Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/475 K.2023/273

Taraflar arasındaki haciz şerhinin kaldırılması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı, ...Otelcilik Yatırımları A.Ş. nin %2,50 hisse oranı ile yönetim kurulu üyesi olması nedeniyle şirketin vadesi geçmiş prim borçlarının ödenmediğinden dolayı herhangi bir tebligat yapılmadan üzerine kayıtlı ve ikamet ettiği evin üzerine haciz şerhi konduğunu, bu durumu E-devlet üzerinden sorgulama yaparken gördüğünü, başkaca herhangi bir taşınmazının bulunmadığını, 6183 sayılı Kanun'da kanuni temsilcilerin sorumluluğu hakkında kamu alacağının ödenmediği takdirde kimlerin sorumlu olacağının açık bir şekilde yazılı olduğunu, şirket yönetiminde kanuni temsilciliğine ilişkin yetkili imzası bulunmadığından prim borçlarının tahsiline yönelik yapılan işlemler sonucunda taşınmazın tapu kaydı üzerine konan haciz şerhinin kaldırılmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ... Ticaret sicil müdürlüğü tarafından gönderilen yazı cevabında, davacının ...Otelcilik Yatırımları A.Ş.nin ortağı ve yönetim kurulu üyesi olduğunun anlaşıldığını, ...

Sosyal Güvenlik Kurumu İl Müdürlüğü tarafından düzenlenen 2010/14330 takip sayılı ödeme emri ile, ...Otelcilik Yatırımları A.Ş. nin ödenmeyen borçlarından dolayı 6183 sayılı Kanun gereği şirket ve şirket yönetim kurulu üyeleri hakkında takip yapıldığı, davacı hakkında düzenlenen 2010/14330 sayılı ödeme emrinin davacıya tebliğ yapılmadan iade edildiği, davacı hakkında yapılan takip nedeniyle ... ili, Fatih ilçesi, .. parsel sayılı taşınmazdaki 1/2 hissesi oranına haciz şerhi konulduğu, 6183 sayılı Kanun'un 55 inci maddesi hükmüne göre kurum alacağının cebren tahsile geçmeden “ödeme emri” nin tebliğ edilmesi yasal zorunluluk olduğu,

bir başka ifade ile kamu alacağı için “ödeme emri” çıkarılmadan ve icra takibi kesinleştirilmeden haciz uygulanması ve diğer cebren tahsil yollarına başvurulması kanuna aykırı olduğu, davacı hakkında düzenlenen ödeme emrinin tebliğ edilmediği, kesinleşmiş bir takibe haczin dayanmaması halinde ise hacizlerin iptalinin gerekeceğinden davacı adına kayıtlı ... ili, ... parsel sayılı taşınmazdaki 1/2 hissesi oranına konan haczin kaldırılmasına karar verildiği belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde, davanın yasal dayanağını 6183 sayılı Kanun'un 54 üncü maddesinde yer alan; "Ödeme müddeti içinde ödenmiyen amme alacağı tahsil dairesince cebren tahsil olunur." hükmü ile 13/3 üncü maddesinde yer alan; "İhtiyati haciz aşağıdaki hallerden herhangi birinin mevcudiyeti takdirinde hiçbir müddetle mukayyet olmaksızın alacaklı amme idaresinin mahalli en büyük memurunun kararıyla, haczin ne suretle yapılacağına dair olan hükümlere göre, derhal tatbik olunur:

Borçlu kaçmışsa veya kaçması, mallarını kaçırması ve hileli yollara sapması ihtimalleri varsa." hükümleri olduğunu, davalının, müvekkil Kurumun 1049611.54 ve 1045267.54 sicil sayılı dosyalarında işlem gören dava dışı ...Otelcilik Yatırımları A.Ş.'nin ödenmeyen prim borçlarından, şirketin yönetim kurulu üyesi olması sebebiyle borç dönemlerine göre 506 sayılı Kanun'un 80/12 nci maddesi ile 5510 sayılı Kanun'un 88/20 nci maddesi uyarınca müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğunu, ilgili Kanun maddeleri uyarınca dava dışı şirketin prim borçları sebebiyle müşterek ve müteselsil sorumlu şirket yöneticisi davacıya ödeme emri gönderildiğini,

tebligatın çıkış mercine iade olması üzerine davacı adına kayıtlı; ... İli, ...

