Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/4747 K.2023/5530

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı dava dilekçesi ile; davacının davalı ...'a ait Alkan Nakliyat ve Emlak isimli iş yerinde 08.02.2012 tarihinde işe başladığını ve 26.10.2014 tarihine kadar kesintisiz olarak büro işlerinde ve eşya taşıma işlerinde çalıştığını, aylık kazancının 2.400,00 TL olduğunu, çalışmasının kuruma bildirilmediğini ve sigorta primlerinin ödenmediğini belirterek davacının davalı işverene ait iş yerinde 08.02.2012- 26.10.2014 tarihleri arasında çalıştığının tespitine ve yatırılmayan primlerin işveren tarafından tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının cezaevine girmesi nedeniyle davacının davalının vasisi olduğunu, aynı zamanda işveren vekili de olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Feri müdahil SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının beyanlarını kabul etmeyerek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 31.01.2019 tarih ve 2017/1 Esas 2019/26 Karar sayılı kararıyla; Davacının davasının kısmen kabul kısmen reddi ile, Davacı ...'ın 08.02.2012 -26.10.2014 tarihleri arasında davalı ...'a ait iş yerinde dönemin asgari ücreti ile hizmet akdi ile çalışmış olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine, dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 14.02.2019 tarihli ve 2018/2090Esas, 2019/236 Karar sayılı kararıyla;" "A-Davalının ve feri müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine, B-Davacının istinaf başvurusunun kabulü ile yerel mahkeme kararının HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca kaldırılmasına,1-Davacının davasının kısmen kabul kısmen reddi ile, Davacı ...'ın 08/02/2012 -26/10/2014 tarihleri arasında davalı ...'a ait iş yerinde dönemin asgari ücreti ile hizmet akdi ile çalışmış olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine," karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin 03.11.2021 tarih ve 2020/11334 Esas 2021/13470

Karar sayılı ilamı ile mahkemece resen araştırma ilkesi gereğince, davacının tespitini istediği tarih başlangıç tarihi 08.02.2012 ile vasi olarak atandığı tarih olan 14.05.2014 aralığında hizmet akdine dayalı çalışma olgusunun olup olmadığı saptanması, davacının davalı cezaevinde iken, vasi olarak atanması karşısında davacının davalıya ait işyerinde işleri vesayet kapsamında takip edip etmediği araştırılması; aralarındaki ilişkinin kanuni temsil ilişkisi mi yoksa hizmet akdi ilişki mi olduğu tartışılıp değerlendirilmesi, tanık beyanları arasında çelişki oluşması halinde bu çelişki giderilmesi, dava konusuna ilişkin olan ceza yargılamasının akıbeti araştırılması suretiyle uyuşmazlık konusu hususun çözümlenmesi gerekiğine işaret edilerek bölge adliye mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile

"A-1-Davalının ve Feri Müdahilin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine,

2-Alınması gereken 179,90 TL istinaf karar harcından, peşin yatırılan 54,40 TL'nin mahsubu ile, bakiye 125,50 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

3-Feri müdahil harçtan muaf olduğundan bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

4-Davalı ve Feri Müdahil tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, artan gider avansının ilk derece mahkemesi tarafından kendilerine iadesine,

B-1-Davacının istinaf başvurusunun kabulü ile yerel mahkeme kararının HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca kaldırılmasına,

2-Davacının davasının kısmen kabul kısmen reddi ile,

Davacı ...'ın 08/02/2012 -26/10/2014 tarihleri arasında davalı ...'a ait iş yerinde dönemin asgari ücreti ile hizmet akdi ile çalışmış olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine," karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının prime esas kazancının 2.400,00 TL olduğunu, tanık beyanları ile bunun ispatlandığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Feri müdahil SGK vekili temyiz dilekçesinde özetle; yetkili mahkemenin ... mahkemeleri olduğunu, 5 yıllık hak düşürücü sürenin dolduğunu, tanık beyanları ile çılaşmanın ispat edilemeyeceğini, davacının Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfına başvurusu olup olmadığının araştırılması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

3. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının iş veren vekili olduğunu, kendisi ceza evinde iken aynı zamanda vasisi olduğunu, bildirimleri yapmadığını, bu dönemin reddi gerektiğini, vasiliği sırasındaki usulsüz işlemler yapıldığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu ve 5510 sayılı Kanun’un m. 86/9 uncu maddesi

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı, davalı ve feri müdahil kurum vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle ; Davacı, davalı ve Fer'i müdahil Kurum vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,