Kanununa tabi olarak geçip geçmediği ve davacının itibari hizmetinin olup olmadığı hususundadır.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, ile mülga 506 sayılı Kanun'un Ek 5 inci maddesi hükümleri ile 5953 sayılı Kanun hükümleridir.

3. Değerlendirme

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297 nci maddesinin (2). fıkrasında "hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, mümkünse sıra numarası altında açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir", hükmü öngörülmüş olup, mahkemece, kabule konu olunan 30.09.2008 tarihinden önceki çalışmalar yönünden davanın yasal dayanağının 506 sayılı Kanun'un Ek 5 inci maddesi olduğu anılan maddenin 3 üncü fıkrasının "...

Fiilen çalışılmış güne eklenecek itibari hizmet günü sayısının bulunmasında (Çalışılan gün sayısı x 0.25) formülü uygulanır." hükmü gereği, hüküm kurulması gerekmekte olduğu, yine Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 16.05.2000 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan 18.02.2000 gün ve 1997/1 Esas - 2000/1 Karar sayılı kararında, anılan Kanunun Ek 5'inci maddesinde öngörülen itibari hizmet süresinin, salt sigortalılık süresine eklenmesi gerekeceği, ayrıca bu sürenin fiili prim ödeme gün sayısına eklenmesinin söz konusu olamayacağına ilişkin kararı dikkate alınmaksızın, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup,

bozma nedenidir.

Ne var ki, yapılan bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; 1. Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2.Taraf vekillerinin temyiz itirazının aşağıdaki bent kapsamında kabulü ile, temyiz olunan ilk derece Mahkemesi kararının ilk 2 fıkrasının tamamen silinmesi ile yerine ;"Davanın kabulüne; davacının 01.03.2000-01.07.2001 tarihleri arasında davalı iş yerinde asgari ücretle geçen çalışmalarının sigortalı çalışma olarak tespitine ve 01.03.2000-01.07.2001 tarihleri arasında kalan 480 gün nedeniyle x 0,25 formülüyle hesaplanan 480 gün x 0.25 =120 gün itibari hizmet süresi bulunduğunun tespitine ve bu sürenin davacıya ait sigortalılık süresine itibari hizmet süresi olarak eklenmesi gerektiğinin tespitine," ibaresinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

.