Pafta, 51 Parselde yer alan taşınmazdaki 1/2 payına 'İhtiyati Haciz' şerhi işlenmesi yönünde karar verildiğini, kararın gereği ilgili tapu müdürlüğü tarafından yerine getirildiğini, usul ve yasaya uygun bir biçimde, davacıya ait taşınmaz üzerine ihtiyati haciz şerhi işlenmesi kararı alınması karşısında ilk derece mahkemesince haczin, ihtiyati mi yoksa kati haciz mi olup olmadığı hususu dikkate alınmaksızın salt ödeme emrinin tebliğ edilmemiş olması gerekçesiyle davanın kabulü yönünde karar verilmiş olmasının yerinde olmadığını belirterek istinaf talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İhtiyati haciz talebi ile ödeme emrinin tarihinin aynı olduğu, bila tebliğden önce ihtiyati haciz talep edildiği anlaşılmaktadır. İhtiyati haczin nedenine ilişkin bir sebebin belirtilmediği, bila tebliğden önce de ihtiyati haciz talep edildiği anlaşıldığından 6183 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesinde belirtilen ihtiyati haciz şartlarının bulunduğunun ortaya konulamadığı, davacının talebinin taşınmazına konulan haciz şerhinin kaldırılmasına ilişkin olduğu, ödeme emri tebliğ edilmediğinden takibin kesinleşmediği, netice itibari ile ilk derece mahkemesinin haciz şerhinin kaldırılmasına ilişkin kararında isabetsizlik bulunmadığı belirtilerek başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı kurum vekili temyiz dilekçesinde, davacıya gönderilen ödeme emri tebligatının iade edildiğini, bu yüzden ihtiyati haciz şerhi kararı verilerek şerh işlendiğini, usul ve yasaya uygun ihtiyati haciz şerhi alınması karşısında Mahkemece haczin kesin mi ihtiyati mi olduğu dikkate alınmadan verilen kararın hatalı olduğunu beyanla mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, ...Otelcilik Yatırımları A.Ş. nin ödenmeyen borçlarından dolayı 6183 sayılı Kanun gereği icra takibi nedeniyle şirket yönetim kurumu üyesi olan davacı hakkında düzenlenen ödeme emri nedeniyle tapuda kayıtlı bulunan taşınmaza konan haczin kaldırılması talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6183 sayılı Kanun'un "İhtiyati Haciz" başlıklı 13 üncü maddesinde; "İhtiyati haciz aşağıdaki hallerden herhangi birinin mevcudiyeti takdirinde hiçbir müddetle mukayyet olmaksızın alacaklı amme idaresinin mahalli en büyük memurunun karariyle, haczin ne suretle yapılacağına dair olan hükümlere göre, derhal tatbik olunur:

1. 9 uncu madde gereğince teminat istenmesini mucip haller mevcut ise,

2. Borçlunun belli ikametgahı yoksa,

3. Borçlu kaçmışsa veya kaçması, mallarını kaçırması ve hileli yollara sapması ihtimalleri varsa,

4. Borçludan teminat gösterilmesi istendiği halde belli müddette teminat veya kefil göstermemiş yahut şahsi kefalet teklifi veya gösterdiği kefil kabul edilmemişse,

5. Mal bildirimine çağrılan borçlu belli müddet içinde mal bildiriminde bulunmamış veya noksan bildirimde bulunmuşsa,

6. Hüküm sadır olmuş bulunsun bulunmasın para cezasını müstelzim fiil dolayısiyle amme davası açılmış ise,

7. İptali istenen muamele ve tasarrufun mevzuunu teşkil eden mallar, bu mallar elden çıkarılmışsa elden çıkaranın diğer malları hakkında uygulanmak üzere, bu kanunun 27, 29, 30 uncu maddelerinin tatbikını icabettiren haller varsa." hükmü yer almaktadır.

3. Değerlendirme Eldeki davada Mahkemece ödeme emri tebliğ edilmediğinden davanın kabulü yönünde verilen karar hatalıdır. 6183 sayılı Kanun'un 13 üncü vd. maddelerinde düzenlenen ihtiyati haczin şartları değerlendirilmeden yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,